Ai đang thắng, ai đang thua?

TTCT - Hiện giờ thì cả hai phía Nga và Ukraine đều cho mình là đang hay sắp thắng.

Một binh sĩ Ukraine kiểm tra hệ thống HIMARS do Mỹ cung cấp ở đông Ukraine ngày 1-7. Ảnh: GETTY IMAGES

Gần nửa đêm thứ ba 26-7, Sputnik loan tin: "Lính Ukraine đã gài vô số mìn và bỏ lại một số đạn dược trước khi rút khỏi địa bàn Nhà máy thủy điện Uglegorsk, ông Andrei Marochko, thượng tá dân cảnh của Cộng hòa nhân dân Lugansk [LNR] thông báo với Sputnik".

Sputnik tổng kết: "Tổng cộng, kể từ khi bắt đầu chiến dịch quân sự đặc biệt, Nga đã phá hủy 260 máy bay, 144 trực thăng, 1.613 máy bay không người lái, 358 hệ thống tên lửa phòng không, 4.162 xe tăng và các phương tiện chiến đấu bọc thép khác, 763 phương tiện chiến đấu của hệ thống tên lửa phóng loạt, 3.201 khẩu pháo dã chiến".

Tranh chấp Kherson

Trên một bình diện khác, chiến thắng của phía Nga được thể hiện bằng cuộc trưng cầu ý dân ở khu vực Kherson, bất chấp những cản phá từ phía Ukraine: "Người đứng đầu văn phòng đại diện của LNR tại Liên bang Nga, Rodion Miroshnik, nói rằng Kiev đang tấn công các mục tiêu hòa bình bằng hệ thống tên lửa HIMARS nhằm đe dọa người dân và ngăn cản họ chuẩn bị cho cuộc trưng cầu ý dân một cách hòa bình" (Sputnik 26-7).

Cường độ tấn công của Ukraine ở Kherson đang khá dữ dội: "Trong 4 ngày, LNR chịu 7 vụ tấn công, trong đó 6 vụ có sử dụng HIMARS", theo Hãng tin TASS. Tâm điểm cuộc chiến, vì thế, có vẻ đang chuyển dần về miền nam Ukraine.

Bài xã luận "Sau 150 ngày diễn ra cuộc chiến của Nga ở Ukraine - Những suy nghĩ tản mạn" của ông Ihor Zhdanov, đồng sáng lập Tổ chức Chính sách mở, một tổ chức của Chính phủ Ukraine, đăng hôm 25-7, cho thấy nhiều sự dịch chuyển mới:

"Cuộc chiến đang kéo dài. Putin đang kích động khủng bố quy mô bằng tên lửa chống lại người dân Ukraine hòa bình, nhưng chúng tôi không thể và sẽ không bị tiêu diệt. Chúng tôi sẽ không bỏ cuộc và sẽ kiên cường đến cùng. Chúng tôi chỉ đau buồn cho những ai không được sống để chứng kiến chiến thắng".

Giống như ở Kherson, tình hình chiến sự và kinh tế - xã hội ở châu Âu (và cả thế giới) đang chao đảo sau 5 tháng chiến tranh và trừng phạt. Hầu hết các nước đều đã thấm đòn và thấy mệt mỏi, kể cả những người vô can ở các nước vô can.

Thế khó của Ukraine

Bài xã luận của Zhdanov đăng trên Kyiv Post có đoạn luận về quan hệ của Ukraine và các nước cho tới nay vẫn được xem là đồng minh chi viện cho họ:

"Ukraine không có đồng minh theo đúng nghĩa của từ này. Ukraine chỉ có các nước đối tác có lợi ích riêng của họ, mà đôi khi trùng với lợi ích của chúng ta. Mỹ, Anh, Ba Lan, các nước Baltic, Cộng hòa Czech và Slovakia hiểu rằng trong trường hợp chúng ta thất bại, các mục tiêu quân sự tiếp theo trong cuộc chiến giành quyền thống trị thế giới của Nga sẽ là các nước thành viên NATO".

Zhdanov mô tả thực tế hiện nay: "Các nước đối tác phương Tây gần như đã cạn kiệt khả năng áp các biện pháp trừng phạt mới. Các biện pháp như vậy không có xu hướng tác động mạnh ngay lập tức - mà chỉ thể hiện trong trung hạn, thậm chí dài hạn".

Tuy nhiên cũng có đôi chút an ủi với Ukraine, theo ông này: "Nhưng giờ đây ít nhất họ hiểu rằng Ukraine cần được cung cấp vũ khí hiện đại".

Ngày 23-6, hệ thống HIMARS đầu tiên đã đến Ukraine. Những hệ thống pháo phản lực cơ động cao này mỗi xe mang 6 quả rocket 227mm có điều khiển M30/31, tầm bắn 84km hoặc một tên lửa đạn đạo ATACMS tầm bắn 200-300km, có khả năng dẫn đường bằng GPS, độ chính xác rất cao.

Ngày 25-6, Ukraine đã bắt đầu triển khai các hệ thống HIMARS nhằm vào một căn cứ Nga tại Izyum, tiêu diệt 40 lính Nga. Đợt tập kích này, theo Ukraine, cũng làm thiệt mạng một đại tá, chỉ huy trung đoàn lính dù Nga VDV.

Cán cân quân sự một tháng qua phần nào đã cân bằng hơn, khi quân Nga không còn "tiến chậm mà chắc" như vài tháng trước đó, tạo ra những hy vọng mới cho Ukraine, như mẩu tin của tờ Kyiv Post 25-7: "Kherson của Ukraine sẽ được giải phóng khỏi Nga vào tháng 9, một quan chức Ukraine nói".

Tuy nhiên, phía Nga cho rằng "có gì đâu!" và vẫn tổ chức trưng cầu ý dân ở đấy. Trong khi chờ đợi chiến sự ngã ngũ và kết quả trưng cầu ý dân, dân chúng tại đây đã có thể bắt đầu nhận chế độ thông tin y hệt như ở Nga kể từ tuần rồi.

Hiện tại trên thực tế, dân Kherson đã bình đẳng như dân Nga với những tin tức nức lòng như: "Ukraine với tư cách là một nhà nước trên thực tế đã không còn tồn tại. Nếu nói khách quan thì giờ đây ở đó chỉ còn chuyện trộm cướp hết toàn bộ số tiền mà phương Tây cung cấp cho họ".

Đó là ý kiến của ông Kirill Stremousov, phó lãnh đạo chính quyền tỉnh Kherson do Nga chiếm đóng. Quả đúng như mô tả của ngoại trưởng Nga: "Đó là một chế độ không chấp nhận được! Tội cho dân Ukraine. Lẽ ra, họ phải được sống tốt đẹp hơn!", trong một phát biểu ở tận Cairo (TASS 24-7). ■

Hôm 22-7, nhà chức trách thân Nga của các nước cộng hòa ly khai đông Ukraine cho biết đã chặn Google, theo Reuters. "Chúng tôi quyết định chặn Google trên lãnh thổ Cộng hòa nhân dân Donetsk", thủ lĩnh quân ly khai Denis Pushilin cho biết trên Telegram, cáo buộc "Google thúc đẩy bạo lực chống lại người Nga, đặc biệt là người dân Donbass". Trước đó, LNR cũng đã chặn Google từ 21-7.

Không chóng thì chầy, dân chúng khu vực Kherson sẽ được nếm các điều 31 và 151 luật tố tụng hình sự liên bang Nga mới tu sửa từ 4-3 năm nay, theo đó "áp dụng trách nhiệm hình sự với hành vi phổ biến công khai thông tin cố ý gây hiểu sai về việc sử dụng các lực lượng vũ trang liên bang Nga... trong vòng một năm".