Những câu hỏi còn lại

  • P.V.S.
  • 13.10.2019, 17:00

Do lập luận của TQ dựa vào việc cho rằng họ có chủ quyền với toàn bộ quần đảo Trường Sa (và Hoàng Sa), thế sao VN không nêu thẳng vấn đề chủ quyền ra trước tòa cho dứt điểm mọi thứ?

Trong quan hệ quốc tế, mỗi nước là một thực thể có chủ quyền, nên có quyền chọn cách giải quyết tranh chấp theo ý mình, tòa chỉ xử được khi các bên liên quan tự nguyện chấp nhận cùng nhau ra tòa (trực tiếp qua các tuyên bố đơn phương, qua các thỏa thuận riêng, hoặc gián tiếp qua các điều ước quốc tế đã ký kết).

TQ không là ngoại lệ và rất tiếc là họ đã tuyên bố chỉ chọn cách “tham vấn hữu nghị” hay đàm phán song phương để giải quyết tranh chấp liên quan đến chủ quyền, không chấp nhận cách nhờ tòa phân xử. Do đó, hiện nay việc nêu vấn đề chủ quyền ở tòa là bất khả.

Từ đó có thể nảy ra câu hỏi: Đồng ý rằng không kiện được chủ quyền, thế sao không gác vấn đề chủ quyền lại, rồi nhờ trọng tài xác định phân định ranh giới biển cho khu vực biển giữa VN và TQ cho tiện việc? Rất tiếc là cũng không thể nêu vấn đề phân giới ở tòa, vì TQ đã dựa vào điều 298 UNCLOS tuyên bố không chấp nhận các thủ tục giải quyết tranh chấp bắt buộc liên quan tới phân giới biển từ 25-8-2006.

Cũng lưu ý rằng dù luật có quy định các điều liên quan đến kiện tụng, nhưng những người soạn luật vẫn muốn các bên hạn chế việc giải quyết thông qua tòa án. Do đó, trong luật có quy định nhiều điều kiện các bên phải thỏa mãn trước khi đưa ra trước tòa. Chẳng hạn, phải chứng minh đang có tranh chấp và các bên đã nỗ lực hết mức để giải quyết qua thương lượng, tham vấn ngoại giao… nhưng không đạt kết quả. Hơn nữa, việc kiện tụng cũng phải không bị ràng buộc bởi những thỏa thuận mà các bên đã ký.

Về việc thực hiện các biện pháp tiền kiện tụng thì có vẻ Chính phủ VN cũng đã tiến hành đúng mức.

Đối với ràng buộc của DOC, trọng tài vụ Philippines kiện TQ đã xác định rằng điểm 5 và toàn bộ lời lẽ trong DOC không hề có nội dung nào loại trừ việc tìm kiếm phương thức giải quyết tranh chấp khác ngoài tham vấn và thương lượng song phương. Thỏa thuận 11-10-2011 cũng gần tương tự, dù chưa qua soát xét của trọng tài, nhưng chắc sẽ có cùng kết luận.

Vui lòng nhập nội dung bình luận.

Gửi