Thân nhân của các nạn nhân mất tích trong trận lũ quét ở Nepal đã đi hàng trăm km, tìm đến các bệnh viện, nhà xác, điểm cứu hộ, hy vọng tìm thấy tung tích của người thân.
Thân nhân của các nạn nhân mất tích trong lũ quét ở Nepal tập trung tại Bệnh viện Đại học Tribhuvan, hy vọng tìm thấy tung tích của người nhà - Ảnh: KATHMANDU POST
Tính đến ngày 31-8, Trung Quốc và Nepal đã ghi nhận tổng cộng hơn 900 người thiệt mạng và gần 5.000 người mất tích trong trận lũ quét kinh hoàng hôm 26-8.
Nhiều gia đình Nepal đang rơi vào cảnh tuyệt vọng khi mất liên lạc với người thân, trong đó có hàng chục cảnh sát, quân nhân và nhân viên chính phủ đang làm nhiệm vụ tại huyện Rasuwa - một trong những nơi chịu ảnh hưởng nặng nề của thiên tai.
Cuộc gọi bị ngắt giữa chừng và nỗi đau của người vợ
Cô Priyanka Gadariya đã mất liên lạc với chồng là anh Ashish (23 tuổi) - cảnh sát làm nhiệm vụ ở Mailung, Rasuwa - vào lúc 8h30 sáng 26-8.
"Chúng tôi đang nói chuyện qua điện thoại vào khoảng 8h30 sáng thì cuộc gọi bị ngắt. Anh ấy không gọi lại. Tôi thử gọi lại thì không thể liên lạc được nữa", cô Gadariya nói với Kathmandu Post.
"Tôi cảm thấy như mình vừa rơi xuống vực thẳm. Đã 5 ngày trôi qua mà chúng tôi chưa nhận được bất cứ thông tin nào", cô nghẹn ngào.
Anh Ashish mới gia nhập lực lượng cảnh sát Nepal được 17 tháng. Sau 9 tháng huấn luyện, Mailung là nơi đầu tiên anh được phân công về công tác.
Gia đình anh đã đến một bệnh viện ở Kapilvastu để tìm kiếm khi biết tin nhiều thi thể bị dòng nước cuốn trôi đã được đưa về nơi này. Tuy nhiên, họ vẫn chưa tìm được anh.
Nhiều người đã di chuyển hàng trăm km, kiểm tra từng thi thể chưa xác định danh tính trong lũ quét ở Nepal - Ảnh: KATHMANDU POST
Mang ảnh đến bệnh viện, vay nợ để tìm người thân
Tại Bệnh viện tỉnh Lumbini, ông Humnath Neupane đã dành 3 ngày để tìm người thân là anh Prakash Devkota (28 tuổi), nhân viên hải quan ở Rasuwa.
Ông liên tục đưa ảnh cho cảnh sát và hỏi: "Xin hãy nhìn kỹ giúp, gương mặt này có giống ai đó không?".
Ông Neupane vẫn nuôi hy vọng anh Devkota vẫn còn sống và đang được chữa trị ở một nơi nào đó. Song tin đồn về việc các thi thể chưa thể xác định danh tính có thể sẽ sớm được xử lý khiến gia đình hiện rất bất an.
Nhiều người hiện vẫn chưa rõ người thân còn sống hay đã chết, bị mắc kẹt hay đã bị dòng lũ cuốn trôi - Ảnh: KATHMANDU POST
Việc tìm kiếm người thân mất tích trong lũ quét đã đẩy nhiều gia đình ở Nepal vào cảnh nợ nần.
Ông Tilak Gharti Magar đã phải vay 30.000 rupee Nepal (khoảng 5,1 triệu đồng) để đi tìm cô con gái 28 tuổi tên Janaki - nhân viên khách sạn ở Rasuwa.
Cô Janaki từng dự định ra nước ngoài làm việc, nhưng bị môi giới lừa mất số tiền đóng cho quá trình xuất cảnh. Sau đó cô đã đến Rasuwa làm việc để kiếm tiền trả nợ.
Do đường sá bị chặn và lo ngại về nguy cơ lũ chồng lũ, người thân đã khuyên ông Magar quay trở về.
Giữa các nhà xác, bệnh viện và trung tâm cứu hộ, các gia đình vẫn không từ bỏ hy vọng.
Ông Navaraj Lama, người đã nhiều ngày tìm kiếm em trai, nói: "Chừng nào chúng tôi còn chưa tìm thấy một hơi thở hay một thi thể, thì hy vọng vẫn chưa chết".
Số người thiệt mạng trong thảm họa lũ quét tại Nepal đã vượt 900 người, trong khi hơn 4.200 người vẫn mất tích và lực lượng cứu hộ đang chạy đua tìm kiếm các nạn nhân giữa thời tiết xấu, địa hình hiểm trở.
Số người thiệt mạng trong thảm họa lũ quét tại Nepal hôm 26-8 đã vượt qua 900 người.
Lực lượng cứu hỏa tìm kiếm nạn nhân dọc một con sông sau vụ lở đất tại huyện Cát Long (Gyirong), Tây Tạng, Trung Quốc ngày 29-8 - Ảnh: REUTERS
Theo Đài CCTV ngày 31-8, số liệu của Cơ quan Quản lý và giảm thiểu rủi ro thiên tai quốc gia Nepal cho thấy tính đến 9h sáng cùng ngày, ít nhất 903 người đã thiệt mạng và 4.247 người vẫn mất tích tại nước này.
Ở phía bên kia biên giới, giới chức Trung Quốc ghi nhận ít nhất 16 người thiệt mạng và 546 người mất tích.
Như vậy, tổng số người chết ở hai nước sau trận lũ quét kinh hoàng đã tiến sát 1.000 người và được dự báo còn tiếp tục tăng khi hoạt động tìm kiếm vẫn đang diễn ra.
Thảm họa bắt nguồn từ vụ sụp đổ sông băng Langtang Lirung ở phía Nepal, tạo ra dòng lũ khổng lồ cuốn theo băng, đất đá và các mảnh vỡ tràn xuống nhiều làng mạc, thị trấn. Nhiều tòa nhà bị vùi lấp, trong khi đường sá, điện và thông tin liên lạc tại một số khu vực bị cắt đứt.
Theo Hãng tin AFP, Thủ tướng Nepal Balendra Shah mô tả đây là một thảm họa thiên nhiên "không thể tưởng tượng nổi và đau lòng".
Ông cho biết lũ lụt nghiêm trọng trên sông Bhote Koshi ở huyện Rasuwa, cùng thời tiết bất lợi và địa hình hiểm trở khiến việc thống kê đầy đủ thiệt hại về người, tài sản và cơ sở hạ tầng gặp nhiều khó khăn.
Trong số những người mất tích có nhiều du khách và người hành hương tới núi Kailash ở khu tự trị Tây Tạng (Trung Quốc).
Theo Tân Hoa xã, riêng phía Trung Quốc ghi nhận 261 công dân nước ngoài mất tích, trong đó có 104 người Nepal, 49 người Ấn Độ, 33 người Latvia và 18 người Mỹ.
Cuộc tìm kiếm đang tập trung tại khu vực cửa khẩu Gyirong ở Tây Tạng, một trong những khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề.
Ngày 30-8, hơn 60 nhân viên cứu hộ đã phải đi bộ hơn 10 giờ qua địa hình miền núi mới tiếp cận được khu vực này. Họ đã hai lần rà soát khoảng 40.000m² và dự kiến tiếp tục đào sâu dưới các lớp đất đá, đống đổ nát để tìm người mất tích.
Theo lực lượng cứu hộ, dấu vết trên sườn núi đối diện cửa khẩu Gyirong cho thấy nước lũ từng dâng cao hơn 60m, tương đương chiều cao của một tòa nhà khoảng 20 tầng.
Trong khi đó, thời tiết đang trở thành trở ngại lớn đối với nỗ lực cứu hộ. Cục Khí tượng Trung Quốc dự báo Gyirong tiếp tục có mưa trong ba ngày tới, có thể khiến đường sá trơn trượt, mực nước sông hồ dâng cao và làm gia tăng nguy cơ xảy ra các thảm họa thứ cấp.
Các lực lượng cũng đang khẩn trương khôi phục tuyến quốc lộ dẫn tới cửa khẩu Gyirong, vốn bị bùn đất chia cắt và cản trở việc đưa người, phương tiện cứu hộ vào khu vực.
Tính đến sáng 31-8, 533m đường đã được khai thông và còn khoảng 1,15km phải xử lý. Giới chức Trung Quốc cho biết nỗ lực mở đường hiện đã bước vào "giai đoạn then chốt".
Trận lũ quét lớn tại Grand Canyon đã buộc hàng chục người sơ tán.
Cảnh tượng sau lũ quét tại khu vực hẻm núi Bright Angel, Vườn quốc gia Grand Canyon, gần sông Colorado, khiến hơn 60 người phải sơ tán bằng đường không, ngày 29-8-2026 - Ảnh: NPS
Ngày 30-8, Cục Công viên quốc gia Mỹ (NPS) cho biết khoảng 15 người có thể đang mất tích sau một trận lũ quét tại Vườn quốc gia Grand Canyon ở bang Arizona, Mỹ.
Ban đầu NPS tin rằng hơn 20 người đang mất tích. Hiện không có trường hợp thương vong nào được ghi nhận.
Theo Hãng tin AFP, NPS thông tin lũ quét xảy ra tại khu vực hẻm núi Bright Angel và Phantom Ranch vào ngày 29-8.
Họ đang phối hợp với chính quyền bang Arizona để sơ tán người dân và xác minh tung tích những người có mặt tại khu vực bị ảnh hưởng.
NPS kêu gọi công chúng cung cấp thông tin liên quan đến những người mất tích, cũng như những người đi bộ đường dài từng có mặt tại khu vực này.
Lũ quét tại Vườn quốc gia Grand Canyon ở bang Arizona, Mỹ - Video: ABC7
Lũ quét bắt đầu vào khoảng 14h30 ngày 29-8 (giờ địa phương), do mưa lớn trên cao nguyên Kaibab gây ra.
Hãng tin AP dẫn lại chia sẻ của bà Erica Viola, người có mặt ở khu cắm trại Bright Angel vào thời điểm mưa bắt đầu trút xuống vào chiều 29-8.
Bà cùng khoảng 50 người đi bộ đường dài khác chứng kiến mực nước xung quanh dâng lên, rồi dòng nước bắt đầu cuốn theo các mảnh vỡ.
Bà cho biết nhóm sau đó được trực thăng đưa đến nơi an toàn, kết thúc chuyến đi sớm hơn dự kiến hai ngày.
Tính đến sáng 30-8 (giờ địa phương), có 62 người đã được sơ tán và những người khác cũng được lên kế hoạch sơ tán.
NPS cảnh báo mưa lớn có thể tiếp diễn đến ngày 31-8, có khả năng gây ra "lũ quét, dòng chảy đất đá, đá rơi và những thay đổi về điều kiện trên các tuyến đường mòn và sông ngòi".
Các điểm du lịch nổi tiếng như khu cắm trại Bright Angel, Phantom Ranch và một số đoạn của đường mòn North Kaibab vẫn đóng cửa vào ngày 30-8 trong lúc giới chức đánh giá thiệt hại. Các chuyến đi bè trên sông Colorado cũng đang được tạm dừng.
Trận lũ quét thảm khốc tại Nepal - Trung Quốc làm dấy lên cảnh báo nguy cơ sông băng sụp đổ ở dãy Alps khi băng tan và tầng đất đóng băng vĩnh cửu suy yếu.
Nhiều thi thể nạn nhân trong thảm họa lũ quét ở Nepal phân hủy quá nhanh, có nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe cộng đồng, buộc chính quyền nước này phải khẩn trương tổ chức mai táng tập thể.
Lực lượng chức năng Nepal chuẩn bị mai táng chung các thi thể không thể nhận dạng tại rừng Devghat - Ảnh: AFP
Theo Hãng tin Reuters ngày 30-8, Nepal đã bắt đầu an táng chung cho hàng trăm thi thể qua đời trong thảm họa lũ quét.
Những thi thể này đã phân hủy đáng kể, không còn khả năng nhận dạng và được mai táng chung tại rừng Devghat, cách vùng thảm họa gần 200km.
"Chúng tôi không còn lựa chọn nào khác và buộc phải làm điều này. Điều chúng tôi lo ngại là nguy cơ với sức khỏe cộng đồng do các thi thể phân hủy quá nhanh", ông Ganesh Aryal, lãnh đạo thành phố Bharatpur (huyện Chitwan, tỉnh Bagmati), cho biết.
Thanh tra Anil Thapa, người phụ trách một trong những cơ sở tiếp nhận thi thể nạn nhân, cũng cho biết: "Các thi thể đang phân hủy rất nhanh. Trong số các thi thể chúng tôi tìm được đến nay, hơn một nửa không thể nhận dạng. Nhiều thi thể không còn nhìn rõ mặt".
Công tác mai táng tập thể được bắt đầu từ ngày 29-8 với 96 thi thể vô danh đầu tiên.
Sang ngày 30-8, chính quyền dự kiến mai táng thêm hơn 100 thi thể nữa, trong khi các đội cứu hộ vẫn tiếp tục trục vớt nạn nhân từ lòng sông và các đống đổ nát.
Đến tối 30-8, Nepal ghi nhận 781 người thiệt mạng sau trận lũ quét do một khối băng sụp đổ, quét qua các thung lũng dọc biên giới Nepal - Trung Quốc hôm 26-8. Phía Trung Quốc chỉ ghi nhận 16 người thiệt mạng.
Hơn 3.000 người vẫn đang mất tích ở cả Nepal và Trung Quốc, bao gồm 2.502 ở Nepal và 546 ở Trung Quốc.
Giới chức Nepal cho biết mọi vị trí chôn cất đều được ghi chép cẩn thận, với mốc nhận dạng đặt cả trên lẫn dưới mặt đất kèm tọa độ chính xác.
Mẫu ADN cũng được lấy từ các thi thể chưa rõ danh tính, cho phép tìm lại và khai quật nếu sau này nạn nhân được nhận diện qua thân nhân, hồ sơ chính thức hoặc xét nghiệm gene.
Ấn Độ đã cử một đội pháp y sang phối hợp với phía Nepal phân tích các mẫu ADN. Nepal cũng đang liên hệ với một đội công tác từ Trung Quốc.
Khoảng 100 nhân viên cứu hộ, cảnh sát và quan chức đang tham gia lập hồ sơ người chết, chụp ảnh các thi thể và hỗ trợ thân nhân nhận dạng.
Lực lượng cứu hộ Nepal đang chạy đua với thời gian để tiếp cận khoảng 900 công nhân mắc kẹt sau trận lũ quét khiến hàng trăm người thiệt mạng và mất tích.
Lực lượng Nepal đang chạy đua với thời gian để tiếp cận khoảng 900 công nhân mắc kẹt sau trận lũ quét.
Hậu quả của trận lũ quét dọc sông Trishuli thuộc khu vực Nuwakot, Nepal ngày 30-8 - Ảnh: AP
Hiệp hội các nhà máy sản xuất điện độc lập Nepal ngày 29-8 cho biết khoảng 900 công nhân tại nhiều dự án thủy điện khác nhau vẫn chưa rõ tung tích, trong khi 361 công nhân đã được giải cứu, theo Đài CNN.
Để tiếp cận những người này, lực lượng cứu hộ phải đào xuyên qua lớp bùn và đất đá dày, sau đó phá hoặc khoan qua những cánh cửa và bức tường kiên cố của đường hầm.
Nhiều đường hầm đã bị bùn đất tràn vào, khiến việc di chuyển bên trong trở nên khó khăn.
Không chỉ vậy, việc tiếp cận đường hầm càng trở nên cấp thiết khi thời gian trôi qua, các công nhân mắc kẹt phải đối mặt với tình trạng thiếu nước, thực phẩm và không khí.
Hiện lực lượng cứu hộ đang khẩn trương bơm không khí vào một đường hầm tại dự án thủy điện dọc sông Trishuli của Nepal, đồng thời chuẩn bị khoan hố với hy vọng có thể đưa các đội cứu hộ vào bên trong để tìm kiếm người sống sót.
Tại dự án thủy điện Trishuli 3A, lực lượng cứu hộ mới chỉ có thể tiến sâu khoảng 6-7m vào đường hầm.
“Kế hoạch hiện tại là mở rộng lỗ khoan hiện có và tạo miệng hố để tiếp tục công tác cứu hộ. Mục tiêu là tiếp cận đường hầm chính thông qua tuyến đường hầm hiện có vào ngày mai”, Bộ trưởng Năng lượng Nepal Biraj Bhakta Shrestha cho hay.
Ngoài ra, quân đội Nepal đã xây dựng một bãi đáp trực thăng tạm thời tại khu vực này để phục vụ hoạt động cứu hộ.
Tính đến chiều 30-8 (giờ Việt Nam), giới chức Nepal thông báo số người thiệt mạng trong trận lũ quét xảy ra tại nước này đã tăng lên 752 người, cùng 2.502 người vẫn mất tích.
Gần 20.000 nhân viên an ninh đã được huy động tham gia công tác cứu hộ và đến nay đã giải cứu được 8.730 người.
Ở bên kia biên giới, giới chức Trung Quốc xác nhận ít nhất 16 người đã thiệt mạng và 546 người mất tích tại khu vực Tây Tạng, trong đó có 261 người là công dân nước ngoài của 23 quốc gia.
Dưới sức ép từ các quốc gia có công dân mất tích, Nepal đã đảo ngược quyết định ban đầu và cho phép các chuyên gia quốc tế đến cứu trợ và nhận dạng thi thể.
Giới chức Nepal nỗ lực giải cứu bé gái kẹt trong đống đổ nát giữa trận lũ khiến hàng trăm người chết.
Bé gái được giải cứu từ đống đổ nát và chăm sóc - Ảnh: APF
Trong đoạn video quay ngày 28-8, Lực lượng Cảnh sát Nepal (APF) nghe tiếng khóc và kêu cứu của một bé gái nên đã nỗ lực dỡ đống đổ nát gần trạm tuần tra biên giới Timure.
Khoảng 18h (giờ địa phương), APF giải cứu thành công bé gái, đưa em về trạm cứu hộ. Sau khi nghỉ ngơi, ăn uống, sáng 29-8 bé gái cho biết tên mình là Manisha, 6 tuổi.
Hiện em đang được điều trị tại huyện Rasuwa. APF vẫn đang tìm tung tích của bố mẹ cô bé.
Trận lũ quét nghiêm trọng xảy ra rạng sáng 26-8 tại khu vực biên giới Nepal - Tây Tạng (Trung Quốc). Các nhà khoa học nhận định một khối băng khổng lồ sụp đổ có thể đã kích hoạt chuỗi sạt lở, kéo theo lượng lớn nước, đất đá và băng vụn, tạo thành dòng lũ bùn đá với sức tàn phá dữ dội.
Theo số liệu từ Nepal và giới chức Trung Quốc phụ trách khu vực Tây Tạng, tổng số người mất tích lên đến gần 3.000 người, 682 thi thể đã được tìm thấy.
Nepal cho biết có 2.426 người, trong đó có hàng trăm người nước ngoài, hiện không thể liên lạc được trong nước này.
Lực lượng Cảnh sát Nepal đã công bố đoạn video ghi lại cảnh một bé gái được giải cứu khỏi một tòa nhà bị sập gần trạm tuần tra biên giới Timure - Video: APF
Ngày 29-8, Thủ tướng Nepal Balendra Shah cho biết các cơ quan chức năng sẽ lưu giữ mẫu ADN và các bằng chứng nhận dạng khác từ những thi thể chưa thể xác định danh tính trước khi tiến hành chôn cất hoặc xử lý.
Ông Shah nói chỉ những thi thể không xác định được danh tính mới do Chính phủ xử lý, còn những thi thể đã được gia đình nhận dạng sẽ được trao trả cho người thân. Ông kêu gọi công chúng không bị hiểu lầm về cách chính phủ xử lý thi thể.
Dưới sức ép từ các quốc gia có công dân mất tích, Nepal đã đảo ngược quyết định ban đầu và cho phép các chuyên gia quốc tế đến cứu trợ và nhận dạng thi thể.
Cơ quan chức năng Trung Quốc xác định không có công dân Việt Nam thương vong trong vụ lũ quét ngày 26-8.
Người dân thu gom đồ đạc còn sót lại sau trận lũ quét ngày 26-8 tại Devighat, huyện Nuwakot, Nepal - Ảnh: AP
Theo TTXVN, tại cuộc họp báo sáng 30-8, Văn phòng báo chí Chính quyền nhân dân khu tự trị Tây Tạng cho biết sau khi tiến hành rà soát, đối chiếu thông tin, cơ quan chức năng Trung Quốc xác định có 261 người nước ngoài đến từ 23 quốc gia hiện chưa được xác định tung tích sau vụ lũ quét ngày 26-8 tại cửa khẩu Cát Long ở khu vực biên giới Trung Quốc - Nepal.
Danh sách do cơ quan chức năng Trung Quốc công bố gồm 104 công dân Nepal, 49 công dân Ấn Độ, Latvia (33 người), Mỹ (18 người), Anh (15 người), Canada (6 người), Úc (6 người), Nam Phi (4 người), Malaysia (3 người), Đức (3 người), Nga (3 người), Ireland (2 người), Estonia (2 người), Pháp (2 người), Hà Lan (2 người), New Zealand (2 người).
Ngoài ra, danh sách còn có Kazakhstan, Phần Lan, Litva, Bồ Đào Nha, Ukraine, Tây Ban Nha và Hungary (mỗi nước 1 người). Không có công dân Việt Nam trong danh sách 23 quốc gia nêu trên.
Nhà chức trách Trung Quốc cho biết đã thông báo cho các đại sứ quán và lãnh sự quán của các nước liên quan tại Trung Quốc.
Sau nhiều đợt tìm kiếm, kiểm tra hiện trường và rà soát người tại cửa khẩu, hiện không còn du khách nước ngoài nào bị mắc kẹt tại huyện Cát Long.
Tuy nhiên, theo thông tin từ phía Nepal, Ủy ban Du lịch cho biết hiện có một công dân Việt Nam bị mất tích trong trận lũ lụt và lở đất xảy ra tại miền bắc nước này.
Theo TTXVN, Đại sứ quán Việt Nam tại Ấn Độ kiêm nhiệm Nepal và Bhutan đang phối hợp với Hội người Việt Nam tại Nepal cùng Lãnh sự danh dự Việt Nam tại Nepal tiến hành tìm hiểu và xác minh thông tin.
Tính đến sáng 30-8 (giờ Việt Nam), vụ lũ quét nghiêm trọng đã khiến ít nhất 734 người thiệt mạng và 2.498 người mất tích, Hãng tin AFP dẫn số liệu từ Cơ quan Quản lý thảm họa Nepal cho biết.
Nhà chức trách Trung Quốc đang huy động lực lượng và phương tiện để triển khai công tác tìm kiếm, cứu nạn tại khu vực xảy ra thảm họa.
Đến nay, tổng cộng 2.141 nhân lực thuộc các lực lượng quân đội, cảnh sát vũ trang, cứu hộ, biên phòng và công an đã được huy động, cùng 269 phương tiện và 3.922 bộ thiết bị cứu hộ.
Theo kết quả phân tích của nhóm ứng phó thảm họa khẩn cấp vùng băng giá thuộc Viện Nghiên cứu tai họa vùng núi và môi trường Thành Đô, Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc, khoảng 10h ngày 26-8 (giờ địa phương), sông băng trên sườn phía nam núi Langtang Lirung ở Nepal bị vỡ ở độ cao khoảng 5.200m so với mực nước biển, gây sạt lở băng.
Khối băng sau đó nhanh chóng di chuyển xuống, xói mòn sườn núi và hình thành một vụ lở đất lớn.
Sau khi di chuyển khoảng 22km với tốc độ cao, khối băng và đất đá tràn tới cửa khẩu Cát Long ở độ cao khoảng 1.800m, san phẳng khu vực rộng khoảng 0,7km vuông, phá hủy 27 tòa nhà cùng các công trình liên quan.
Lũ quét cuồn cuộn từ dãy Himalaya quét qua các thung lũng biên giới Nepal - Tây Tạng (Trung Quốc), để lại cảnh tượng như tận thế và thương vong đặc biệt lớn những ngày qua.
Cây cầu tạm Trung Thắng bị mưa lũ cuốn trôi khiến hơn 300 hộ dân với hơn 1.400 nhân khẩu ở xã Yên Hòa, Nghệ An bị chia cắt. Bộ đội, công an dùng thuyền chở dân qua sông an toàn.
Sau đợt mưa lũ những ngày cuối tháng 8 đã cuốn trôi cầu tạm Trung Thắng, xã Yên Hòa, Nghệ An - Ảnh: DOÃN HÒA
Những ngày qua, bộ đội, công an và dân quân thay nhau túc trực hai bên bờ, dùng thuyền đưa người dân qua sông, vận chuyển lương thực và hỗ trợ các trường hợp cần cấp cứu.
Đưa người dân qua sông chữa bệnh trong đêm
Sau những trận mưa lớn cuối tháng 8, dòng nước qua khu vực Trung Thắng, xã Yên Hòa dâng cao, chảy xiết. Cây cầu tạm bắc qua sông vốn là tuyến giao thông quan trọng của người dân bất ngờ bị nước lũ cuốn trôi.
Cầu mất, con đường quen thuộc của người dân cũng bị cắt đứt.
Hơn 300 hộ dân với trên 1.400 nhân khẩu ở các bản phía bên kia sông rơi vào cảnh chia cắt. Người dân muốn ra trung tâm xã mua thực phẩm, đi làm, khám bệnh hoặc giải quyết công việc phải tìm cách vượt sông.
Trong tình thế đó, lực lượng quân sự và công an xã Yên Hòa nhanh chóng bố trí cán bộ, chiến sĩ và dân quân tự vệ ứng trực ở hai bên bờ. Những chiếc thuyền trở thành phương tiện kết nối tạm thời giữa hai bờ.
Mỗi chuyến thuyền chở người dân qua sông là một lần các cán bộ, chiến sĩ phải tính toán kỹ dòng nước, hướng di chuyển và thời điểm an toàn.
Thiếu tá Kha Văn Hùng - Phó chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy quân sự xã Yên Hòa, Nghệ An - cho biết sau khi cầu tạm Trung Thắng bị lũ cuốn trôi, lực lượng quân sự xã phối hợp với công an, dân quân tổ chức ứng trực, hỗ trợ người dân.
"Nước chảy rất xiết, có thời điểm mưa lớn, việc đưa người qua sông gặp nhiều khó khăn. Nhưng bà con bị chia cắt, nhiều người có công việc cần thiết phải qua lại nên anh em vẫn bám địa bàn, thay nhau trực để hỗ trợ", ông Hùng nói.
Ban Chỉ huy quân sự xã Yên Hòa, Nghệ An dùng thuyền chở người dân đi chữa bệnh trong đêm - Ảnh: TÂM PHẠM
Không chỉ đưa người dân qua sông, lực lượng chức năng còn sẵn sàng hỗ trợ những trường hợp đặc biệt.
Mới đây, ông Lâm Văn Pắn (50 tuổi) không may bị ngã, trật cột sống. Trong bối cảnh cầu đã bị cuốn trôi, việc đưa ông ra khỏi khu vực chia cắt để đến cơ sở y tế trở thành vấn đề cấp thiết.
Trong đêm, các cán bộ, chiến sĩ đã dùng thuyền đưa ông qua sông, sau đó hỗ trợ chuyển đến bệnh viện điều trị.
Với người dân nơi đây, sự có mặt của bộ đội, công an không chỉ giúp giải quyết việc đi lại trước mắt mà còn mang lại cảm giác yên tâm trong những ngày mưa lũ.
"Cầu bị cuốn trôi, chúng tôi cũng lo lắm. Nhưng chính quyền và lực lượng công an, quân sự thường xuyên có mặt, cần gì thì hỗ trợ. Lương thực, thực phẩm trong bản vẫn được đảm bảo, không có chuyện người dân bị đói", bà Vi Thị Oanh - 53 tuổi, ở khu vực bị chia cắt - cho biết.
Lo học sinh qua sông khi năm học mới cận kề
Cầu bị cuốn trôi khiến hơn 300 hộ dân với trên 1.400 nhân khẩu ở các bản phía bên kia sông rơi vào cảnh chia cắt - Ảnh: DOÃN HÒA
Cây cầu bị cuốn trôi không chỉ ảnh hưởng đến việc đi lại, sinh hoạt của người dân mà còn đặt ra nỗi lo lớn khi năm học 2026 - 2027 đang đến gần.
Sáng 30-8, trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Lô Thanh Bình - Phó chủ tịch UBND xã Yên Hòa, Nghệ An - cho biết hiện có khoảng 300 học sinh ở các bản vùng bị chia cắt phải qua sông để đến trường.
Nếu nước sông tiếp tục dâng cao, việc để học sinh hằng ngày qua lại bằng thuyền tiềm ẩn nhiều nguy cơ.
Trước tình hình đó, xã đang vận động phụ huynh chuẩn bị gạo, thực phẩm và các nhu yếu phẩm cần thiết để học sinh có thể ở lại bán trú, hạn chế việc phải qua sông trong những ngày mưa lũ.
"Chúng tôi đang tính phương án tốt nhất để bảo đảm an toàn cho học sinh. Trước mắt, địa phương vận động phụ huynh chuẩn bị lương thực, thực phẩm để các em ở lại bán trú, không phải đi lại qua sông khi điều kiện thời tiết nguy hiểm", ông Bình nói.
Theo lãnh đạo xã Yên Hòa, cầu tạm Trung Thắng bị cuốn trôi đã ảnh hưởng lớn đến đời sống của người dân. Địa phương đang phối hợp các lực lượng duy trì việc hỗ trợ người dân qua lại trong thời gian chờ cầu mới.
Dự kiến cuối năm 2026, cầu cứng Trung Thắng mới xây dựng sẽ hoàn thành. Khi cây cầu mới đưa vào sử dụng, tuyến giao thông giữa các bản với trung tâm xã sẽ được nối lại ổn định. Còn trước mắt, giữa dòng nước vẫn cuộn chảy, những chuyến thuyền của bộ đội, công an vẫn đều đặn nối hai bờ.
Mỗi chuyến thuyền không chỉ đưa người dân qua sông mà còn mang theo lương thực, thuốc men và sự sẻ chia trong những ngày vùng quê miền núi bị lũ dữ chia cắt.
Hàng hóa, nhu yếu phẩm của người dân được tập kết bên bờ sông để chờ bộ đội, công an dùng thuyền chở qua - Ảnh: TÂM PHẠM
Công an xã Yên Hòa, Nghệ An cắm biển cảnh báo khu vực có nguy cơ sạt lở nguy hiểm sau các đợt mưa lũ - Ảnh: DOÃN HÒA
Tại tuyến đường Yên Thắng - Cốc Tạt, nhiều điểm sạt lở đất đá gây ách tắc giao thông; cột điện gãy đổ chắn ngang đường, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn - Ảnh: TÂM PHẠM
Dự kiến cuối năm 2026 cầu cứng Yên Thắng, xã Yên Hòa, Nghệ An mới được hoàn thành. Chính quyền xã đang huy động lực lượng ứng trực, hỗ trợ người dân qua sông an toàn - Ảnh: TÂM PHẠM
Cây cầu bị cuốn trôi không chỉ ảnh hưởng đến việc đi lại, sinh hoạt của người dân mà còn đặt ra nỗi lo lớn khi năm học 2026 - 2027 đang đến gần. Chính quyền xã đang vận động phụ huynh chuẩn bị gạo, thực phẩm và các nhu yếu phẩm cần thiết để học sinh có thể ở lại bán trú - Ảnh: DOÃN HÒA
Nepal yêu cầu TikTok và Meta kiểm soát các nội dung gây đau buồn và lừa đảo sau thảm họa lũ quét.
Ảnh chụp màn hình đoạn video được lan truyền sau trận lũ quét ở Nepal, đã được AFP xác minh là do AI tạo ra - Ảnh: AFP
Báo Straits Times ngày 29-8 đưa tin Chính phủ Nepal đã yêu cầu Meta và TikTok lập tức gỡ bỏ các hình ảnh gây đau buồn, video do trí tuệ nhân tạo (AI) sản xuất, mã QR quyên góp lừa đảo và các bài đăng gây hiểu lầm đang lan truyền sau trận lũ quét tại Bhotekoshi.
Giới chức Nepal đã có buổi làm việc với đại diện của Meta và TikTok tại nước này nhằm thúc đẩy hành động nhanh hơn đối với những nội dung có thể gây hiểu lầm cho công chúng, cản trở công tác cứu trợ hoặc gây thêm đau buồn cho gia đình các nạn nhân.
Ông Bijay Kumar Roy, điều phối viên lực lượng đặc nhiệm quản lý và điều tiết mạng xã hội của Chính phủ Nepal, cho biết giới chức đã đề nghị các nền tảng gỡ bỏ những nội dung phản cảm hoặc gây hiểu nhầm ngay khi nhận được báo cáo.
Ông giải thích vì các nhà cung cấp dịch vụ Internet không thể chặn đơn lẻ từng bài đăng, nên việc phối hợp trực tiếp với các nền tảng là điều cần thiết.
Chính phủ cũng kêu gọi TikTok và Meta điều chỉnh thuật toán theo hướng chủ động hơn, để tự động chặn nội dung phản cảm và sai sự thật ngay khi đăng tải.
Yêu cầu này được đưa ra trong bối cảnh ngày càng nhiều nội dung sai lệch trên mạng xã hội phát tán sau trận lũ quét ngày 26-8.
Nhiều video cũ đã bị đăng lại như thể hình ảnh mới, trong khi các video và hình ảnh do AI tạo ra "đội lốt" những cảnh quay thật từ thảm họa.
Nepal cũng phát hiện các mã QR thanh toán gắn mác kêu gọi quyên góp cho nạn nhân của trận lũ quét.
Ảnh từ một video do AI tạo ra lan truyền sau trận lũ ở Nepal - Ảnh: LEAD STORIES
Theo ông Roy, hiện các nền tảng này mất từ 24 - 48 giờ để xử lý các bài đăng bị báo cáo, khiến nội dung sai lệch hoặc gây sốc có thời gian lan rộng trước khi bị gỡ bỏ. Do đó, chính phủ đã yêu cầu hai công ty rút ngắn đáng kể thời gian phản hồi và làm mờ ngay lập tức các hình ảnh, video gây đau buồn, đặc biệt là những nội dung liên quan đến nạn nhân và hậu quả của thảm họa.
Chính phủ Nepal đã thành lập một nhóm giám sát và điều tiết nội dung trực tuyến trong thời gian khủng hoảng, gồm đại diện của Bộ Truyền thông và Công nghệ thông tin, Cơ quan viễn thông và Bộ Nội vụ.
Trong một thông cáo báo chí, Bộ Truyền thông kêu gọi các cơ quan truyền thông trong nước, địa phương và người dùng mạng xã hội không chia sẻ hình ảnh gây đau buồn, thông tin chưa được kiểm chứng và nội dung bịa đặt.
Cơ quan này cảnh báo những hình ảnh, video phản cảm có thể làm sâu sắc thêm nỗi đau của gia đình các nạn nhân, đặc biệt khi được chia sẻ mà không có bối cảnh hoặc kiểm chứng.
Trận lũ quét nghiêm trọng xảy ra rạng sáng 26-8 tại khu vực biên giới Nepal - Tây Tạng (Trung Quốc). Các nhà khoa học nhận định một khối băng khổng lồ sụp đổ có thể đã kích hoạt chuỗi sạt lở, kéo theo lượng lớn nước, đất đá và băng vụn, tạo thành dòng lũ bùn đá với sức tàn phá dữ dội.
Đài CNN dẫn nguồn tin Chính phủ Nepal cho biết tính đến ngày 30-8, hơn 670 người đã thiệt mạng ở Nepal và ít nhất 16 người chết ở Trung Quốc. Khoảng 3.000 người vẫn còn đang mất tích sau trận lũ.
Trận lũ quét thảm khốc tại Nepal - Trung Quốc làm dấy lên cảnh báo nguy cơ sông băng sụp đổ ở dãy Alps khi băng tan và tầng đất đóng băng vĩnh cửu suy yếu.
Nepal đã đảo ngược quyết định ban đầu và cho phép các chuyên gia quốc tế đến cứu trợ và nhận dạng thi thể.
Người dân vận chuyển đồ đạc từ những ngôi nhà bị hư hại sau lũ quét tại Nuwakot, Nepal ngày 29-8 - Ảnh: AP
“Mạng lưới cộng đồng quốc tế đã gây sức ép rất lớn, yêu cầu chúng tôi ít nhất cho phép các đội tìm kiếm, cứu hộ và một số chuyên gia vào hỗ trợ, bởi công dân của họ cũng mất tích trong trận lũ. Chúng tôi sẽ cho phép một số lượng chuyên gia hạn chế trong những lĩnh vực nhất định”, một quan chức cấp cao của Chính phủ Nepal cho hay.
Báo Kathmandu Post ngày 29-8 đưa tin Nepal sẽ cho phép các chuyên gia nước ngoài hỗ trợ có giới hạn trong ba lĩnh vực: Giải cứu người mắc kẹt trong đường hầm, xét nghiệm ADN và giám định pháp y.
Hiện chính quyền đã “bật đèn xanh” cho Ấn Độ, Trung Quốc, Úc và Hàn Quốc cử các chuyên gia cùng đội ngũ kỹ thuật viên có kinh nghiệm trong ba lĩnh vực trên đến Nepal.
Theo đó, đội tìm kiếm từ bốn quốc gia này sẽ được phép tham gia giải cứu những người mắc kẹt bên trong các đường hầm thủy điện tại 14 dự án ở huyện Rasuwa và Nuwakot.
Trong khi đó, một số quốc gia khác cũng bày tỏ mong muốn cử các đội chuyên gia tới nước này. Dù vậy, Chính phủ Nepal chưa chấp thuận những đề nghị đó.
“Đã ba ngày trôi qua mà không có tiến triển cụ thể nào trong việc tìm kiếm công dân của chúng tôi. Chúng tôi thực sự lo lắng cho họ. Nhưng những đề nghị hỗ trợ của chúng tôi chưa được chấp thuận”, một quan chức nước ngoài giấu tên nói với truyền thông Nepal.
Trước đó, Nepal đã từ chối đề nghị của Ấn Độ, Trung Quốc, Mỹ, Anh, Nhật Bản, Hàn Quốc, Sri Lanka và Bangladesh về việc đưa lực lượng tìm kiếm cứu nạn đến nước này.
Một quan chức cấp cao Bộ Ngoại giao Nepal giải thích quyết định này được đưa ra theo khuyến nghị của quân đội và cảnh sát, đồng thời dựa trên bài học từ trận động đất năm 2015.
Khi đó, việc một lượng lớn đội cứu hộ nước ngoài cùng đổ vào Nepal đã gây ra nhiều khó khăn trong quản lý và điều phối, thậm chí xuất hiện tình trạng cạnh tranh giữa các đoàn quốc tế.
Theo số liệu mới nhất được giới chức hai nước công bố, tính đến sáng 30-8 (giờ Việt Nam), tổng số người thiệt mạng tại Nepal và khu tự trị Tây Tạng của Trung Quốc đã lên đến 676 người, cùng gần 3.000 người vẫn đang mất tích, trong đó khoảng 2.426 người ở Nepal và 554 người ở Trung Quốc.
Lũ quét cuồn cuộn từ dãy Himalaya quét qua các thung lũng biên giới Nepal - Tây Tạng (Trung Quốc), để lại cảnh tượng như tận thế và thương vong đặc biệt lớn những ngày qua.
Trận lũ quét thảm khốc tại Nepal - Trung Quốc làm dấy lên cảnh báo nguy cơ sông băng sụp đổ ở dãy Alps khi băng tan và tầng đất đóng băng vĩnh cửu suy yếu.
Trận thảm họa lở đất tại Nepal, có công dân Việt Nam bị mất tích
Theo các chuyên gia, giới chức Nepal nghi ngờ trận lũ quét xảy ra ngày 26-8 có thể liên quan đến hiện tượng hồ băng vỡ hoặc sụp đổ sông băng tại khu vực Himalaya.
Nhà băng hà học Olaf Eisen, giáo sư tại Viện Nghiên cứu biển và vùng cực Alfred Wegener và Đại học Bremen (Đức), cho rằng những hiện tượng tương tự hoàn toàn có thể xảy ra tại châu Âu, đặc biệt ở dãy Alps.
Ông dẫn trường hợp tại làng Blatten của Thụy Sĩ. Tháng 5-2025, một vụ sạt lở đá và băng xảy ra tại khu vực này khiến một người thiệt mạng, dù người dân đã được sơ tán trước đó.
Theo ông Eisen, xét về khối lượng tuyết đá trượt, thảm họa vừa xảy ra tại Nepal - Trung Quốc được ước tính lớn gấp khoảng 10-20 lần vụ việc ở Blatten.
Sông băng tan, núi cao mất ổn định
Ông Eisen cho biết châu Âu là một trong những khu vực có tốc độ nóng lên nhanh do biến đổi khí hậu. Sông băng rút nhanh cùng với tầng đất đóng băng vĩnh cửu tan chảy đang làm suy yếu cấu trúc các vùng núi cao.
Những khu vực ở độ cao khoảng 2.500 - 3.000m, trong đó có một số vùng thuộc Pháp, Ý, Áo và Thụy Sĩ, được đánh giá có nguy cơ cao hơn. Nguy cơ này có thể tăng mạnh khi xuất hiện các hiện tượng thời tiết cực đoan như nắng nóng hoặc mưa lớn.
Theo Đài Phát thanh và Truyền hình Thụy Sĩ (SRF), khoảng 1.000 sông băng đã biến mất tại nước này kể từ năm 1850. Khoảng 1.000km² diện tích từng được băng bao phủ cũng đã mất lớp băng.
Mới đây, sông băng Weisshorn East, được theo dõi trong nhiều năm, xảy ra 3 vụ sụp đổ nhỏ. Thị trưởng Randa Frederic Imboden cho biết có thể vài trăm nghìn m³ băng đã tách khỏi sông băng. Hiện chưa có nguy hiểm đối với người dân, nhưng một số tuyến đường đi bộ và xe đạp đã được đóng để bảo đảm an toàn.
Biến đổi khí hậu làm tăng nguy cơ
Ảnh từ drone cho thấy ngôi làng tại huyện Nuwakot, Nepal bị ngập trong bùn - Ảnh: REUTERS
Theo ông Eisen, thảm họa liên quan đến sông băng có thể là một quá trình tự nhiên mang tính chu kỳ. Tuy nhiên, biến đổi khí hậu do con người gây ra đang làm nguy cơ ngày càng lớn hơn.
Khi nhiệt độ tăng, tầng đất đóng băng vĩnh cửu tan chảy. Sông băng cũng có thể tan từ phía đáy, làm giảm độ ổn định của khối băng. Trong những đợt nắng nóng hoặc mưa lớn, nước tích tụ bên dưới có thể tạo áp lực khiến khối băng sụp đổ.
Năm 2022, một khối băng lớn tách khỏi sông băng Marmolada ở Ý, khiến 11 người leo núi thiệt mạng.
Ông Eisen cho rằng ngay cả việc giảm một phần nhỏ nhiệt độ trung bình toàn cầu cũng có ý nghĩa trong việc bảo vệ các sông băng. Các biện pháp bảo vệ cơ học hiện chỉ mang tính tạm thời và chủ yếu được áp dụng tại một số khu vực trượt tuyết.
Theo chuyên gia này, giải pháp căn bản vẫn là hạn chế biến đổi khí hậu.
Sau vụ lũ quét ở biên giới Nepal - Trung Quốc, chuyên gia cho rằng Việt Nam có địa hình đồi núi dốc cao, khe suối hẹp nên khi xảy ra mưa lớn, nguy cơ sạt lở đồi núi, tạo thành những đập tạm, sau đó vỡ ra và gây lũ quét.
Khi lũ ập đến, Zoyal Ghale cùng một người bạn chạy vào rừng và trèo lên cây để tránh dòng nước xiết. 'Bầu trời lúc đó tối sầm lại', cậu kể.
Zoyal Ghale (8 tuổi) được trực thăng cứu hộ đưa ra khỏi huyện Rasuwa, sau khi bị thương trong trận lũ quét tại Nepal - Ảnh: REUTERS
Theo Reuters, ngày 28-8, sau nhiều ngày biệt tích, cậu bé Zoyal Ghale đã được đoàn tụ với mẹ khi được trực thăng đưa từ huyện Rasuwa đến Kathmandu, Nepal.
Trước đó sáng 26-8, hai con của chị Matti Maya Tamang, 28 tuổi, lên xe buýt đến trường như thường lệ. Chị ở nhà dệt vải thì bất ngờ nghe âm thanh lớn như động đất.
Phần dưới một dòng sông băng gần đỉnh Langtang Lirung sập xuống thung lũng, kích hoạt dòng bùn đất và đá cuốn qua miền bắc Nepal, sang tận Tây Tạng. Nhiều khu dân cư bị xóa sổ chỉ trong vài phút.
"Tôi thấy mọi thứ bị cuốn phăng đi, tôi sợ rằng các con mình cũng bị trôi theo dòng nước", chị Tamang kể.
Chị vội đến trường, cách nhà 15-20 phút lái xe, nhưng nơi này đã bị san phẳng. Những ngày sau đó, chị đi khắp các điểm tạm trú và tập kết cứu nạn để tìm hai con.
Sau khi tìm được con út còn sống, chị vẫn không có tin tức về Ghale. "Đến điểm thứ tư, danh sách vẫn không có tên các con. Tôi đã nghĩ rằng hai con mình không còn nữa", chị nói.
Khoảng 11h ngày 27-8, phóng viên Sahana Bajracharya gặp Ghale tại Bệnh viện Chakra Dev ở huyện Nuwakot. Khi đó chưa ai xác định được thân nhân của cậu bé.
Ghale bị gãy chân phải, mặt có nhiều vết trầy xước. Khi lũ ập đến, cậu bé cùng một người bạn chạy vào rừng và trèo lên cây để tránh dòng nước xiết.
Cậu kể bầu trời lúc đó "tối sầm lại". Khi được hỏi có sợ không, Ghale chỉ lắc đầu nói: "Không ạ".
Cậu bé được cảnh sát cứu hộ đưa đến bệnh viện, sau đó chuyển bằng trực thăng đến Kathmandu. Khi phóng viên Bajracharya để lại số điện thoại tại bệnh viện huyện, vài giờ sau chị Tamang gọi đến.
"Khi nghe tin cô biết Zoyal ở đâu, tôi ngỡ như một giấc mơ", người mẹ nói.
Do các tuyến xe buýt bị gián đoạn vì sạt lở, phóng viên đã dùng xe riêng đưa chị Tamang đến Kathmandu gặp con ngày 28-8. Bố của Ghale, đang làm công nhân xây dựng tại Nhật Bản, cũng trên đường về nước.
Theo UNICEF, ít nhất 17.000 trẻ em tại các huyện Rasuwa, Nuwakot và Dhading, phía bắc Kathmandu, bị ảnh hưởng bởi lũ quét.
UNICEF đang phối hợp với Chính phủ Nepal xác minh, lập danh sách và hỗ trợ những trẻ thất lạc đoàn tụ với gia đình.
Một nhóm người leo núi ở Tây Tạng đã nghe được tiếng nứt lớn và chứng kiến sông băng sụp đổ trên dãy Himalaya, gây ra trận lũ lụt và lở đất kinh hoàng hôm 26-8.
Hơn 390 người chết, 1.500 người mất tích sau vụ sụp đổ sông băng, cho thấy hiểm họa khó lường ở vùng núi cao.
Video lũ quét kinh hoàng tại biên giới Nepal - Trung Quốc, hàng trăm người chết và mất tích
Hơn 390 người thiệt mạng, 1.500 người mất tích sau vụ sụp đổ sông băng gây ra lũ quét thảm khốc ở Nepal và Tây Tạng hôm 27-8.
Dòng nước, bùn và đất đá khổng lồ đã tràn ngập thung lũng sông Lhende Khola chỉ trong tích tắc, nhấn chìm nhiều ngôi làng, phá hủy nhà cửa và cơ sở hạ tầng trọng yếu. Ít nhất 19 cây cầu và khoảng 40km đường sá đã bị cuốn phăng gần như ngay lập tức.
Binh lính và các đội cứu hộ Nepal đã được triển khai cùng trực thăng, thiết bị bay không người lái (drone) và chó cứu hộ, nhưng mực nước sông dâng cao, đường sá hư hỏng và bùn lầy đã khiến nỗ lực tiếp cận một số khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất vô cùng khó khăn.
Bên kia biên giới ở Tây Tạng, lớp bùn cát trầm tích dày cũng làm chậm trễ các đội cứu hộ Trung Quốc đang nỗ lực tiếp cận khu vực biên giới.
Đội cứu hộ dùng trực thăng đưa người bị nạn ra khỏi vùng lũ lụt đến doanh trại quân đội Maithali, trụ sở cứu hộ trực thăng chính của vụ lũ quét ở Nepal, ngày 27-8-2026 - Ảnh: REUTERS
Tình hình vẫn đang chuyển biến mau lẹ, nhưng giới chức địa phương nói thảm họa này xảy ra "hoàn toàn bất ngờ" vì trước đó trời hoàn toàn không có mưa.
Thảm kịch dường như bắt đầu từ vùng núi cao Himalaya, nơi một đoạn sông băng có vẻ đã đổ sụp, tạo ra dòng nước và đất đá cuồn cuộn đổ dồn về phía hạ lưu.
Hình ảnh vệ tinh cho thấy một đoạn lớn ở phần cuối sông băng này đột ngột tách rời ra ở độ cao khoảng 5.200m, rơi tự do khoảng 1.200m xuống đáy thung lũng và cuốn theo đất đá cùng trầm tích.
Tin tức ban đầu cho thấy một trận động đất mạnh 4,4 độ Richter đã kích hoạt vụ sụp đổ. Tuy nhiên Cục Khảo sát địa chất Hoa Kỳ (USGS) sau đó đã sửa đổi đánh giá, cho biết tín hiệu địa chấn được tạo ra bởi chính vụ lở đất, chứ không phải ngược lại.
Dòng thác lũ ban đầu đổ vào sông Lhende Khola, sau đó chảy vào sông Bhote Koshi và kế tiếp là sông Trishuli, mang theo nước lũ về phía nam qua lãnh thổ Nepal. Mực nước sông Trishuli được ghi nhận đã dâng cao hơn tới 9m chỉ trong vòng 30 phút.
Vì sao không mưa mà vẫn có lũ quét?
Cảnh tượng sau lũ quét ở hai bên bờ sông Trisuli, huyện Nuwakot, Nepal - Ảnh: AP
Các nhà khoa học hiện vẫn đang tìm hiểu nguyên nhân chính xác kích hoạt vụ sụp đổ sông băng, và còn quá sớm để xác định mức độ tác động của biến đổi khí hậu đối với sự kiện cụ thể này. Tuy nhiên thảm họa diễn ra trong bối cảnh khu vực Himalaya đang nóng lên nhanh chóng và các sông băng đang suy giảm trên diện rộng.
Để hiểu vì sao thảm kịch diễn ra giữa lúc trời không mưa, cần nhìn vào bản chất của các dòng sông băng (glacier), vốn thường chỉ hình thành ở những dãy núi rất cao và các vùng ôn hoặc hàn đới. Đây không phải là một dòng sông nước ngọt đóng băng bề mặt vào mùa đông, mà là một dòng sông khổng lồ bằng đá tuyết cóchuyển động, nhưng cực kỳ chậm chạp.
Sông băng hình thành từ hàng ngàn năm tích tụ các lớp tuyết không bao giờ tan ở vùng cực hoặc núi cao, những nơi mà khí hậu lạnh quanh năm nén chặt tuyết thành những khối băng đặc quánh nặng hàng triệu tấn.
Dưới sức nặng khủng khiếp của chính chúng kết hợp với trọng lực, khối băng khổng lồ này biến thành dạng dẻo và trườn dần xuống thung lũng với tốc độ siêu chậm, chỉ vài cm đến vài m mỗi năm. Dòng sông băng biến thành chiếc "máy ủi" tự nhiên nghiền nát và khoét sâu sườn núi thành các hẻm vực sâu hoắm.
Khi biến đổi khí hậu khiến Trái đất ấm lên, "chất keo" băng giá từng giữ cố định địa hình suy yếu đi, khiến sườn núi nứt vỡ và làm tan chảy các khối băng treo lơ lửng, từ đó kích hoạt những thảm họa có tính liên hoàn: sạt lở dữ dội, vỡ đập hồ băng tự nhiên và các trận lũ quét và/hoặc địa chấn tàn khốc có thể đe dọa sinh mạng của hàng triệu người ở vùng hạ lưu.
Để tạo nên một cấu trúc sông băng hoàn chỉnh, khổng lồ như ở các dãy Himalaya, Alps, hay vùng cực Alaska, quá trình này cần hàng nghìn đến hàng chục nghìn năm (thậm chí hàng trăm nghìn năm với các dải băng ở Nam Cực và Greenland). Nhiều sông băng ngày nay là tàn tích còn sót lại từ Kỷ Băng hà cuối cùng (khoảng 10.000-20.000 năm trước).
Các sông băng trên toàn dãy Hindu Kush Himalaya - trải dài qua Afghanistan, Bangladesh, Bhutan, Trung Quốc, Ấn Độ, Myanmar, Nepal và Pakistan - đã mất băng nhanh hơn 65% trong giai đoạn 2011-2020 so với thập kỷ trước đó. Riêng các sông băng của Nepal đã mất gần 1/3 khối lượng băng trong khoảng ba thập kỷ qua.
Hình ảnh chụp từ drone sau trận lũ quét ở huyện Nuwakot, Nepal, ngày 26-8-2026 - Ảnh: REUTERS
Những "quả bom nổ chậm bằng băng"
Himalaya không phải là nơi duy nhất có các dòng sông băng trên cao. Từ Na Uy, New Zealand cho đến Iceland và Chile, tất cả các châu lục đều có những "quả bom nổ chậm bằng băng" ngự trị trên những đỉnh núi cao nhất.
"Mọi vùng có sông băng trên thế giới đều dễ bị tổn thương do hiện tượng ấm lên nhanh chóng và tốc độ tan băng ngày càng tăng", ông Mohan Bahadur Chand, nhà nghiên cứu sông băng tại Đại học Kathmandu (Nepal), nói với chuyên san National Geographic.
Nếu một dòng sông băng vỡ vụn trong một vịnh hẹp sâu, nó có thể tạo ra hiện tượng gọi "siêu sóng thần" (megatsunami). Năm 2023, một vụ lở đất đá và băng khổng lồ ở phía đông Greenland đã lao thẳng xuống vùng nước hẹp bên dưới, tạo ra những con sóng cao gần 200m, xé toạc các vách đá của vịnh hẹp thành từng mảnh.
Năm 2025, vụ sụp đổ tương tự xảy ra tại một vịnh hẹp ở Alaska, tạo ra trận siêu sóng thần cao 480m, tức cao hơn một chút so với tòa nhà cao nhất ở TP.HCM. Vịnh hẹp ở Alaska này là nơi tàu du lịch thường xuyên qua lại. Chỉ do may mắn mà trận siêu sóng thần xảy ra vào sáng sớm, nên vịnh hoàn toàn vắng bóng tàu thuyền.
Tháng 5-2025, một mảng lớn của sông băng Birch ở thung lũng Lötschen thuộc dãy Alps (Thụy Sĩ) đã gãy đôi, gây ra một trận lở băng đá vùi lấp phần lớn ngôi làng Blatten dưới 20 triệu tấn đất đá vụn. May mắn là 300 người trong làng đã được sơ tán kịp thời ngay trước đó. Chỉ duy nhất một người chăn cừu 64 tuổi thiệt mạng.
Phản ứng dây chuyền
Khi các sông băng rút lui, những sườn núi cao chót vót trở nên ngày càng mất ổn định địa chất, trong khi nước băng tan có thể tích tụ trong hoặc xung quanh sông băng, càng làm tăng nguy cơ xảy ra lũ quét gần như không thể lường trước.
Quan sát vệ tinh cho thấy điều kiện ấm lên bất thường xung quanh dòng sông băng ngay trước vụ sụp đổ ở Nepal, với lớp tuyết phủ giảm đáng kể và để lộ ra nhiều mảng băng trơ trọi hơn.
Nepal là điểm nóng về các thảm họa khí hậu khi hành tinh nóng lên. Những dải băng rộng lớn trên dãy Himalaya đang tan chảy, và các sườn núi đá ngày càng dễ dịch chuyển hơn, với những tác động liên hoàn khó thể hiểu hết.
Trong thảm kịch ở Nepal, tác động liên hoàn này đã được thể hiện khá rõ. Lực va đập dữ dội của vụ sụp đổ làm tan chảy băng, và trên đường đi, dòng thác lũ cuốn theo nhiều trầm tích ngậm nước khác, đài Mỹ CNN dẫn lời Daniel Shugar, nhà địa chất học tại Đại học Calgary ở Canada, thành viên của nhóm khoa học đang điều tra vụ sụp đổ. Đến lượt nó, một khối lượng nước khổng lồ cuộn trào qua các thung lũng núi hẹp, nuốt chửng mọi thứ trên đường đi.
Tình trạng "sóng lũ" đã diễn ra, khi dòng thác hỗn hợp gồm nước, băng bị nghiền nát và đất đá "lao xuống từ trên cao, đi qua 22km đầu tiên với tốc độ trung bình 193km/giờ", theo Jeffrey Kargel - nhà khoa học cao cấp tại Viện Khoa học hành tinh.
Bùn đất tràn qua khu dân cư Trishuli ở huyện Nuwakot, Nepal, hôm 26-8 - Ảnh: REUTERS
"Hầu hết mọi người đều nghĩ lũ quét bắt nguồn từ mưa lớn, nhưng ở Nepal và Tây Tạng, cũng như nhiều vùng núi cao khác, chúng còn có thể là kết quả của các chuỗi hiểm họa phức tạp, bao gồm lở đất (và) lở tuyết", Liz Stephens, giáo sư khí tượng học tại Đại học Reading, nói với báo Anh The Guardian.
Tính chất liên hoàn và nguyên nhân phức tạp khiến công tác cảnh báo sớm cho các thảm họa như thế này là vô cùng khó khăn. Nguy hiểm hơn, những vụ sụp đổ sông băng kèm lở tuyết được dự báo không chỉ đe dọa trực tiếp những khu vực lân cận, mà còn là rủi ro lớn cho gần 2 triệu người sinh sống ở vùng hạ lưu.
Hai ngày trước vụ sụp đổ, nhiệt độ mặt đất ở khu vực này chạm mức cao nhất trong hai năm qua, theo tiến sĩ Hamish Pritchard, nhà nghiên cứu sông băng thuộc Viện Khảo sát Nam Cực của Anh (BAS), người có nhóm nghiên cứu đặt các cảm biến cách hiện trường 10km.
"Nhiệt độ cao hẳn đã làm suy yếu lớp tuyết phủ, lấp đầy các kẽ nứt băng bằng nước và làm tan rã các liên kết giữa băng và đá vốn giữ cố định những dòng sông băng này", ông chia sẻ với Trung tâm Truyền thông khoa học Anh.
Một yếu tố khác ở đây là mùa gió mùa, vốn gây bão hòa đất - tứctrạng thái mà hầu hết khoảng trống, khe hở, và lỗ rỗng giữa các hạt đất bị nước lấp đầy, khiến đất không còn khả năng hấp thụ hay giữ thêm bất kỳ lượng nước nào nữa. Gió mùa cũng khiến các con sông dâng nước cuồn cuộn.
Trong khi một thảm họa cụ thể là rất khó dự báo, tình trạng sông băng tan đi kèm những hệ lụy khó lường đã được nói tới rất nhiều thời gian qua.
Ví dụ, năm 2023, cơ quan tư vấn khoa học hàng đầu của Liên hợp quốc, Ban Liên chính phủ về Biến đổi khí hậu (IPCC), từng cảnh báo những vùng đất trước đây bị đóng băng sẽ ngày càng trở nên mất ổn định khi nhiệt độ tăng lên.
"Mỗi mức tăng nhiệt độ dù là nhỏ nhất cũng sẽ nhân lên và gia tăng cường độ của các hiểm họa trong tương lai bắt nguồn từ các vùng băng quyển" - IPCC nhận định trong một báo cáo tổng hợp - "Lũ lụt, lở đất và tình trạng thiếu hụt nước ngọt do sông băng rút lui và mất tuyết phủ đang đặt ra mối đe dọa nghiêm trọng với nhiều khu vực trên toàn thế giới".
Tiến sĩ Richard Waller, giảng viên cao cấp về địa lý tự nhiên tại Đại học Keele, phân tích sâu hơn: "Sự mất mát dần của tuyết và băng làm bề mặt giảm khả năng phản xạ, hấp thụ nhiều năng lượng mặt trời hơn và nóng lên. Kết hợp với sự ấm lên của khí quyển, điều này đang dẫn đến sự tan chảy của lớp băng vĩnh cửu trên núi.
Hãy hình dung những ngọn núi cao như những khối đá nền vỡ vụn được gắn kết lại với nhau bằng các khớp nối chứa đầy băng. Khi lớp băng vĩnh cửu và các khớp nối bằng băng này tan chảy, nguy cơ xảy ra những vụ sụp đổ thảm khốc kiểu này sẽ xuất hiện".
Bài học quý về hệ thống cảnh báo sớm
Vụ việc ở làng Blatten cũng là một bài học quý giá về năng lực của hệ thống cảnh báo sớm và quản lý rủi ro thiên tai.
Thụy Sĩ có nguồn lực và năng lực kỹ thuật để triển khai hàng loạt thiết bị đo đạc chuyên dụng tại rất nhiều điểm xung yếu trên dãy Alps.
Các công nghệ như radar địa chất giao thoa (đặt từ xa, hướng vào sườn núi dốc và lưỡi sông băng, quét liên tục 24/7 để đo đạc sự dịch chuyển bề mặt đất đá với độ chính xác đến từng mm); cảm biến và GPS đo nứt (gắn trực tiếp vào vết nứt khối đá hoặc bề mặt băng để phát hiện sự dịch chuyển)
Họ có trạm địa chấn và cảm biến hạ âm (để "nghe" được rung chấn vi mô trong lòng núi và âm thanh của các vụ lở tuyết ban đầu). Các ảnh viễn thám và drone (định kỳ quét mô hình số 3D để so sánh thể tích và phát hiện vùng đất đá, sông băng bị suy thoái do tan băng vĩnh cửu) đã cứu mạng được 300 người.
Alton Byers, nhà thám hiểm của National Geographic và là chuyên gia về hiểm họa sông băng tại Đại học Colorado, Boulder (Mỹ), tin rằng một số sông băng nguy hiểm, nếu được giám sát đúng cách, sẽ phát ra dấu hiệu cảnh báo trước khi sụp đổ, đồng nghĩa với việc hàng nghìn sinh mạng có thể được cứu sống trong những điều kiện thích hợp.
Nepal tạm dừng tìm kiếm gần 3.000 người mất tích do thời tiết xấu và cho biết điều họ cần lúc này là chuyên gia và thiết bị kỹ thuật.
Người dân đứng nhìn những tòa nhà bị hư hại sau trận lũ quét và sạt lở đất tại Trishuli, huyện Nuwakot, Nepal - Ảnh: REUTERS
Theo Hãng tin Reuters, ngày 29-8, Nepal đã tạm dừng các hoạt động tìm kiếm, cứu nạn do thời tiết xấu, đồng thời cho biết cần hỗ trợ kỹ thuật từ quốc tế để ứng phó với trận lũ quét kinh hoàng vừa tàn phá khu vực biên giới giáp Tây Tạng.
Hiện gần 3.000 người vẫn mất tích, gồm khoảng 2.426 người tại Nepal và ít nhất 558 người tại huyện Cát Long (Gyirong), Tây Tạng. Trong số này có ít nhất 540 người nước ngoài, phần lớn là các tín đồ Hindu giáo hành hương từ Ấn Độ.
Nepal cần hỗ trợ chuyên sâu, không cần cứu hộ đại trà
Ngoại trưởng Nepal Shisir Khanal ngày 29-8 cho biết nước này đã gửi yêu cầu tới cộng đồng quốc tế về hỗ trợ kỹ thuật chuyên sâu cho công tác cứu hộ.
Ông Khanal khẳng định Nepal không cần giúp đỡ trong các hoạt động tìm kiếm và cứu nạn chung, mà cần các năng lực chuyên biệt để giải cứu người mắc kẹt trong các hầm ngầm, khôi phục giao thông và thông tin liên lạc tại những khu vực cầu bị sập.
Nhu cầu cấp thiết khác là nhận dạng thi thể, xét nghiệm ADN và bảo quản thi thể trong thời gian dài.
"Chúng tôi đã gửi yêu cầu hỗ trợ đối với các dịch vụ chuyên biệt và kỹ thuật chuyên sâu này - những lĩnh vực mà chúng tôi còn thiếu chuyên môn lẫn trang thiết bị kỹ thuật", ông nói.
Trước đó, Ấn Độ, Trung Quốc, Mỹ, Anh, Nhật Bản, Hàn Quốc, Sri Lanka và Bangladesh đều đề nghị đưa lực lượng tìm kiếm, cứu nạn tới Nepal, song nước này đã từ chối.
Dù không tiếp nhận các đội cứu hộ nước ngoài, Nepal vẫn kêu gọi cộng đồng quốc tế hỗ trợ tiền và vật tư thông qua cơ chế điều phối tập trung của chính phủ.
Trung Quốc kêu gọi hợp tác quốc tế
Nhà ngập trong bùn sau trận lũ quét ở Nepal - Ảnh: REUTERS
Ấn Độ đã điều động ba chuyến bay vận chuyển khoảng 60 tấn hàng cứu trợ đến Nepal, gồm chăn màn, thuốc men, lương thực và viên lọc nước. New Delhi cũng lên kế hoạch cử thêm một đội cứu nạn công trình ngầm và đội ngũ y tế.
Bộ Ngoại giao Ấn Độ cho biết đã đề xuất cử lực lượng ứng phó thảm họa, cung cấp cầu lắp ghép dã chiến cùng các đội kỹ thuật nhằm hỗ trợ khôi phục mạng lưới giao thông.
Trong khi đó, Bắc Kinh kêu gọi viện trợ khẩn cấp cho các vùng bị thiên tai tàn phá tại Nepal và thúc đẩy hợp tác cứu nạn quốc tế, song chưa nêu chi tiết các hạng mục cứu trợ cụ thể từ phía Trung Quốc.
Theo Bộ trưởng Tài chính Nepal Swarnim Wagle, ước tính ban đầu của chính quyền cho thấy nước này sẽ cần khoảng 4-5 tỉ USD để tái thiết.
"Đây mới chỉ là ước tính sơ bộ. Quá trình thống kê thiệt hại và tổn thất vẫn đang được tiến hành", ông nói.
Tại Trung Quốc, các nhà chức trách cũng đang chạy đua với thời gian để tìm kiếm hơn 500 người mất tích sau trận lũ.
Ngày 28-8, lực lượng cứu hộ đã tiếp cận khu phức hợp cửa khẩu Cát Long, nơi bị tàn phá nặng nề nhất. Họ phải băng qua các hẻm núi hiểm trở, dùng dây thừng vượt qua rừng rậm và những vách đá dựng đứng. Toàn bộ tuyến đường dẫn tới khu này - vốn được bao quanh bởi các sườn dốc Himalaya - đã bị phá hủy hoàn toàn.
Hình ảnh từ camera giám sát tại khu vực cửa khẩu cho thấy dòng lũ bùn đất cuồn cuộn nhấn chìm các công trình ngay khi thảm họa ập đến, trong lúc mọi người hoảng loạn tìm đường tháo chạy.
Người Việt Nam đang sống tại Nepal chia sẻ với Tuổi Trẻ về trận lũ quét kinh hoàng và thông tin về trường hợp công dân Việt Nam đang mất tích tại nước này.
Hoạt động cứu hộ ở hai bên biên giới Nepal - Trung Quốc được nối lại sau khi bị gián đoạn vì hồ nước chắn dòng bị vỡ bờ.
Công tác tìm kiếm, cứu hộ ở Tây Tạng (Trung Quốc) và Nepal vẫn đang gặp nhiều khó khăn do dấu hiệu hồ chắn dòng vỡ bờ - Ảnh: AFP
Theo Đài CCTV, ngày 28-8, lực lượng cứu hộ Trung Quốc đã trở lại hiện trường vụ lũ quét ở khu vực biên giới với Nepal, sau khi nguy cơ từ hồ nước hình thành sau vụ sập sông băng (hồ chắn dòng) hôm 26-8 ở thượng nguồn được đánh giá là "trong tầm kiểm soát".
Trước đó, hồ nước này bị phát hiện vỡ bờ. Lượng nước tích trong hồ vượt 2,5 triệu m³, tăng mạnh so với mức ước tính 1,5 - 2 triệu m³ một ngày trước đó, rồi tràn xuống sông Bhotekoshi. Khi ấy, toàn bộ nhân sự và phương tiện cứu hộ của Trung Quốc đã rút về khu vực an toàn.
Ở bên kia biên giới, một sĩ quan quân đội Nepal cũng cho biết công tác tìm kiếm đã bị dừng khoảng 90 phút rồi được nối lại.
"Chúng tôi nhận được thông báo rằng hồ đã vỡ bờ. Nhưng chưa rõ quy mô ra sao và mực nước cao đến đâu. Chỉ thấy nước sông đang dâng lên", ông Narendra Pariyar, quan chức đứng đầu huyện Rasuwa (Nepal), cho biết.
Một quan chức Cơ quan Quản lý thiên tai Nepal cho biết nước này đang theo dõi hai hồ ở thượng nguồn vùng lũ. Nguy cơ sạt lở, lũ lụt còn kéo dài cho tới khi cả hai thoát hết nước.
Việc giám sát hiện chủ yếu dựa vào ảnh vệ tinh nên còn hạn chế. Nepal dự tính lắp camera và cảm biến ở hạ lưu, gần thị trấn biên giới Timure.
Theo Tân Hoa xã, chiều cùng ngày 28-8, Bộ Chính trị Trung Quốc đã họp dưới sự chủ trì của Tổng Bí thư, Chủ tịch Tập Cận Bình, yêu cầu "xây dựng phương án tìm kiếm cứu nạn một cách khoa học, dốc toàn lực tìm kiếm người mất tích cả trong và ngoài nước".
Cuộc họp thừa nhận công tác cứu hộ đang đối mặt "những thách thức cực kỳ khó khăn", đồng thời kêu gọi giám sát chặt hơn các hồ băng, nguy cơ sạt lở và hồ chắn dòng.
Bên cạnh đó, Bắc Kinh công bố đề xuất viện trợ khẩn cấp cho vùng bị nạn của Nepal và hợp tác quốc tế sâu hơn về phòng chống thiên tai. Truyền thông Trung Quốc cũng cho biết ông Tập đã gửi điện chia buồn tới Tổng thống Nepal.
Tuy nhiên, Chính phủ Nepal đã tuyên bố từ chối nhận hỗ trợ từ tất cả các nước, bao gồm Ấn Độ, Mỹ, Anh, Nhật Bản, Hàn Quốc, Sri Lanka và Bangladesh.
Một quan chức cấp cao Bộ Ngoại giao Nepal giải thích quyết định này được đưa ra theo khuyến nghị của quân đội và cảnh sát, đồng thời dựa trên bài học từ trận động đất năm 2015.
Hơn 90.000 người cần cứu trợ
Theo Hãng tin Reuters, đến ngày 28-8, lũ đã làm 489 người chết tại Nepal và 5 người ở Tây Tạng, gần 1.000 người mất tích ở cả hai nước. Trong số mất tích có ít nhất 540 người nước ngoài, phần lớn là tín đồ Ấn Độ hành hương tới núi Kailash và hồ Mansarovar.
Ông David Fisher, Trưởng phái đoàn Hiệp hội Chữ thập đỏ và Trăng lưỡi liềm đỏ quốc tế tại Nepal, cho biết ít nhất 93.000 người bị ảnh hưởng trực tiếp và đang rất cần cứu trợ. Xe chở hàng cứu trợ của tổ chức này đã bị kẹt lại khi hồ vỡ bờ.
Trung Quốc tạm dừng hoạt động cứu hộ tại Tây Tạng sau khi nước từ hồ hình thành do trận lũ quét hôm 26-8 bắt đầu tràn về phía lực lượng cứu hộ, làm dấy lên nguy cơ lũ lụt tiếp diễn.
Trung Quốc tạm dừng hoạt động cứu hộ tại Tây Tạng sau khi nước từ hồ hình thành do trận lũ quét hôm 26-8 bắt đầu tràn về phía lực lượng cứu hộ, làm dấy lên nguy cơ lũ lụt tiếp diễn.
Bức ảnh do đội cứu hộ lưu động Lhasa đăng trên Weibo hôm 27-8 cho thấy một hồ nước hình thành do đất đá sạt lở từ trận lũ quét, gần nơi sông Chhochen Khola của Nepal đổ vào sông Purepu Tsangpo, khu tự trị Tây Tạng - Ảnh: AFP
Trung Quốc ngày 28-8 thông báo tạm dừng hoạt động cứu hộ vì nguy cơ lũ lụt tiếp tục xảy ra tại Tây Tạng.
Theo Hãng tin AFP, Đài truyền hình trung ương CCTV đưa tin một hồ nước hình thành từ lượng đất đá khổng lồ sau trận lũ quét hôm 26-8. Nước hồ đã bắt đầu tràn về phía khu vực lực lượng cứu hộ đang hướng tới.
"Tất cả các đội cứu hộ đã được yêu cầu tạm thời dừng tại chỗ và chờ chỉ thị tiếp theo", CCTV cho biết.
Lực lượng ứng phó khẩn cấp đã tiếp cận khu vực này và được yêu cầu rút lui khoảng 1km.
Các công nhân sửa chữa đoạn đường dẫn đến cửa khẩu Gyirong ở khu tự trị Tây Tạng, Trung Quốc - Ảnh: AFP
Lực lượng cứu hộ tại Tây Tạng tìm kiếm các nạn nhân của trận lũ quét ở biên giới Nepal - Trung Quốc - Ảnh: AFP
Trung Quốc trước đó đã huy động nhóm 8 kỹ sư tiến hành khảo sát trên không và lập mô hình 3D về hồ nước hình thành sau lũ quét. Kết quả cho thấy hồ dài khoảng 150m, sâu 40 - 50m, chứa khoảng 1,5 - 2 triệu m³ nước.
"Sau khi sông băng sụp đổ và hình thành hồ, nhiều vách đá dựng đứng xuất hiện dọc theo hồ", kỹ sư Chen Hanxiao nói hôm 27-8 về những khó khăn khi tiếp cận hiện trường.
Theo ông Chen, giải pháp là đào một kênh thoát nước. Tuy nhiên chiều rộng và độ sâu của kênh cần được tính toán dựa trên tốc độ dòng nước và tốc độ hồ đầy lên.
Mực nước trong hồ dự kiến tiếp tục dâng trong 3 ngày tới do mưa kéo dài, dự kiến đạt đỉnh vào khoảng ngày 1-9, gây ra nguy cơ vỡ hồ.
Trận lũ quét hôm 26-8 đã gây thiệt hại nghiêm trọng tại biên giới Nepal - Trung Quốc, khiến 472 người thiệt mạng. Khoảng 1.400 người vẫn đang mất tích, trong đó có hàng trăm du khách nước ngoài.
Tính đến ngày 28-8, 499 công dân Trung Quốc và 555 người nước ngoài đã được đưa ra khỏi khu vực thảm họa.
Lực lượng cứu hộ đang sử dụng mô hình 3D bằng drone, ảnh nhiệt cùng các phương pháp tìm kiếm thủ công để xác định vị trí những người vẫn mất tích.
Chính phủ Nepal đã từ chối đề nghị của nhiều quốc gia muốn cử lực lượng tìm kiếm cứu nạn tới hỗ trợ.
Lực lượng cứu hộ Nepal giải cứu một người dân khỏi vùng lũ tại thị trấn Battar Bazar, huyện Nuwakot, ngày 28-8 - Ảnh: AFP
Theo báo The Kathmandu Post của Nepal, các nước Ấn Độ, Trung Quốc, Mỹ, Anh, Nhật Bản, Hàn Quốc, Sri Lanka và Bangladesh đều đề nghị đưa lực lượng tìm kiếm cứu nạn tới nước này hỗ trợ sau trận lũ quét lịch sử xảy ra ở biên giới Nepal và Khu tự trị Tây Tạng (Trung Quốc) vào ngày 26-8.
Trong đó, Ấn Độ muốn triển khai Lực lượng Ứng phó thảm họa quốc gia (NDRF), sau khi hàng trăm công dân nước này mất tích hoặc mắc kẹt vì lũ. Tuy nhiên, Nepal không chấp thuận đề nghị này. Các đề nghị tương tự từ Trung Quốc và những nước khác cũng bị từ chối.
Một quan chức cấp cao Bộ Ngoại giao Nepal giải thích quyết định này được đưa ra theo khuyến nghị của quân đội và cảnh sát, đồng thời dựa trên bài học từ trận động đất năm 2015.
Khi đó, việc một lượng lớn đội cứu hộ nước ngoài cùng đổ vào Nepal đã gây ra nhiều khó khăn trong quản lý và điều phối, thậm chí xuất hiện tình trạng cạnh tranh giữa các đoàn quốc tế.
Vì vậy, lần này Nepal muốn để các lực lượng an ninh trong nước trực tiếp phụ trách hoạt động tìm kiếm cứu nạn, dù số người nước ngoài chưa thể liên lạc sau trận lũ quét vẫn còn rất lớn.
Theo Cảnh sát Nepal, 517 công dân nước ngoài đã mất tích hoặc mất liên lạc kể từ ngày 26-8. Trong đó có 178 người Ấn Độ, 65 người Mỹ, 53 người Ukraine, 51 người Malaysia, 35 người Úc, 33 người Anh, 25 người Canada và 9 người Singapore, cùng công dân của khoảng 30 quốc gia khác.
Trung Quốc cho biết ít nhất 100 công dân nước này đang mất liên lạc tại Nepal, trong khi phía Ấn Độ nói hơn 200 công dân của họ bị mắc kẹt trong vùng lũ và đang cần được sơ tán.
Để hỗ trợ người nước ngoài, Bộ Ngoại giao Nepal đã thành lập Đội Ứng phó khẩn cấp (ERT) làm đầu mối phối hợp tìm kiếm, xác minh thông tin và hỗ trợ lãnh sự.
Dù không tiếp nhận các đội cứu hộ nước ngoài, Nepal vẫn kêu gọi cộng đồng quốc tế hỗ trợ bằng tiền và vật tư thông qua cơ chế điều phối tập trung của chính phủ.
Ấn Độ đã gửi hơn 47,5 tấn hàng cứu trợ và đề nghị cung cấp cầu lắp ghép, trong khi Mỹ, Anh và Ngân hàng Thế giới đã công bố hỗ trợ tài chính.
Nepal cho biết sẽ tiếp tục tìm kiếm thêm nguồn hỗ trợ quốc tế trong giai đoạn phục hồi và tái thiết sau thảm họa.
Lũ bùn khủng khiếp càn quét các khu dân cư dọc biên giới Nepal - Trung Quốc, khiến hơn 390 người thiệt mạng.
Video từ drone ghi lại cảnh một ngôi làng tại huyện Nuawok, Nepal bị ngập trong bùn đất - Nguồn: REUTERS
Theo Hãng tin AP, ngày 27-8, các đội cứu hộ cùng trực thăng quân sự tiếp tục nỗ lực tìm kiếm hàng trăm người mất tích dọc khu vực biên giới miền núi giữa Nepal và Trung Quốc.
Một ngày trước đó, dòng lũ bùn đất khổng lồ cao tương đương tòa nhà nhiều tầng đã càn quét qua nhiều khu dân cư sau vụ sạt lở sông băng.
Các đoạn video ghi lại thảm họa cho thấy người dân hoảng loạn tháo chạy trước khi dòng lũ dữ nuốt chửng mọi thứ, cuốn trôi hàng loạt công trình nhà ở và cầu cống.
Theo giới chức Nepal và Trung Quốc, hơn 390 người đã thiệt mạng và 1.400 người vẫn mất tích, trong đó có hàng trăm du khách nước ngoài.
Hình ảnh tại huyện Nuwakot, một trong những khu vực chịu thiệt hại nặng nề nhất ở Nepal, cho thấy bùn đất ngập đến tầng hai của các tòa nhà sau khi lũ tràn qua.
Dọc bờ sông và các tuyến đường làng, lớp bùn dày phủ kín mặt đất, trong khi mảnh vỡ mắc kẹt trên cành cây và dây điện. Xe cộ bị chôn vùi hoàn toàn, những người may mắn sống sót bàng hoàng đứng nhìn hiện trường, trên người lấm lem bùn đất.
Đài truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV) phát sóng các hình ảnh so sánh trước và sau thảm họa, cho thấy một tòa nhà nhiều tầng cùng hơn một chục phương tiện đã bị chôn vùi trong bùn.
Một tuyến đường hai làn xe chạy dọc một con sông tại khu Shigatse (Tây Tạng) cũng bị vùi lấp hoàn toàn.
Hình ảnh chụp từ trên cao còn ghi nhận một hồ nước tự nhiên nhanh chóng hình thành và mở rộng ở khu vực biên giới Trung Quốc - Nepal, khiến cơ quan chức năng phải cảnh báo nguy cơ vỡ đập.
Tại vùng trung tâm của thảm họa, nhiều gia đình vẫn mòn mỏi chờ đợi tin tức người thân. Cô Shova Shrestha (33 tuổi) đã trải qua hơn một ngày tìm kiếm tung tích chồng mình, anh Rajan Shrestha.
Cô Shova cho biết điện thoại của chồng vẫn đổ chuông trong cuộc gọi đầu tiên sau trận lũ, nhưng sau đó mất liên lạc hoàn toàn. Kể từ đó, cô dõi theo từng chuyến bay cứu hộ hạ cánh xuống Bidur với hy vọng nhìn thấy anh trở về.
"Tôi cứ ngóng trông từng chiếc trực thăng, chỉ mong anh ấy sẽ bước ra từ đó", Shova nghẹn ngào.
Một cô gái đau buồn khi chờ đợi tin tức về những người thân mất tích tại thị trấn Bidur, Nepal - Ảnh: AP
Người dân tập trung quanh một tòa nhà khi trực thăng cứu hộ bay ngang qua họ ở Trishuli, Nepal - Ảnh: AFP
Ảnh từ drone cho thấy ngôi làng tại huyện Nuwakot, Nepal bị ngập trong bùn - Ảnh: REUTERS
Người dân nhìn những ngôi nhà bị chìm trong bùn, đường sá hư hại - Ảnh: AFP
Bùn bao phủ nhà cửa và đường phố sau trận lũ quét tại Trishuli thuộc huyện Nuwakot, Nepal - Ảnh: REUTERS
Nhà ngập trong bùn sau trận lũ quét ở Nepal - Ảnh: REUTERS
Người dân đứng trên mép một cây cầu bị gãy sau trận lũ quét ở Galchhi, Nepal - Ảnh: REUTERS
Đội cứu hộ khiêng thi thể một nạn nhân sau trận lũ tàn khốc tại Trishuli thuộc huyện Nuwakot, Nepal - Ảnh: REUTERS
Các tòa nhà bị bùn bao phủ ở Trishuli, Nepal - Ảnh: REUTERS
Người đàn ông lội trong vũng bùn khi lũ quét làm đường sá hư hại - Ảnh: REUTERS
Xe cộ bị chôn vùi trong đống đổ nát sau cơn lũ quét tại huyện Nuwakot, Nepal - Ảnh: AP
Ông Trump khẳng định Nga sẽ không tấn công NATO; 1.468 người mất tích sau thảm họa lũ quét tại biên giới Nepal - Trung Quốc; Cuba sẽ mở cửa trường học trở lại vào tuần tới... là những tin tức thế giới đáng chú ý sáng 28-8.
Trận lũ quét đã xóa sổ nhiều công trình dọc biên giới Nepal - Trung Quốc.
Hình ảnh cửa khẩu biên giới Rasuwagadhi giữa Nepal - Trung Quốc trong ảnh chụp năm 2024 và sau trận lũ quét hôm 26-8-2026 - Ảnh: VANTOR
Hình ảnh vệ tinh gần đây cho thấy cửa khẩu Rasuwagadhi ở biên giới Nepal - Trung Quốc gần như đã bị trận lũ quét hôm 26-8 cuốn phăng, cho thấy mức tàn phá khủng khiếp của thiên tai.
Phần lớn ngôi làng Syapru Besi, cách cửa khẩu biên giới khoảng 13,7km, cũng bị dòng nước cuồn cuộn tàn phá, hàng chục công trình bị xóa sổ hoàn toàn.
Theo trang Kathmandu Post, Cục Đường bộ Nepal cho biết lũ trên sông Bhotekoshi đã cuốn trôi đoạn đường dài 42km nối Betrawati (huyện Nuwakot) với cửa khẩu Rasuwagadhi, một số cầu bê tông cũng biến mất theo dòng nước xiết.
Nhiều địa điểm dọc sông Trishuli ở Nepal cũng bị tàn phá sau khi dòng lũ tràn qua khu vực.
Các nhà nghiên cứu khí hậu từ Kathmandu cho biết mực nước các con sông trong khu vực chịu ảnh hưởng của lũ đã dâng tới 9 mét chỉ trong 30 phút.
Đoạn đường dài 42km từ Betrawati đến cửa khẩu Rasuwagadhi bị lũ làm hư hại - Ảnh: KATHMANDU POST
Nhà máy điện và một cây cầu gần cửa khẩu biên giới Nepal - Trung Quốc trong ảnh vệ tinh năm 2024 và sau khi xảy ra lũ lụt hôm 26-8-2026 - Ảnh: VANTOR
Tính đến ngày 27-8, lũ quét đã khiến ít nhất 362 người thiệt mạng và hơn 1.000 người mất tích.
Nepal và Trung Quốc cảnh báo nguy cơ lũ lụt tiếp tục xảy ra tại khu vực Himalaya do nguy cơ vỡ bờ ở các hồ nước mới hình thành.
Cơ quan quản lý thảm họa của Nepal cho biết một hồ nước đã hình thành do đất đá chắn dòng sông ở khu vực xảy ra lũ. Mực nước ở hồ đang dâng lên, dẫn đến nguy cơ vỡ bờ.
"Người dân sống ở khu vực hạ lưu, hành khách, các lực lượng cứu hộ đang tham gia hoạt động cứu nạn và tất cả những người có liên quan được đề nghị đặc biệt thận trọng, ở những nơi an toàn, tránh xa bờ sông và các khu vực nguy hiểm", cơ quan này cảnh báo.
Làng Syapru Besi trong ảnh chụp năm 2023 và sau trận lũ hôm 26-8-2026 - Ảnh: VANTOR
Trong khi đó, Trung Quốc cảnh báo 3 triệu m³ nước - tương đương khoảng 1.200 bể bơi Olympic - có thể đổ vào hồ nước đang bị đất đá chắn dòng ở nước này trong 3 ngày tới.
Dòng chảy dự kiến đạt đỉnh vào khoảng ngày 1-9, lượng mưa trong tuần tới cũng sẽ làm gia tăng nguy hiểm.
Trước cảnh báo này, một số nhân viên cứu hộ tại Nepal đã bắt đầu di chuyển lên khu vực cao hơn.
Tổng thống Donald Trump cho biết Mỹ đã đề nghị hỗ trợ Nepal sau trận lũ quét khiến 90 công dân Mỹ mất tích.
Nhóm cứu hộ giải cứu một cụ bà bị mắc kẹt sau trận lũ quét tại Nepal ngày 26-8 - Ảnh: AP
"Thật khủng khiếp. Chúng tôi đã liên lạc với Nepal và đề nghị bất kỳ sự hỗ trợ nào mà họ cần. Bạn biết đấy, chúng tôi có mối quan hệ rất tốt với Nepal và đó là một thảm họa khủng khiếp", ông Trump nói với truyền thông.
Nhà lãnh đạo Mỹ cho rằng chưa ai từng chứng kiến thảm họa nào tương tự khi những tòa nhà kiên cố và được xây dựng vững chắc lại bị cuốn phăng "như những que tăm".
Cùng ngày, Bộ Ngoại giao Úc tuyên bố nước này sẽ cung cấp gói viện trợ trị giá 3,5 triệu USD cho Nepal nhằm hỗ trợ các cộng đồng bị ảnh hưởng. Hiện ít nhất 39 công dân Úc đang mất tích sau vụ lũ quét, theo Đài CNN.
Các lực lượng cứu hộ đang khẩn trương tìm kiếm trong bùn đất và đống đổ nát khi hơn 1.400 người mất tích sau thảm họa lũ quét và sạt lở ở biên giới Nepal và Khu tự trị Tây Tạng (Trung Quốc).
Tính đến ngày 28-8, các quốc gia trên thế giới vẫn liên tục cập nhật số lượng công dân mất tích sau thảm họa.
Số nạn nhân thiệt mạng đã tăng lên ít nhất 392 người, với một số ngôi làng bị phá hủy. Các chuyên gia cảnh báo vẫn có nguy cơ tiếp tục xảy ra lũ quét tại khu vực này.
Cơ quan phòng chống thiên tai Nepal cho biết đã có 910 người mất tích tại nước này, trong đó có ít nhất 517 người nước ngoài.
Trong khi đó ở bên kia biên giới, Trung Quốc thông báo có 558 người mất tích, trong đó có 260 người là công dân nước ngoài. Tính chung cả hai bên biên giới, tổng số người mất tích là 1.468 người, với hơn 700 người là du khách nước ngoài.
Tuyên bố trên mạng xã hội, Thủ tướng Nepal Balendra Shah cho biết các cơ quan chức năng đang hoạt động hết công suất, tập trung hỗ trợ những người bị thương, tìm kiếm những người mất tích và cứu trợ các gia đình bị ảnh hưởng.
Không chỉ riêng người nước ngoài, các gia đình trên khắp Nepal đang tuyệt vọng tìm kiếm thông tin về người thân mất tích tại những khu vực bị lũ quét, từ nhân viên y tế đến chuyên viên điều hành tour du lịch.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Thủ tướng Lê Minh Hưng, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú đã gửi điện thăm hỏi sau khi xảy ra lũ quét gây thiệt hại nghiêm trọng ở biên giới Trung Quốc - Nepal.
