Đối mặt thiên tai

Hình thái thời tiết chưa từng có trên Thái Bình Dương được dự báo tác động toàn cầu, gia tăng nguy cơ hạn hán.

Theo báo Guardian, ngày 21-8, Cơ quan Khí tượng Vương quốc Anh (Met Office) cho biết hiện tượng El Nino đang hình thành trên Thái Bình Dương có khả năng sẽ là đợt mạnh nhất trong hơn một thế kỷ qua, đồng thời biến năm 2027 thành một năm kỷ lục mới về nắng nóng.

El Nino mạnh nhất trong một thế kỷ

El Nino là hiện tượng nhiệt độ bề mặt nước biển ở phía đông Thái Bình Dương ấm lên theo chu kỳ do gió mậu dịch suy yếu. Hiện tượng này xuất hiện khoảng hai đến bảy năm một lần và kéo dài tối đa 12 tháng, theo Hãng tin Reuters.

Một đợt El Nino mạnh có thể làm thay đổi quy luật mưa và nhiệt độ trên toàn cầu, kéo theo hạn hán, bão lũ và các hiện tượng thời tiết cực đoan khác.

Theo ông Scaife, Trưởng bộ phận dự báo dài hạn của Met Office, El Nino thông thường chỉ khiến nhiệt độ nước biển Thái Bình Dương tăng hơn 1°C, còn mức tăng 2°C đã là một biến động rất lớn.

Năm nay, nhiệt độ nước biển được dự báo có thể tăng tới 3°C, biến đợt El Nino này thành "hiện tượng có quy mô lớn nhất kể từ thế kỷ 19".

Tiến sĩ Nick Dunstone, chuyên gia tại Met Office, cho biết trong những đợt El Nino lớn, lượng nhiệt khổng lồ từ đại dương được giải phóng vào khí quyển, khiến nhiệt độ trung bình toàn cầu tăng mạnh.

"Vì vậy, năm 2027 có khả năng vượt năm 2024 để trở thành năm nóng nhất trong lịch sử, đồng thời tiếp tục ghi nhận mức nhiệt tạm thời cao hơn 1,5°C so với thời kỳ tiền công nghiệp", ông nói. 

Lượng nhiệt gia tăng từ El Nino đã bắt đầu để lại hậu quả rõ rệt, từ những đợt cháy rừng ngày càng trầm trọng tại Indonesia cho đến các trận lũ lụt dữ dội ở Nam Mỹ. 

Hồi tháng 8, Chương trình Lương thực thế giới cảnh báo đợt El Nino này có nguy cơ đẩy khoảng 50 triệu người vào cảnh thiếu ăn nghiêm trọng.

Cuộc khủng hoảng khí hậu bắt nguồn từ khí thải nhiên liệu hóa thạch vốn đã và đang làm gia tăng cường độ của các hiện tượng thời tiết cực đoan và cướp đi sinh mạng của nhiều người.

Đợt El Nino lần này sẽ tiếp tục đẩy mức độ tàn phá lên nấc thang mới, với quy mô được các chuyên gia mô tả là "thực sự không tưởng" và đạt cấp độ của một "quái vật Godzilla".

Châu Á gấp rút ứng phó

Chính phủ các nước châu Á đang gấp rút triển khai biện pháp ứng phó với đợt El Nino được dự báo là khốc liệt nhất lịch sử.

Trung Quốc đã phát động chiến dịch 100 ngày nhằm ứng phó thời tiết cực đoan và bảo vệ mùa màng trước hai nguy cơ trái ngược là hạn hán kéo dài và mưa lớn.

Bắc Kinh cũng dự kiến nâng cấp hệ thống giám sát, cảnh báo sớm. Nước này đã khuyến khích các đô thị lập "bản đồ rủi ro khí hậu" để khoanh vùng những khu vực dễ tổn thương trước lũ lụt và nắng nóng gay gắt. 

Tại Đông Nam Á, El Nino xuất hiện trong bối cảnh khu vực đang chịu nhiều sức ép về chuỗi cung ứng, năng lượng và lương thực.

Trong đợt El Nino 2023-2024, các chính phủ từng hạn chế thiệt hại nông nghiệp bằng cách điều chỉnh lịch gieo cấy và quản lý nguồn nước. 

Tuy nhiên, giới chuyên gia cảnh báo những biện pháp trên có thể không đủ trước quy mô khủng hoảng lần này. Sản lượng lúa gạo toàn khu vực được dự báo giảm 8-10%.

Các chính phủ và hợp tác xã nông nghiệp Đông Nam Á đang thúc đẩy nông nghiệp tái sinh và sử dụng phân bón sinh học để thích ứng.

Tại Hàn Quốc, cơ quan khí tượng lần đầu cải tổ toàn diện hệ thống cảnh báo sóng nhiệt sau 18 năm, bổ sung cấp độ cao nhất và yêu cầu đình chỉ công việc ngoài trời không khẩn cấp khi nhiệt độ cảm nhận đạt 38°C. Người dân cũng liên tục nhận cảnh báo khẩn, khuyến cáo ở trong nhà vào thời gian nắng nóng cao điểm.

Tại Nhật Bản, chính phủ khuyến cáo người dân chủ động bảo vệ bản thân, tuân thủ lệnh sơ tán, đồng thời dự trữ lương thực và nước uống.

Tokyo trong tháng này cho biết đã lập danh mục các hầm chui có nguy cơ ngập cao trên quốc lộ để chủ động phong tỏa khi mưa lớn.

El Nino đã đạt ngưỡng rất mạnh và còn tiếp tục mạnh lên, dự báo thời tiết cực đoan

Dự báo El Nino tiếp tục duy trì cường độ rất mạnh và đạt cực đại trong những tháng cuối năm 2026, với tác động có thể kéo dài sang đầu năm 2027.

• Tags:
• El Nino
• Đông nam á

Nhiều căn nhà ở xã Sơn Linh (Quảng Ngãi) nằm sát những vách đất dựng đứng bên sông Trà Khúc, nỗi lo sạt lở hiện diện. Người dân đã nhiều năm kiến nghị xây kè, tái định cư nhưng chưa thực hiện được do địa phương thiếu nguồn lực.

Ngày 21-9, ghi nhận của Tuổi Trẻ tại xã Sơn Linh cho thấy nhiều đoạn bờ sông Trà Khúc qua địa bàn bị sạt lở nghiêm trọng. Có nơi, sau nhiều lần sạt lở, bờ sông trở thành vách đất dựng đứng ngay phía sau nhà dân, cách đường dân sinh chỉ khoảng 5m.

Nhà bên sông, mùa lũ phải chạy nhiều lần

Theo UBND xã Sơn Linh, có 42 hộ dân bị ảnh hưởng trực tiếp bởi tình trạng sạt lở bờ sông Trà Khúc. Trong khi đó, toàn xã có hơn 680 hộ dân nằm trong khu vực chịu ảnh hưởng trực tiếp bởi ngập lụt.

Tại thôn Đồng A, nhiều căn nhà đã xuất hiện tình trạng nứt sàn do đất sụt lún sau những mùa mưa lũ.

Nhà nằm sát mép sông, bà Đinh Thị Phun cho biết sau mùa lũ năm 2025, gia đình phải đổ thêm đất, xếp đá và trồng cây để gia cố phần đất bị cuốn trôi.

"Ở đây, mùa lũ đến phải chạy lũ 5-6 lần. Ban ngày thì dễ, chứ nước lũ lên ban đêm là cực kỳ nguy hiểm. Vì vậy chính quyền thường yêu cầu dân di dời sớm" - bà Phun nói.

Đứng ở khu vực này, nhìn về thượng nguồn sông Trà Khúc thấy rõ vị trí như "vuông góc" với dòng nước. Khi lũ lớn, nước từ thượng nguồn thốc thẳng vào khu dân cư.

Cách nhà bà Phun khoảng 50m, bà Đinh Thị Huỳnh cũng chủ động gia cố phần đất phía sau nhà. Bà trồng một bụi tre lớn để giữ đất nhưng đã bị lũ năm ngoái cuốn trôi. Mùa mưa năm nay, bà tiếp tục trồng lại tre và đổ thêm đất.

Dọc bờ sông, nhiều hộ dân cũng chủ động trồng tre, cây xanh, đổ đất, xếp đá để chống chọi với tình trạng sạt lở. Những biện pháp này chỉ mang tính tạm thời, trong khi mỗi mùa mưa lũ, bờ sông tiếp tục bị bào mòn.

Tình trạng sạt lở tại đây đã kéo dài nhiều năm. Qua các cuộc tiếp xúc cử tri, người dân nhiều lần kiến nghị xây dựng kè chống sạt lở hoặc bố trí tái định cư để có thể an tâm sinh sống. Tuy nhiên, do nguồn lực địa phương còn hạn chế, những kiến nghị này chưa thể thực hiện.

Lo lũ dâng nhanh sạt lở nặng hơn

Nỗi lo của người dân Sơn Linh càng lớn khi trên sông Trà Khúc, ở khu vực thượng nguồn và hạ nguồn qua địa bàn xã có hai nhà máy thủy điện sắp tích nước, vận hành phát điện.

Người dân lo ngại khi các hồ thủy điện đi vào hoạt động, việc điều tiết nước có thể khiến mực nước sông thay đổi nhanh trong những thời điểm mưa lũ, trong khi nhiều khu dân cư hiện nằm sát bờ sông và khu vực có nguy cơ sạt lở.

Ngay trước mùa mưa, những dấu hiệu sạt lở mới đã xuất hiện. Tại khu vực mố cầu Sơn Linh - Sơn Giang, nhiều điểm sạt mới chồng lên những vết sạt cũ đã được cỏ cây phủ kín.

Bà Sang Thị Minh Ngọc - Chủ tịch UBND xã Sơn Linh - cho biết tình trạng sạt lở bờ sông Trà Khúc qua địa bàn kéo dài khoảng 4km, đến khu vực xã Sơn Hạ.

"Địa phương rất mong được bố trí kinh phí xây dựng kè chống sạt lở và tái định cư cho người dân. Đây là nguyện vọng của cử tri nhiều năm qua" - bà Ngọc nói.

Theo bà Ngọc, trước mùa mưa lũ năm nay, xã đã xây dựng phương án chủ động di dời các hộ dân ở những khu vực dễ bị tổn thương. Khi mưa lớn, nước sông dâng, người dân sẽ được đưa đến ở xen ghép tại những nhà dân ở vị trí cao hơn. Xã cũng bố trí các nhà công sản để tiếp nhận người dân khi cần thiết.

Với những người dân sống bên sông Trà Khúc, mỗi mùa mưa đến không chỉ là chuyện chống chọi với nước lũ mà còn là nỗi lo đất dưới chân nhà tiếp tục bị cuốn đi. 

Những bụi tre, bao đất, tảng đá được người dân tự gia cố bên bờ sông chỉ có thể giúp họ chống chọi trước mắt, trong khi một giải pháp lâu dài vẫn đang chờ nguồn lực.

Sụt lún kéo dài, một xã ở Lâm Đồng sơ tán hàng trăm người dân

Tối 17-9, Ban Chỉ huy phòng thủ dân sự xã Quảng Sơn, tỉnh Lâm Đồng (vùng Đắk Nông cũ) cho biết mưa kéo dài khiến nước tích tụ, kết cấu đất thay đổi gây sụt lún nghiêm trọng tại thôn Đắk Snao.

• Tags:
• Sông Trà Khúc
• Sạt lở
• Cầu Sơn Linh
• Lũ

Nghiên cứu mới cho thấy băng tan và đất đóng băng vĩnh cửu suy thoái làm suy yếu các sườn núi Himalaya, góp phần gây thảm họa lũ lụt nghiêm trọng tại biên giới Nepal - Trung Quốc hồi tháng 8.

Theo Hãng tin AFP ngày 17-9, nhóm nghiên cứu World Weather Attribution (WWA) - chuyên phân tích vai trò của biến đổi khí hậu trong các hiện tượng thời tiết cực đoan - nhận định thảm họa lũ lụt nghiêm trọng tại khu vực biên giới Nepal - Trung Quốc hồi tháng 8 không bắt nguồn từ một hiện tượng thời tiết cực đoan duy nhất.

Nhiều yếu tố cùng tác động

Thay vào đó, nhiều yếu tố đã cùng tác động, trong đó có tình trạng Trái đất nóng lên kéo dài, băng tan, đất đóng băng vĩnh cửu tan chảy và địa chất khu vực vốn thiếu ổn định.

Tình trạng Trái đất nóng lên khiến băng và lớp đất đóng băng vĩnh cửu ở vùng núi cao Himalaya tan chảy nhiều hơn và trong thời gian dài hơn, làm các sườn núi suy yếu, báo cáo của WWA nêu.

Ngày 26-8, một khối đá và băng khổng lồ tách khỏi núi Langtang Lirung thuộc dãy Himalaya, nằm gần biên giới Nepal - Trung Quốc, tạo ra dòng lũ lớn gồm nước, băng và đất đá, cuốn trôi các cộng đồng dân cư và cơ sở hạ tầng ở hạ lưu.

Ông Walter Immerzeel, đồng tác giả báo cáo và nhà thủy văn học vùng núi tại Đại học Utrecht (Hà Lan), đánh giá khu vực này đang có những "thay đổi không thể đảo ngược".

Theo ông, băng tan và lớp đất đóng băng vĩnh cửu suy thoái đang khiến các sườn núi ngày càng mất ổn định.

"Chúng tôi cho rằng đây là một sườn núi vốn đã yếu về mặt địa chất và có thể bị suy yếu thêm sau trận động đất năm 2015. Sau đó băng tan và lớp đất đóng băng vĩnh cửu suy thoái tiếp tục khiến sườn núi mất ổn định", ông Immerzeel nói.

Nghiên cứu cho thấy tháng 7 và tháng 8 là những tháng nóng nhất từng được ghi nhận tại khu vực này. Lượng tuyết rơi lớn vào cuối năm 2025 cũng góp phần làm tăng lượng nước tan trước khi xảy ra vụ sạt lở.

Báo cáo chỉ ra trận động đất mạnh 7,8 độ xảy ra tại Nepal năm 2015 có thể đã làm sườn núi suy yếu thêm, dù vai trò chính xác của trận động đất này vẫn chưa được xác định.

Cảnh báo về khả năng thích ứng

Thảm họa cũng làm dấy lên những lo ngại về giới hạn của các biện pháp thích ứng với biến đổi khí hậu. Nepal ước tính chi phí tái thiết sau trận lũ sẽ lên tới 4,78 tỉ USD.

"Không thể phủ nhận biến đổi khí hậu là một trong những yếu tố góp phần gây ra thảm họa. Vì vậy vấn đề này cần được xem xét trong bối cảnh những tổn thất và thiệt hại do biến đổi khí hậu gây ra", bà Friederike Otto, giáo sư khoa học khí hậu tại Đại học Hoàng gia London (Anh), trình bày quan điểm.

Cơ quan quản lý thiên tai Nepal ngày 16-9 cho biết đã điều chỉnh số người mất tích lên 6.150 người. Nepal đã tìm thấy 1.403 thi thể, trong đó 105 thi thể được xác định danh tính.

Về phía Trung Quốc, truyền thông nhà nước đưa tin thống kê có 43 người thiệt mạng và 519 người mất tích.

Tổng số người thiệt mạng tại hai nước hiện là 1.446 người, trong khi ít nhất 6.669 người vẫn mất tích.

Sau lũ quét, Nepal yêu cầu 'các nước phát thải lớn' phải bồi thường 20 triệu USD

Nepal yêu cầu Liên hợp quốc hỗ trợ 20 triệu USD, cho rằng các nước phát thải lớn cần chia sẻ trách nhiệm sau thảm họa lũ quét khiến hơn 1.300 người thiệt mạng.

• Tags:
• Lũ quét
• Thảm họa
• Nepal
• Trung Quốc

Những thảm họa tồi tệ nhất từng được ghi nhận có thể vẫn chưa chạm tới giới hạn mà con người sẽ phải đối mặt trong tương lai, theo một nghiên cứu mới của các nhà khoa học Anh.

Nghiên cứu về các thảm họa vừa được công bố trên tạp chí Nature Sustainability, do Tom Matthews, nhà địa lý môi trường tại King's College London, cùng các cộng sự thực hiện.

Đâu là thiên tai khủng khiếp nhất?

Nhóm tác giả cho rằng cách đánh giá rủi ro thiên tai hiện nay còn phụ thuộc nhiều vào những gì đã xảy ra trong quá khứ. Một cơn bão mạnh nhất, một đợt nóng chết chóc nhất hay một trận lũ lớn nhất thường được lấy làm mốc để chuẩn bị cho các tình huống sau này.

Vấn đề là lịch sử quan trắc của con người khá ngắn, trong khi khí hậu đang tiếp tục thay đổi.

Matthews cho rằng những thảm họa từng khiến con người kinh hoàng mới chỉ là những sự kiện tồi tệ nhất đã xảy ra đến thời điểm này, chứ chưa chắc đã là mức tồi tệ nhất mà tự nhiên có thể tạo ra.

Nhóm nghiên cứu phân tích số người thiệt mạng trong các xoáy thuận nhiệt đới và những đợt nóng cực đoan trên thế giới từ năm 2000 đến 2025.

Kết quả cho thấy phần lớn số người chết tập trung vào một số rất ít thảm họa đặc biệt nghiêm trọng.

Bão Nargis năm 2008 khiến gần 140.000 người thiệt mạng tại Myanmar. Riêng cơn bão này làm chết nhiều hơn gấp đôi tổng số người thiệt mạng trong 675 xoáy thuận nhiệt đới có gây chết người khác được ghi nhận trong cùng giai đoạn.

Với nắng nóng, châu Âu từng trải qua một trường hợp tương tự vào năm 2003. Đợt nóng năm đó được ước tính khiến khoảng 70.000 người chết, trong đó gần một nửa xảy ra chỉ trong hai tuần đầu tháng 8.

Theo nhóm tác giả, thiệt hại do thời tiết cực đoan không tăng theo kiểu đều đặn. Phần lớn các sự kiện gây hậu quả trong một khoảng tương đối quen thuộc, nhưng thỉnh thoảng lại xuất hiện một thảm họa vượt xa mọi trường hợp trước đó.

Vì thế, chuyện con người chưa từng chứng kiến một thảm họa lớn hơn không đồng nghĩa với việc nó không thể xảy ra.

Khi xem xét các đợt nóng cực đoan và xoáy thuận nhiệt đới, nhóm nghiên cứu cho rằng chưa thể loại trừ hoàn toàn khả năng một sự kiện cực hiếm trong tương lai gây số người chết lên tới hàng triệu.

Các tác giả lưu ý đây là một khả năng cần được tính tới khi đánh giá rủi ro, chứ không phải dự báo rằng một thảm họa với quy mô như vậy chắc chắn sẽ xảy ra.

Các thảm họa cực đoan liên tục 'nối đuôi'

Theo nhóm nghiên cứu, một mối nguy khác đến từ những hiện tượng thời tiết xuất hiện nối tiếp hoặc cùng lúc.

Chẳng hạn, một đợt nóng chết người có thể xảy ra ngay trước khi một cơn bão mạnh tiến vào. Khi đó, hàng triệu người có thể phải sơ tán giữa thời tiết nóng gay gắt, trong lúc điện bị cắt hoặc hệ thống điều hòa ngừng hoạt động.

Từng hiện tượng riêng lẻ có thể đã quen thuộc, nhưng khi chúng chồng lên nhau, hậu quả có thể vượt xa những gì từng được ghi nhận.

Nhóm nghiên cứu cho rằng các phương pháp hiện nay khá hữu ích khi muốn trả lời những câu hỏi như một cơn bão quen thuộc sẽ nguy hiểm tới đâu nếu mạnh hơn. Khó hơn nhiều là nhận ra trước những kiểu thảm họa chưa từng xuất hiện trong số liệu lịch sử.

Các nhà khoa học đề nghị thử một cách tiếp cận khác. Có thể bắt đầu từ một hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, rồi lần ngược lại để xác định những điều kiện thời tiết và xã hội nào có thể dẫn tới tình huống đó.

Họ cũng cho rằng cần chú ý tới những ngưỡng mà sau khi bị vượt qua, thiệt hại có thể tăng rất nhanh.

Cơ thể con người có giới hạn chịu nóng. Hệ thống điện có giới hạn tải. Đê điều, hồ chứa hay hệ thống thoát nước cũng chỉ chịu được tới một mức nhất định. Một khi những giới hạn này bị vượt qua, hậu quả có thể tăng nhanh hơn nhiều so với dự tính ban đầu.

Nhóm nghiên cứu cũng đề nghị xem xét kỹ hơn giới hạn vật lý của thời tiết trong một thế giới nóng hơn hiện nay, kể cả những điều kiện mà con người chưa từng trải qua trong thời kỳ quan trắc hiện đại.

Theo Matthews, nếu chỉ nhìn vào quá khứ, con người rất dễ đánh giá thấp rủi ro phía trước. Kho dữ liệu lịch sử của chúng ta chỉ bao phủ một quãng thời gian ngắn, trong khi khí hậu đang thay đổi và những kỷ lục cũ chưa chắc đã nói hết được điều gì có thể xảy ra.

Thiên tai gây thiệt hại cho con người hơn 1,2 tỉ USD mỗi ngày

Thiệt hại kinh tế do thiên tai trên toàn cầu ước tính khoảng 450 tỉ USD mỗi năm, phản ánh tác động ngày càng lớn của biến đổi khí hậu và tình trạng đô thị hóa gia tăng.

• Tags:
• Thiên tai
• Thảm họa
• Thời tiết cực đoan

Núi lửa 'khét tiếng' Anak Krakatau ở eo biển Sunda tiếp tục phun tro và dung nham, buộc Indonesia triển khai máy bay rải muối, canxi clorua và phun sương nước để tạo mưa, giảm tro núi lửa.

Cơ quan Địa chất Indonesia cho biết hoạt động của Anak Krakatau ở eo biển Sunda đã trở về kiểu phun Strombolian, với những đợt núi lửa phun ngắn hơn và cường độ thấp hơn so với vài ngày trước.

Trong ngày 8-9, cơ quan này ghi nhận tám đợt phun nhỏ, mỗi đợt kéo dài khoảng 10-15 giây. Tro và vật liệu núi lửa lúc này chủ yếu tập trung quanh miệng và sườn núi.

Trước đó, Anak Krakatau trải qua một đợt phun liên tục kéo dài khoảng 25 giờ, bắt đầu từ tối 4-9 và kết thúc rạng sáng 6-9. Trong thời gian hoạt động mạnh, núi lửa tạo ra những vòi dung nham đỏ rực cùng lượng lớn tro bụi phát tán lên khí quyển.

Theo Cơ quan Địa chất Indonesia, kiểu phun Strombolian đặc trưng bởi các đợt phun ngắt quãng, thường bắn dung nham nóng, đá và tro lên khỏi miệng núi lửa trong thời gian ngắn.

Tro từ Anak Krakatau đã lan qua nhiều khu vực, gồm Banten, Lampung và vùng đô thị Jakarta. Có thời điểm cột tro vươn lên độ cao khoảng 15km, buộc hàng loạt sân bay phải đóng cửa vì nguy cơ tro núi lửa làm hỏng động cơ và hệ thống máy bay.

Gần 3.000 chuyến bay bị hủy hoặc chậm trong hai ngày, ảnh hưởng tới hơn 300.000 hành khách trước khi hoạt động hàng không dần trở lại bình thường.

Để xử lý lượng tro trong không khí, Cơ quan Quản lý thảm họa quốc gia Indonesia phối hợp với cơ quan khí tượng và Bộ Giao thông triển khai các chuyến bay điều chỉnh thời tiết.

Ngày 8-9, năm chuyến bay được thực hiện bằng hai máy bay Cessna Caravan xuất phát từ sân bay Pondok Cabe và Halim Perdanakusuma.

Một chuyến rải bột natri clorua, tức muối ăn, vào mây. Một chuyến khác sử dụng dung dịch canxi clorua làm chất tạo ngưng tụ. Ba chuyến còn lại phun sương nước trực tiếp vào khí quyển.

Mục tiêu của hoạt động này là tạo hoặc tăng lượng mưa ở những khu vực có điều kiện thích hợp, giúp các hạt tro trong không khí kết tụ với nước và rơi xuống mặt đất nhanh hơn.

Indonesia thường gọi biện pháp này là hoạt động điều chỉnh thời tiết. Công nghệ tương tự từng được nước này sử dụng để tạo mưa trong mùa cháy rừng, giảm ô nhiễm không khí hoặc bổ sung nước cho hồ chứa.

Tro núi lửa khó xử lý hơn bụi thông thường. Những hạt rất nhỏ có thể tồn tại trong không khí, gây kích ứng mắt và đường hô hấp, đồng thời đặc biệt nguy hiểm đối với hàng không vì có thể bị hút vào động cơ phản lực.

Cơ quan khí tượng Indonesia khuyến cáo người dân ở những khu vực có tro rơi hạn chế hoạt động ngoài trời, đeo khẩu trang và kính bảo vệ mắt.

Nếu xảy ra đại thảm họa toàn cầu, quốc gia nào an toàn nhất?

Không nơi nào trên Trái đất hoàn toàn an toàn trước một đại thảm họa, song nghiên cứu mới cho thấy Úc có khả năng chống chịu tốt nhất trước các rủi ro quy mô toàn cầu.

• Tags:
• Núi lửa
• INdonesia

Nepal cho rằng các nước phát thải lớn cần chia sẻ trách nhiệm trước thảm họa lũ quét khiến 1.300 người chết.

Theo báo Guardian ngày 8-9, Nepal đang yêu cầu 20 triệu USD tiền bồi thường khí hậu sau đợt lũ quét tàn khốc gần đây. 

Lời kêu gọi được một quan chức cấp cao đưa ra nhằm hối thúc những quốc gia gây ô nhiễm hàng đầu thế giới "thức tỉnh", cùng gánh vác trách nhiệm đối với thảm họa đã khiến hơn 1.300 người thiệt mạng và hơn 5.500 người mất tích. 

Giới khoa học nhận định khủng hoảng khí hậu góp phần lớn gây ra thiên tai. Lũ lụt bắt nguồn từ sự cố một phần sông băng sụp đổ, kéo theo sạt lở đất chết người và lũ quét tràn qua khu vực Tây Tạng (Trung Quốc) rồi đổ vào Nepal.

Bộ trưởng Ngoại giao Nepal Shisir Khanal thẳng thắn đòi hỏi công lý khí hậu, nhấn mạnh các nền kinh tế hàng đầu thế giới bắt buộc phải chung tay giúp nước này phục hồi và tái thiết.

Ông xác nhận Bộ Tài chính và Bộ Môi trường Nepal đã đồng ký văn bản gửi Quỹ Ứng phó tổn thất và thiệt hại của Liên hợp quốc - cơ chế thành lập năm 2022 theo Thỏa thuận Khí hậu Paris - đề nghị khoản bồi thường 20 triệu USD. 

"Chúng tôi góp phần rất ít vào quá trình biến đổi khí hậu. Những quốc gia hưởng lợi từ quy mô kinh tế lớn hơn, xả thải nhiều hơn và có mức phát thải tích lũy trong lịch sử cao hơn chúng tôi cần chung tay gánh vác trách nhiệm. Vấn đề này tác động tới toàn thể nhân loại", ông nói. 

Nepal chỉ tạo ra chưa đầy 0,1% lượng phát thải khí nhà kính toàn cầu, trong khi hai nước láng giềng Ấn Độ và Trung Quốc lại nằm trong nhóm xả thải lớn nhất. 

Riêng dãy Himalaya - trải dài qua Ấn Độ, Trung Quốc, Nepal và Bhutan - đang nóng lên nhanh hơn gần 50% so với mức trung bình toàn cầu. 

Năm 2023, Liên hợp quốc từng cảnh báo các đỉnh núi băng tại Nepal đã mất gần 1/3 lượng băng chỉ trong hơn 30 năm do hiện tượng nóng lên toàn cầu.

Ông Khanal thừa nhận khoản hỗ trợ Nepal đề xuất "rõ ràng chưa thấm tháp vào đâu so với thiệt hại thực tế", trong khi một số ước tính cho thấy tổng thiệt hại do lũ lụt gây ra có thể vượt mốc 5 tỉ USD, thậm chí cao hơn.

Dù ban đầu có ý nhắc đích danh Ấn Độ và Trung Quốc, vị bộ trưởng sau đó làm dịu phát ngôn: "Đây không phải là lúc đổ lỗi cho bất kỳ quốc gia nào, mà là lúc tất cả chúng ta phải cùng hành động".

Liên hợp quốc thừa nhận Quỹ Tổn thất và thiệt hại đang đối mặt với "khoảng trống tài chính nghiêm trọng". 

Quỹ đã tiếp nhận yêu cầu hỗ trợ tài chính từ 119 quốc gia với tổng số tiền 2,8 tỉ USD, song cộng đồng quốc tế mới đóng góp khoảng 400 triệu USD. Trong đó, Mỹ mới giải ngân 17 triệu USD sau khi Tổng thống Donald Trump rút nước này khỏi Thỏa thuận Paris.

Nepal tổ chức quốc tang tưởng niệm hơn 1.300 nạn nhân thảm họa lũ quét

Nepal tổ chức quốc tang tưởng niệm các nạn nhân của thảm họa lũ quét hôm 26-8, trong bối cảnh lực lượng cứu hộ tiếp tục chạy đua tìm kiếm hàng nghìn người còn mất tích.

• Tags:
• Trung quốc
• Nepal
• Ấn Độ

Hơn 200 chuyên gia sức khỏe tâm lý đã được điều động tới Tây Tạng để hỗ trợ sau thảm họa lũ quét.

Sáng 5-9, sau một đêm mưa liên tục tại huyện Gyirong, một trong những khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề của đợt lũ quét và lở đất ở biên giới Nepal - Tây Tạng khiến hơn 1.300 người thiệt mạng, chuyên gia tư vấn tâm lý He Lei tiếp tục đến hiện trường để hỗ trợ lực lượng cứu hộ.

Bà He là thành viên đội y tế và phòng chống dịch bệnh thuộc cơ quan hậu cần của Bộ Tư lệnh quân khu Tây Tạng, Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA).

Những ngày qua, bà cùng đồng nghiệp thường xuyên đến các căn cứ và khu vực cứu hộ để theo dõi tình trạng tâm lý của binh sĩ, đồng thời hướng dẫn họ cách đối phó với căng thẳng.

Theo bà He, phần lớn binh sĩ có khả năng chịu áp lực tốt và tập trung vào nhiệm vụ cứu hộ. Tuy nhiên, cường độ làm việc cao trong điều kiện thiên tai có thể khiến một số người xuất hiện những phản ứng căng thẳng như hoảng loạn hoặc cơ thể cứng đờ.

Trong những trường hợp này, các chuyên gia sẽ giúp họ tạm thời chuyển sự chú ý khỏi tác nhân gây căng thẳng. Một trong những phương pháp được sử dụng là "nhìn, nghe, ngửi và vận động".

Theo đó, người gặp căng thẳng được hướng dẫn quan sát và xác định ba đồ vật có đặc điểm cụ thể xung quanh, lắng nghe những âm thanh khác nhau, nhận biết một số mùi rồi thực hiện động tác đơn giản như giậm chân.

Bà He cho biết việc nhanh chóng chuyển sự chú ý sang những hoạt động này có thể giúp giảm phản ứng căng thẳng tức thời của cơ thể.

Ngoài hỗ trợ tâm lý, đội của bà He còn cung cấp dịch vụ y tế cho lực lượng cứu hộ và người dân bị ảnh hưởng, khử trùng những địa điểm trọng yếu và theo dõi các nguy cơ về sức khỏe.

Theo số liệu chính thức, tính đến ngày 3-9, PLA và Lực lượng Cảnh sát vũ trang Nhân dân Trung Quốc đã triển khai 726 người tham gia công tác tìm kiếm cứu nạn và cứu trợ sau trận lũ quét kinh hoàng hôm 26-8.

Trước đó, tại cuộc họp báo ngày 2-9, ông Tan Xiangdong, Bí thư Đảng ủy Ủy ban Y tế Khu tự trị Tây Tạng, cho biết các cơ quan y tế trung ương và địa phương đã triển khai ba đợt chuyên gia sức khỏe tâm lý tới vùng thiên tai, với tổng cộng hơn 210 người.

Lực lượng cứu hộ tại hiện trường được đánh giá nguy cơ về tâm lý, tư vấn theo nhóm hoặc cá nhân, đồng thời được cung cấp sổ tay hướng dẫn nhận biết các phản ứng căng thẳng và cách ứng phó.

"Là quân nhân, chúng tôi không thể né tránh những điều kiện khó khăn. Tôi muốn trực tiếp có mặt ở tuyến đầu để xem có binh sĩ nào cần hỗ trợ và hướng dẫn họ những kỹ thuật có thể tự áp dụng để kiểm soát căng thẳng", bà He chia sẻ.

Nepal tổ chức quốc tang tưởng niệm hơn 1.300 nạn nhân thảm họa lũ quét

Nepal tổ chức quốc tang tưởng niệm các nạn nhân của thảm họa lũ quét hôm 26-8, trong bối cảnh lực lượng cứu hộ tiếp tục chạy đua tìm kiếm hàng nghìn người còn mất tích.

• Tags:
• Chuyên gia tâm lý
• Lũ quét
• Tây Tạng
• Nepal

Quốc tang diễn ra trong bối cảnh lực lượng cứu hộ tiếp tục chạy đua tìm kiếm hàng nghìn người còn mất tích.

Theo Hãng tin AFP ngày 7-9, quốc kỳ Nepal được treo rủ tại các cơ quan chính phủ trên khắp cả nước trong ngày quốc tang. Các buổi thắp nến tưởng niệm cũng được lên kế hoạch tổ chức trong ngày.

Ngày quốc tang diễn ra đúng ngày thứ 13 sau khi thảm họa lũ quét xảy ra, trùng với thời điểm kết thúc thời gian để tang theo truyền thống của người Hindu.

Tại Nepal, nơi phần lớn dân số theo đạo Hindu, các gia đình thường để tang trong 13 ngày và tiến hành những nghi lễ cuối cùng để cầu nguyện cho người đã khuất.

Với những gia đình vẫn chưa tìm thấy người thân, nỗi đau càng nặng nề khi họ chưa thể thực hiện đầy đủ nghi thức tiễn biệt. Một số gia đình đã phải tổ chức tang lễ tượng trưng dù chưa tìm thấy thi thể.

Hy vọng tìm thấy thêm người sống sót vẫn chưa tắt ở Nepal. Tại thủ đô Kathmandu, thân nhân của những công nhân thủy điện mất tích đã tập trung gần Văn phòng Thủ tướng và một số cơ quan, yêu cầu chính phủ đẩy nhanh hoạt động tìm kiếm cứu nạn.

"Chúng tôi vẫn còn rất nhiều hy vọng. Họ nói đang tiến hành cứu hộ. Nếu thực sự đang cứu hộ thì kết quả đâu? Chúng tôi cần thấy kết quả", bà Reena Amatya Shrestha, có người thân nằm trong số những người mất tích, chia sẻ.

Chuyên gia cứu hộ đường hầm người Úc Arnold Dix, người đang cố vấn cho các đội cứu hộ Nepal, cho biết chiến dịch lần này đặt ra một thách thức chưa từng có.

"Chúng tôi đang đối mặt với điều mà tôi chưa từng gặp trước đây. Không chỉ là một cuộc cứu hộ, mà là nhiều cuộc cứu hộ tiềm năng diễn ra cùng lúc, tại nhiều địa điểm khác nhau. Mỗi nơi đều có những mối nguy hiểm và yếu tố bất định riêng, cùng những sinh mạng vẫn có thể được cứu sống", ông Dix viết trên mạng xã hội.

Hy vọng tìm thấy người sống sót tiếp tục được củng cố sau khi ba công nhân được giải cứu thành công từ sâu bên trong các đường hầm của những nhà máy thủy điện trong hai ngày 4 và 5-9, gồm hai người Nepal và một người Trung Quốc.

Các nỗ lực tìm kiếm hiện tập trung vào 12 dự án thủy điện, nơi khoảng 900 công nhân vẫn mất tích và khoảng 500 người được cho là mắc kẹt trong các đường hầm.

Theo AFP, vụ sụp đổ sông băng và núi tại khu vực biên giới Nepal - Trung Quốc ngày 26-8 đã khiến ít nhất 1.398 người thiệt mạng và hơn 5.500 người mất tích. Riêng tại Nepal, lực lượng chức năng đã tìm thấy 1.355 thi thể, trong khi khoảng 4.996 người vẫn chưa rõ tung tích.

Thảm họa cũng cuốn trôi nhiều khu dân cư, phá hủy đường sá và nhà cửa. Liên hợp quốc ước tính riêng thiệt hại đối với các công trình xây dựng tại Nepal đã lên tới 158 triệu USD, đồng thời kêu gọi 50 triệu USD viện trợ để hỗ trợ hơn 84.000 người bị ảnh hưởng.

Sau thảm họa lũ quét: Con đường chữa lành cho Nepal

Hiện trạng Nepal những ngày qua, cùng những quan sát trực tiếp và đúc kết sâu sắc của nhà báo Alisha Sijapati - một nhà báo kỳ cựu kiêm chuyên gia thực hành trong lĩnh vực di sản văn hóa, hiện đang làm việc tại Kathmandu (Nepal).

• Tags:
• Lũ quét
• Quốc tang
• Nepal

Tin rằng bà Chandika Kumari Shrestha đã thiệt mạng trong trận lũ lụt thảm khốc tại Nepal, gia đình đã bắt đầu làm lễ tang cho bà.

Cụ bà sống sót sau 10 ngày mất tích

Theo Hãng tin Reuters, sau trận lũ kinh hoàng ở Nepal hôm 26-8, bà Chandika Kumari Shrestha được xác định là đã mất tích. 

Sau nhiều ngày không có tin tức về bà, gia đình tin rằng bà đã thiệt mạng và bắt đầu thực hiện các nghi thức để tang.

Thế nhưng 10 ngày sau, điều tưởng chừng không thể đã xảy ra: lực lượng cứu hộ phát hiện bà vẫn còn sống và đang mắc kẹt bên trong một căn nhà đổ sập ở làng Betrawati.

Suốt 10 ngày, bà cầm cự trong một khoảng trống nhỏ, trong khi xung quanh toàn bùn đất và nước.

"Ngôi nhà bốn tầng bị nước lũ cuốn đi và mắc lại giữa khu vực bùn lún. Khi chúng tôi đi quanh đó, bất ngờ nghe thấy tiếng kêu: 'Cứu tôi với'", cảnh sát Mahendra Darnal kể lại.

Ngay lập tức, ông Darnal cùng đồng đội tìm cách tiếp cận vị trí. Sau chiến dịch giải cứu kéo dài 45 phút hôm 5-9, họ đưa được bà Shrestha ra và chuyển bà tới bệnh viện quân đội.

"Tôi vẫn giữ liên lạc với gia đình bà ấy. Họ đã bắt đầu nghi thức để tang kéo dài 11 ngày", ông Darnal cho biết.

Theo Reuters, bà Shrestha là một trong hàng trăm người mất tích tại Betrawati, một trong những nơi chịu thiệt hại nặng nề nhất trong thảm họa lũ lụt tại Nepal.

Nỗ lực tìm kiếm dấu hiệu sự sống

Đã 11 ngày kể từ khi vụ sụp đổ sông băng gây ra trận lũ thảm khốc ở khu vực biên giới Nepal - Trung Quốc hôm 26-8, gần 5.000 người vẫn đang mất tích.

Sức nước khủng khiếp đã cuốn hàng trăm thi thể theo các dòng sông, trôi xa khỏi huyện Rasuwa - tâm điểm thảm họa. 

Tại Chitwan, cách tâm điểm hàng trăm km, nhiều đợt chôn cất tập thể đã được tổ chức cho những nạn nhân không thể xác định danh tính hoặc thi thể đã phân hủy nghiêm trọng.

Dù hy vọng tìm thấy thêm người sống sót ngày càng mong manh, lực lượng cứu hộ Nepal vẫn tiếp tục tìm kiếm trong các đường hầm và bên dưới những lớp bùn dày.

May mắn thay, những nỗ lực ấy đã mang lại kỳ tích. Ngày 4-9, lực lượng cứu hộ đã đưa được ba người ra khỏi các đường hầm gần sông Trishuli, trong đó có một công dân Trung Quốc. 

Trước đó, lực lượng cứu hộ cũng đã tìm thấy một bé trai 8 tuổi còn sống giữa vùng thảm họa và giúp em đoàn tụ với mẹ.

Lũ quét ở Nepal - Trung Quốc: 1.344 thi thể và số mất tích ngày càng cao hơn

Bộ Ngoại giao Nepal cho biết đến nay, 1.344 thi thể đã được tìm thấy, còn số mất tích vô cùng lớn.

• Tags:
• Lũ quét
• Cứu hộ
• Sống sót
• Nepal

Hồ băng Laguna Torre có nguy cơ vỡ do sạt lở, tạo lũ quét đe dọa El Chaltén, nơi người dân có thể chỉ có 45 phút để sơ tán.

Các chuyên gia cảnh báo thị trấn El Chaltén, miền Nam Argentina, có thể chỉ có 45 phút đến 1 giờ để sơ tán nếu sạt lở làm hồ băng Laguna Torre tràn xuống thung lũng sông Fitz Roy.

'Quả bom nước' trên núi

El Chaltén thuộc tỉnh Santa Cruz, cách hồ Laguna Torre khoảng 10km. Hồ nằm trong Vườn quốc gia Los Glaciares, nơi mỗi ngày có đông du khách qua lại.

Nguy cơ bắt nguồn từ sườn phía Bắc núi Cerro Solo, vốn đã có dấu hiệu mất ổn định nhiều năm. Theo nhà nghiên cứu Mariana Correas González thuộc Viện IANIGLA-CONICET, băng tan khiến những sườn núi trước đây được lớp băng dày nâng đỡ nay bị lộ ra, làm tăng nguy cơ sạt lở.

Nếu một lượng lớn đất đá đổ xuống hồ băng Laguna Torre, khối vật chất này có thể tạo sóng lớn, phá vỡ đê băng tích tự nhiên và đẩy nước, đá, trầm tích cùng cây cối xuống thung lũng với tốc độ rất nhanh.

Đây là dạng lũ do vỡ hồ sông băng (GLOF), hiện tượng từng gây hậu quả nghiêm trọng tại nhiều khu vực núi cao.

Các chuyên gia cho rằng kịch bản này không phải nguy cơ trên lý thuyết. Đại học Buenos Aires từng ghi nhận 5 trận lũ quét trong lưu vực sông Blanco, trong đó có các sự kiện tại hồ Piedras Blancas năm 1913 và hồ Sucia giai đoạn 1966-1968.

Điều đáng lo là khả năng giám sát Cerro Solo hiện còn hạn chế. Nhà địa chất Daniela Schmidt thuộc Đại học Buenos Aires cho biết khu vực chủ yếu được theo dõi bằng ảnh vệ tinh với tần suất 3-4 ngày/lần. Nếu sạt lở xảy ra giữa hai lần quan sát, cảnh báo có thể không đến kịp.

Các phép đo gần đây cũng cho thấy những vết nứt trên sườn núi đã dịch chuyển trong một năm với tổng mức độ tương đương 7 năm trước đó.

Nếu sạt lở lớn xảy ra, dòng lũ có thể cuốn qua các tuyến đường mòn, khu cắm trại và đổ thẳng vào cây cầu duy nhất dẫn vào El Chaltén. Trạm khí đốt, nhà máy điện và trạm y tế nằm gần bờ sông cũng nằm trong khu vực có nguy cơ bị ảnh hưởng.

Cần hệ thống cảnh báo sớm

Trước mùa hè - thời điểm lượng du khách tăng cao - Hội đồng thành phố El Chaltén yêu cầu xây dựng một kế hoạch sơ tán toàn diện.

Chuyên gia Correas González đề xuất thiết lập hệ thống cảnh báo sớm với các cảm biến theo dõi mực nước và tốc độ dòng chảy, kết hợp camera truyền hình ảnh trực tiếp để phát hiện thay đổi trên sườn núi.

Bên cạnh thiết bị, các cơ quan liên quan cần được phân công rõ trách nhiệm để có thể điều phối sơ tán ngay khi phát hiện dấu hiệu bất thường. Người dân và du khách cũng cần biết trước tuyến đường, khu vực an toàn và cách phản ứng khi có cảnh báo.

Theo các chuyên gia, với một trận lũ có thể hình thành và di chuyển rất nhanh, thời gian cảnh báo chỉ tính bằng phút. Vì vậy, một kế hoạch sơ tán rõ ràng có thể là yếu tố quyết định khả năng bảo vệ người dân tại El Chaltén.

Cá lạ khổng lồ 45kg theo lũ Nepal tràn sang Ấn Độ

Nhiều con cá khổng lồ, hình dáng bất thường được bắt tại Ấn Độ sau lũ Nepal. Một số người được cho là đổ bệnh sau khi ăn cá.

• Tags:
• Sơ tán
• Hồ băng
• Nepal

Sau trận lũ quét ở Nepal, nhiều con cá lạ đã trôi dạt sang Ấn Độ, khiến một số người đổ bệnh sau khi ăn.

Theo Đài NDTV, trận lũ kinh hoàng tại Nepal tuần trước đã khiến nước sông Trishuli đổ cuồn cuộn về bang Bihar, miền bắc Ấn Độ, qua hai con sông lớn là Gandak và Kosi, cuốn theo lượng lớn bùn đất cùng nhiều loài cá khác thường.

Khi nước sông dâng cao, ngư dân địa phương liên tục đánh bắt được những con cá có kích thước và hình dáng khác hẳn thường ngày. Một số người được cho là đã đổ bệnh sau khi ăn số cá này.

Chhatu Sahani, ngư dân tại bến Mangalpur ở Gopalganj, nói với báo The Hindu rằng ông hiếm khi bắt gặp những con cá như vậy. Một vài ngư dân ở Gopalganj và Bagaha mô tả nhiều con cá có kích thước rất lớn, hình dáng gần giống cá heo.

Trong khi đó ngư dân Vinod Nishad tại Saharsa cho biết kích thước cá đánh bắt được những ngày gần đây cũng tăng đột biến. "Chúng tôi bắt được những con nặng từ 27-38kg, thậm chí có con lên tới 40-45kg", ông nói.

Trước tình hình trên, giới chức bang Bihar đã khuyến cáo người dân không ăn, mua bán những con cá lạ đánh bắt trong vùng nước lũ.

Giới chức Bihar giải thích lũ lớn có thể cuốn cá khỏi ao, hồ, sông và các hồ chứa, đưa chúng đi xa khỏi môi trường sống tự nhiên. Trên hành trình xuôi về hạ lưu, cá có thể tiếp xúc với nước thải, xác động vật và nhiều nguồn ô nhiễm khác.

Theo nhà chức trách, mối nguy không nằm ở bản thân những con cá, mà ở chất bẩn và mầm bệnh chúng có thể bị nhiễm. Vì vậy người dân được khuyến cáo tạm thời không ăn cá đánh bắt tại vùng ngập lụt cho đến khi tình hình ổn định.

Giới chức Nepal cũng đã đưa ra cảnh báo tương tự đối với người dân nước này.

Ông Sameer Kumar Sinha, Giám đốc Tổ chức Bảo tồn động vật hoang dã Ấn Độ, nhận định những con cá có thể thuộc loài Bagarius bagarius, một loài cá da trơn nước ngọt cỡ lớn, thường được gọi là "Cá chiên" (goonch catfish) hay "Gochita" theo cách gọi địa phương.

Loài cá này thường sống tại những con sông chảy xiết ở Ấn Độ, Nepal và một số khu vực Đông Nam Á. Ông Sinha cảnh báo chúng có thể nhanh chóng bị ươn sau khi chết, đồng thời kêu gọi người dân tuân thủ khuyến cáo của chính quyền.

Nhà chức trách yêu cầu những người xuất hiện các triệu chứng như nôn ói, tiêu chảy nặng, đau bụng, chóng mặt hoặc khó thở sau khi ăn cá phải lập tức đến cơ sở y tế gần nhất, cũng như báo cho cơ quan địa phương nếu phát hiện loài cá bất thường.

Số người thiệt mạng và mất tích trong lũ quét ở biên giới Nepal - Trung Quốc 'không tưởng tượng nổi'

Đến nay tổng số người thiệt mạng trong lũ quét ở khu vực biên giới Nepal - Trung Quốc là 955 và số người mất tích là 4.471.

• Tags:
• Lũ quét
• Ấn Độ
• Mầm bệnh
• Sinh vật
• Nepal

Sau khi mạnh lên trở lại trên Biển Đông, bão Saudel đã đổ bộ lần thứ ba vào bờ biển tỉnh Phúc Kiến sáng 3-9, gây mưa lớn và ngập lụt tại các tỉnh ven biển Trung Quốc.

Hàng trăm nghìn người phải sơ tán

Trong ngày 4-9, các tỉnh Phúc Kiến và Quảng Đông ở Trung Quốc tiếp tục cảnh giác trước các đợt mưa lớn do bão Saudel gây ra.

Để ứng phó với bão, các địa phương ở Trung Quốc đã cho đóng cửa trường học và tạm ngừng hoạt động giao thông công cộng. Nhiều biện pháp phòng chống lũ đã được triển khai ở ven biển.

Hàng trăm nghìn người tại Chiết Giang và các tỉnh lân cận đã được sơ tán, riêng ở Phúc Kiến là 83.000 người.

Tại thành phố Phúc Đỉnh (Phúc Kiến), lực lượng cứu hộ phải lội qua dòng nước ngập đến thắt lưng để đưa người cao tuổi đến nơi an toàn. 

Một đoạn video cho thấy nước lũ dữ dội tràn qua các khu dân cư ở làng Kim Khê, cuốn đổ một ngôi nhà 3 tầng.

Lũ tràn lên các tuyến cao tốc chính ở thành phố Phủ Điền (tỉnh Phúc Kiến), làm hư hại cầu và ngập nhiều khu dân cư. 

Chính quyền đang tổ chức các đội cứu hộ để sơ tán người dân mắc kẹt. Đài truyền hình trung ương Trung Quốc (CCTV) cho biết một số người vẫn mất tích.

Bộ Tài nguyên Trung Quốc cảnh báo mưa lớn kéo dài làm gia tăng nguy cơ sạt lở đất. Mực nước ở nhiều sông đã vượt ngưỡng cảnh báo, gây ngập lụt ở vùng trũng thấp.

Thiên tai ngày càng cực đoan

Saudel là cơn bão thứ bảy đổ bộ Trung Quốc trong năm nay và là cơn bão thứ ba ảnh hưởng thành phố Ngọc Hoàn, tỉnh Chiết Giang, chỉ trong chưa đầy 2 tháng.

Cơ quan Khí tượng Trung Quốc cho rằng đây là các diễn biến cực kỳ hiếm gặp. Nhiều chuyên gia cho rằng các thiên tai gần đây có liên hệ chặt chẽ với hiện tượng El Niño.

Trong những năm El Niño, áp cao cận nhiệt đới Tây Thái Bình Dương mạnh bất thường và dịch chuyển xa hơn về phía bắc, khiến các cơn bão di chuyển theo hướng tây bắc, trực tiếp hướng vào bờ biển phía đông Trung Quốc.

Hôm 3-9, Liên hợp quốc cảnh báo El Niño sẽ tiếp tục mạnh lên đến năm 2027 và có thể là đợt mạnh nhất từng được ghi nhận, làm gia tăng nguy cơ xảy ra các hiện tượng thời tiết cực đoan kéo dài.

GS Hui Su (Đại học Khoa học và Công nghệ Hong Kong) cho biết bão thường hình thành ở phía tây Thái Bình Dương, nhưng điều kiện "siêu El Niño" khiến các cơn bão hình thành xa hơn về phía đông.

Theo ông, mùa bão năm nay có xu hướng xuất hiện những cơn bão mạnh hơn ở phía đông, sau đó di chuyển quãng đường dài và tiếp tục mạnh lên đáng kể trước khi đổ bộ vào Trung Quốc hoặc các khu vực phía nam châu Á.

Mùa bão năm nay có thể kéo dài đến tháng 12, thay vì thường kết thúc vào tháng 10 hoặc 11, do thời tiết ấm kéo dài.

Nepal sẽ lắp đặt lại hệ thống cảnh báo sớm sau thảm họa

Nepal sẽ lắp đặt lại hệ thống cảnh báo sớm tại khu vực biên giới với Trung Quốc, một tuần sau trận lũ khiến hơn 1.200 người thiệt mạng và gần 4.000 người mất tích ở hai nước.

• Tags:
• Trung Quốc
• Lũ lụt
• Bão Saudel

Nepal đang đứng trước bài toán tái định cư người dân sau lũ quét. Nhiều chuyên gia cho rằng cần tính đến sinh kế, các mối quan hệ xã hội và nguy cơ thiên tai trong tương lai.

Trận lũ quét hôm 26-8 đã phá hủy hoàn toàn 8.317 ngôi nhà tại 15 khu dân cư ở các huyện Rasuwa, Nuwakot và Dhading của Nepal, với 1,6 triệu người chịu ảnh hưởng trực tiếp.

Chính quyền nước này đang bắt tay vào công tác phục hồi sau thảm họa, trong đó các vấn đề được ưu tiên là khôi phục cầu đường và tái định cư cho người dân.

Ông Dharma Raj Upreti, người đứng đầu Cơ quan Quốc gia về giảm thiểu và quản lý rủi ro thiên tai, cho biết thiệt hại do lũ tại Nepal ước tính lên tới 2,56 tỉ USD. 

Giai đoạn phục hồi ban đầu dự kiến kéo dài 4 tháng, trong đó cần 52,6 triệu USD để xây dựng đường sá, nơi trú ẩn tạm thời, cung cấp nước uống và điện, theo Reuters.

Ưu tiên bố trí đất công để tái định cư

Kathmandu Post đưa tin Bộ Phát triển hạ tầng Nepal cho biết sau khi khôi phục cầu đường, chính phủ nước này sẽ xây dựng kế hoạch dài hạn để đưa người dân đến sống tại những nơi an toàn hơn.

"Về lâu dài, chúng tôi sẽ xây dựng các khu dân cư ở những khu vực nằm ngoài vùng có nguy cơ lũ lụt. Kế hoạch tái thiết chi tiết sẽ quyết định liệu các gia đình sẽ được cấp tiền để tự xây nhà hay chính phủ sẽ xây cho họ", Thứ trưởng Gopal Prasad Sigdel nói.

Việc xây lại nhà ở nơi vừa bị nước lũ tàn phá được đánh giá là khó khăn. Do đó phương án được ưu tiên hiện nay là bố trí quỹ đất của nhà nước tại các địa điểm được đánh giá là an toàn, và khởi công các dự án nhà ở mới.

Các phương án khác cũng được cân nhắc bao gồm chuyển một số khu dân cư sang huyện khác, hoặc tìm những khu đất trống, an toàn hơn ngay trong các huyện bị ảnh hưởng.

Cùng với việc tiếp tục tìm kiếm, cứu hộ và hỗ trợ nơi tạm trú cho người dân, Nepal cũng đang lập bản đồ các khu vực không còn phù hợp để sinh sống. 

Theo Phó chủ tịch Ủy ban Kế hoạch quốc gia Nepal Gunakar Bhatta, nước này sẽ đánh giá toàn diện thiệt hại và tổn thất về hạ tầng, sản xuất, dịch vụ, khí hậu và môi trường, kinh tế vĩ mô và nhiều lĩnh vực khác.

Cần tính đến sinh kế cho người dân

Đây không phải lần đầu tiên Nepal phải tái định cư cho người dân sau thảm họa. Trận lũ năm 1993 và động đất năm 2015 đã khiến chính quyền phải di dời người dân khỏi các khu vực nguy hiểm.

Các chuyên gia cho rằng từ trận động đất năm 2015, quá trình tái định cư cần cân nhắc đến sinh kế, các mối quan hệ xã hội và nguy cơ thiên tai trong tương lai. 

Việc lập kế hoạch tái định cư toàn diện cũng có thể giúp Nepal huy động nguồn tài chính quốc tế.

Cựu Thủ tướng Nepal Baburam Bhattarai nhận định trong những năm tới, nhiều khu vực tại Himalaya tiếp tục đứng trước nguy cơ hứng chịu các thiên tai lớn, tuy nhiên việc đưa người dân đi xa hàng trăm km khỏi nơi họ đã sinh sống lâu đời là không thực tế.

"Người dân đã sống tại những khu vực này qua nhiều thế hệ. Lối sống, sinh kế và nguồn thu nhập của họ gắn chặt với nơi họ sinh sống. Cần xác định những khu vực an toàn hơn ở gần đó, chẳng hạn các thung lũng nhỏ trên núi và vùng đất cao hơn ở khu vực đồi núi", ông nói.

Lũ lụt và sạt lở tháng 7-1993 tàn phá nhiều huyện của Nepal, khiến hơn 1.300 người chết, hàng chục nghìn ngôi nhà bị phá hủy và cắt đứt tuyến kết nối Kathmandu với phần còn lại của đất nước.

Nhiều người dân khi đó đã được tái di dời đến một khu dân cư mới, tuy nhiên họ đã quay trở về nơi ở cũ vì đất canh tác, cộng đồng và các mối quan hệ xã hội.

Theo ông Bhojraj Pokharel - một cựu quan chức, bài học này cho thấy tái định cư cho người dân sau trận lũ 26-8 cần tính đến nguyện vọng, sinh kế và khả năng tiếp cận trường học, y tế, việc làm, chợ và đất canh tác.

Nữ cơ trưởng trực thăng đầu tiên của Nepal và 100 chuyến bay giành giật sự sống

Chỉ trong 6 ngày, nữ cơ trưởng trực thăng Priya Adhikari đã thực hiện 100 chuyến bay cứu hộ giữa vùng lũ Nepal.

• Tags:
• Lũ quét
• Nepal

Chính phủ Nepal sẽ tổ chức quốc tang vào ngày 7-9 để tưởng niệm các nạn nhân sau trận lũ quét hôm 26-8.

Theo người phát ngôn Chính phủ kiêm Bộ trưởng Giáo dục và Thể thao Sasmit Pokharel, quyết định trên được Hội đồng Bộ trưởng Nepal thông qua tại cuộc họp ở Singhadurbar ngày 4-9.

Trong ngày quốc tang, quốc kỳ Nepal sẽ được treo rủ tại tất cả cơ quan chính phủ trên cả nước, cũng như tại các đại sứ quán và cơ quan đại diện ngoại giao của Nepal ở nước ngoài, nhằm tưởng niệm những người đã thiệt mạng trong thảm họa.

Song song với việc tổ chức quốc tang, Chính phủ Nepal đang tiếp tục đẩy mạnh công tác cứu trợ và khắc phục hậu quả trận lũ.

Nội các nước này đã tiếp nhận khoản viện trợ không hoàn lại trị giá 5 triệu USD từ Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) để phục vụ hoạt động cứu hộ và hỗ trợ người dân bị ảnh hưởng.

Chính phủ cũng thông qua các biện pháp giúp hoạt động sản xuất, kinh doanh sớm được nối lại. Theo đó, các doanh nghiệp chịu thiệt hại sẽ được hỗ trợ, miễn giảm thuế và một số khoản thu ngân sách, cùng các chính sách ưu đãi khác trong khuôn khổ kế hoạch tăng khả năng phục hồi của doanh nghiệp.

Đối với lực lượng trực tiếp tham gia tìm kiếm, cứu nạn, Chính phủ Nepal quyết định chi trả phụ cấp rủi ro và tiền ăn cho lực lượng an ninh và công chức làm nhiệm vụ sau trận lũ.

Những người bị thương trong quá trình cứu hộ sẽ được điều trị miễn phí, trong khi gia đình người tử vong khi làm nhiệm vụ sẽ nhận khoản hỗ trợ 1 triệu rupee Nepal (khoảng 6.600 USD).

Các biện pháp trên được đưa ra trong bối cảnh quy mô thiệt hại do thảm họa tiếp tục gia tăng.

Theo thống kê tính đến sáng 4-9 (theo giờ Việt Nam), ít nhất 1.259 người đã thiệt mạng và hơn 5.000 người vẫn mất tích tại Nepal. Trong khi đó, Trung Quốc thông báo 21 người thiệt mạng và 541 người mất tích tại khu vực Tây Tạng giáp Nepal.

Cộng đồng quốc tế cũng đang tăng cường hỗ trợ Nepal ứng phó với hậu quả thiên tai.

Ngày 3-9, Liên hợp quốc thông báo phân bổ thêm 500.000 USD từ Quỹ Ứng phó khẩn cấp Trung ương (CERF) cho các hoạt động nhân đạo tại nước này, nâng tổng số tiền hỗ trợ từ quỹ lên 2,5 triệu USD.

Nguồn cứu trợ, đặc biệt là thuốc men, đang trở nên cấp thiết đối với hàng nghìn người dân Nepal phải sống trong các khu trú ẩn tạm thời sau khi nhà cửa và tài sản bị lũ cuốn trôi hoặc phá hủy.

Trung Quốc tưởng niệm các nạn nhân thiệt mạng trong thảm họa lũ quét

Sáng 1-9, chính quyền khu tự trị Tây Tạng, Trung Quốc, đã tổ chức lễ tưởng niệm các nạn nhân thiệt mạng trong thảm họa lũ quét ở biên giới Nepal - Trung Quốc.

• Tags:
• Quốc tang
• Liên Hợp Quốc
• Lũ quét
• Nepal

Hai công nhân đã được cứu sống khỏi đường hầm của một nhà máy thủy điện ở Nepal sau 9 ngày mắc kẹt.

Theo Hãng tin Reuters ngày 4-9, hai người được đưa ra khỏi đường hầm tại Nhà máy thủy điện Upper Trishuli 3A là ông Sanjay Sah (30 tuổi, quản đốc cơ khí) và ông Kabir Maharjan (45 tuổi, giám sát cơ khí).

Video tại hiện trường cho thấy khoảng 10 nhân viên cứu hộ kéo một người đàn ông lên từ một lỗ nhỏ dưới mặt đất và vỗ tay khi người này được đưa ra ngoài an toàn.

Hai công nhân đang được chuyển tới bệnh viện ở thủ đô Kathmandu. Một trợ lý của Bộ trưởng Năng lượng Nepal Biraj Bhakta Shrestha cho biết ông Maharjan hiện chưa thể cử động tay chân, trong khi thương tích của ông Sah không nghiêm trọng.

Ông Amir Maharjan, em trai của ông Kabir, cho biết gia đình chưa nhận được thông báo chính thức nhưng đã được yêu cầu tới bệnh viện.

"Tôi nghe tin tức nói rằng anh trai mình đã được tìm thấy. Cả gia đình rất vui", ông Amir chia sẻ.

Cuộc giải cứu đánh dấu bước đột phá lớn sau hơn một tuần tìm kiếm người sống sót trong điều kiện đặc biệt nguy hiểm.

Tại Nhà máy thủy điện Trishuli 3A, lực lượng chức năng đang khoan xuống đường hầm dài hơn 4km dẫn tới nhà máy điện ngầm để tìm 42 công nhân chưa rõ tung tích.

Hy vọng tiếp tục được củng cố khi ông Bipin Regmi, cảnh sát trưởng huyện Nuwakot, cho biết lực lượng cứu hộ đã nghe thấy thêm tiếng người từ bên trong. Một đội ngũ y tế đã được điều tới hiện trường để sẵn sàng tiếp nhận những người được tìm thấy.

Việc tìm thấy hai công nhân sống sót sau 9 ngày được xem là một phép màu. Đại tá Parikshit Mehra của quân đội Ấn Độ, người tham gia chiến dịch cứu hộ, cho biết 48 giờ đầu tiên thường là khoảng thời gian quan trọng nhất.

Người mắc kẹt trong bóng tối có thể mất phương hướng sau khoảng 24-25 giờ và bắt đầu xuất hiện ảo giác sau 48 giờ.

Tuy vậy, ngay trước khi hai công nhân được tìm thấy, ông Mehra vẫn nói với CNN rằng trong những chiến dịch như vậy, "những điều kỳ diệu vẫn xảy ra".

Thảm họa lũ quét ở biên giới Nepal - Trung Quốc xảy ra hôm 26-8, khi một sông băng ở thượng nguồn sông Trishuli sụp đổ, kéo theo lượng lớn băng, đá và bùn đất tràn xuống thung lũng. Giới chức và lực lượng cứu hộ cho rằng ít nhất 900 người đã mắc kẹt trong các đường hầm thuộc sáu dự án thủy điện dọc sông Trishuli.

Thảm họa đã khiến hơn 1.200 người thiệt mạng và hàng chục ngàn người phải rời bỏ nhà cửa tại Nepal.

Chuyên gia Trung Quốc kể tình huống cực kỳ hiếm gặp khi cứu hộ đường hầm ở Nepal

Chuyên gia cứu hộ được Chính phủ Trung Quốc cử tới Nepal đã thuật lại một tình huống cực kỳ hiếm trong công tác cứu hộ đường hầm sau lũ quét.

• Tags:
• Lũ quét
• Kỳ tích
• Nepal