Đánh chận từ xa

Tranh: Lê Thiết Cương

Nếu kẻ địch đến và xâm chiếm đất nước, tổ chức đánh đuổi chúng đi là việc đương nhiên của bất cứ ai là con dân Việt Nam. Nếu chúng đang lởn vởn hay lộ dã tâm từ nhiều đời sẽ có các cách tiếp cận, phòng thủ hoặc có thể tấn công như một cách phòng thủ.

Bày trận, đánh chận từ xa như một hoạt động vượt trên kẻ địch về thời gian, địa điểm, kỹ thuật, tổ chức chiến trường đã được các chiến lược gia như Carl von Clausewitz, Tôn Tử và Hưng Đạo Vương ghi lại dưới nhiều hình thức.

Đỉnh cao của quân sự là không cần phải để nổ ra chiến tranh mà vẫn đạt được lợi ích mong muốn, bất chiến tự nhiên thành. Cần phải có sự chuẩn bị kỹ lưỡng, cụ thể.

Ngạn ngữ Latin có câu: “Si vis pacem, para bellum” tức nếu muốn có hòa bình thì phải chuẩn bị chiến tranh.

Cổ ngữ phương Đông ghi: “Cư an tư nguy, tư tắc hữu bị, hữu bị vô hoạn” (Sống trong thời bình an nghĩ về mối nguy, có ưu tư ắt phải có chuẩn bị, có chuẩn bị sẽ hạn chế hoạn nạn). Đại tướng Ngô Xuân Lịch gần đây cũng đề cập đến việc “lo giữ nước từ lúc nước chưa nguy”.

Sống trong hòa bình nhưng luôn suy nghĩ, chuẩn bị giải pháp cho những mối nguy đang đến và giải trừ mối nguy ấy bằng các phương cách chính trị, ngoại giao, tình báo, sức mạnh mềm, luật pháp quốc tế và cả chiến tranh mạng (cyberwar).

Đánh chận từ xa bao gồm nhưng không giới hạn sức mạnh vũ trang bởi có nhiều phương cách khác như tư duy, cuộc bày trận thế, cách đánh, phát triển quan hệ, khoa học phòng thủ, tiến công nhờ vào sức mạnh công nghệ mới, cải tiến. Một hệ thống các cách công thủ không chỉ nhờ vào võ khí này sẽ bảo đảm hiệu quả hơn chỉ dựa vào phòng thủ thụ động.

Một cực khác của câu chuyện này là việc tránh né đề cập đến chiến tranh bởi các lý do đạo đức, tình đồng chí, chủ nghĩa nhân loại chung chung. Nhưng khi không bàn đến thì khó mà thực hiện hành động ngăn chận từ xa. Chủ nghĩa đà điểu chui đầu xuống cát để tránh né vấn đề đang có thể tìm thấy ở nhiều diễn đàn.

Công việc bày trận hay cài đặt các mối quan hệ đòi hỏi nhiều yếu tố. Trước tiên, bản thân cơ thể cần khỏe mạnh, có sức sống, có uy lực, có sự ủng hộ của nhiều tác nhân.

Thứ nhì là giải quyết các mối quan hệ liên minh, các quốc gia bàng quan hay thân với đối phương.

Thứ ba là hiểu biết về đối phương... Cơ thể ốm yếu, nội bộ lủng củng, kinh tế suy thoái chắc chắn sẽ làm công tác đánh chận khó có tác dụng cao. Gia tăng độ liên kết với các quan hệ bạn hữu, trung lập hóa các quan hệ thân kẻ địch và thuyết phục các quốc gia bàng quan thông qua nhiều loại diễn đàn.

Đánh chận bằng công cụ quân sự từng được Lý Thường Kiệt sử dụng trong cuộc chiến kháng Tống 1073, tấn công kho lương kẻ địch định sử dụng cho cuộc xâm lược Việt Nam, làm suy yếu thực lực của quân địch trước khi chiến sự nổ ra.

Chiến tranh đánh chận (pre-emptive war) cũng đã được tổng thống Mỹ George Bush tuyên bố như một học thuyết vừa có tác dụng răn đe vừa có tác dụng tập hợp các đồng minh rời rạc và đưa chiến tranh ra xa nước Mỹ.

Các cuộc đánh chận bằng công cụ tình báo trước trận Xích Bích (năm 208 thời Tam Quốc, Trung Quốc) với nhiều mưu sĩ, tướng lĩnh của các bên Ngụy - Thục - Ngô tham gia cũng là những cuộc cài đặt quan hệ.

Và không phải ngẫu nhiên mà chương trình SDI của Mỹ đã bị Liên Xô phản ứng, bị cuốn theo và suy sụp vào đầu thập niên 1990. Không phải ngẫu nhiên mà Mỹ - Nhật kết hợp với Đài Loan trong chương trình TMD (Theater Missile Defense) - một chiếc ô chống hỏa tiễn Trung Quốc hướng về Đài Loan - khiến Trung Quốc khiếp hãi. Đó là đánh chận.

Để bảo vệ chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ, bảo vệ độc lập dân tộc, đặc biệt tại khu vực Biển Đông Việt Nam, các vấn đề an ninh phi truyền thống cũng được giải quyết bằng các công cụ truyền thống và phi truyền thống. Mượn lực, mượn dịch vụ công cộng và sử dụng luật pháp quốc tế là một phần của cuộc đánh chận.

Nhân lực, tài năng, quyết tâm bảo vệ đất nước là những yếu tố tiên quyết để có được một thế trận đánh chận rộng khắp, vươn xa, cùng với nó là nhiều yếu tố mới cần được khai thác bởi những người Việt - dám - đánh - chận sắp đặt và thực hiện.■