​Dạy thêm, cấm được chứ sao không?

Thời gian rảnh nên cho các em tham gia nhiều hoạt động ngoài trường học để làm giàu kỹ năng sống cho các em - Ảnh: L.N.M.

Học thêm bất cứ điều gì đều có lợi, đâu ai chối cãi. Nhưng dạy thêm, học thêm hiện nay lợi ít hại nhiều, vậy cứ cấm trước đã. Ngay cả dạy thêm không thu tiền, các kiểu “phụ đạo” trong nhà trường cũng tạm thời cần cấm luôn, mọi sự tính sau.

MUỐN LÀM GIÀU ĐỪNG CHỌN NGHỀ GIÁO

Khung lương của giáo viên hiện nay cao chứ không thấp. Tiếc chỉ có “lương” chứ không “bổng” nên thu nhập tụt lại phía sau các ngành nghề khác như điện lực, bưu điện, hành chính, y tế... Thế nhưng đồng lương đó xem ra còn “vương giả” hơn khối nghề, nhất là với công nhân, nông dân. Trong “cuộc chiến” chống dạy thêm, một cán bộ ở Sở Giáo dục - đào tạo Phú Yên bức xúc: “Đã chấp nhận nghề giáo mình chọn sao còn đòi làm giàu bằng dạy thêm?”. Vâng, nếu cái nghề được coi là “bèo”, sao lắm người nhào vô sư phạm để rồi hàng ngàn hồ sơ xin việc chất chồng ở mỗi tỉnh?

Người viết quen một người dạy môn sinh vật, không dạy thêm, vợ làm rẫy nuôi heo, vẫn nuôi nổi hai con học đại học, tất nhiên phải thắt lưng buộc bụng. Giáo viên cần lấy niềm vui từ giảng dạy, từ tri thức nhân loại chứ vui vì xe đẹp, nhà tầng, váy ngắn, váy dài thì biết khi nào thỏa!

Nghịch lý thay, giáo viên dạy trên mười, mười lăm năm lương tăng theo bậc đủ sống, nhưng chính số này mới dạy thêm nhiều. Không hẳn họ giỏi chuyên môn hơn giáo viên mới ra trường, hơn ở sự khéo léo, nghệ “tinh” (xin đóng ngoặc kép chữ tinh). Họ bớt đi tính chất phác, hồn nhiên, nhiệt tình... như ngày đầu tiên đi dạy.

Còn nhớ giáo sư vật lý Nguyễn Chung Tú (1922-2014) một lần than phiền chuyện dạy thêm, học thêm sinh lắm tiêu cực, ông nói giáo viên coi như có kiến thức phổ thông hơn nông dân, công nhân, không làm thêm được việc gì khác hay sao mà phải dạy thêm?

MỌI LÝ LẼ ĐỀU LÀ BAO BIỆN       

“Chương trình quá nặng cần phải học thêm”. Sai! Chương trình nhẹ chứ không nặng. Nặng là do giáo viên bày vẽ hoặc giáo viên không đủ khả năng truyền đạt, dẫn dắt. “Nếu không học thêm, con tôi không theo kịp bạn bè”. Sai! Con bạn chỉ đang mất khả năng tự học. Cái bạn cần là xây dựng tinh thần tự học cho con chứ không phải học thêm. Trí tuệ mỗi người khác nhau nhưng xin lưu ý tiếp thu chậm không phải là điều đáng lo, có khi còn đáng quý bởi sẽ nhớ lâu. Nếu hổng kiến thức thì có nhiều cách để trám chứ không phải học thêm. “Không cho con học thêm sợ thầy cô trù dập”. Sai! Bạn phải tìm ra chứng cứ để vạch trần sự bất lương này, nếu có. “Cho con đến nhà thầy cô học thêm, kết hợp có người trông trẻ”. Sai! Khi cấm hẳn dạy thêm chắc chắn sẽ có những dịch vụ trông trẻ tốt hơn hoặc cho con đi học đàn, hát, múa, vẽ, võ nghệ...

“Bác sĩ mở phòng khám tư được, giáo viên dạy thêm được”. Sai! Bản chất hai việc khác nhau. Phòng khám để chữa bệnh, bệnh để lâu không được, liên quan đến sinh mạng con người. Không dạy thêm không chết ai, nhưng dạy thêm như hiện nay là phản giáo dục.

Tôi đang là giáo viên, tôi khẳng định hầu hết giáo viên dạy thêm đều dạy trước chương trình hoặc dạy lại bài trên lớp chứ chẳng có thêm thắt gì ráo trọi. Nói dạy thêm, học thêm là đánh tráo bản chất sự việc. “Học trên lớp theo kịp nhưng vì đề thi đại học khó quá phải đi học thêm”. Sai! Khi cấm hẳn dạy thêm, cái đề thi khó kia là khó chung cho mọi người, thi tuyển sinh mà! Chính lúc này trường đại học mới chọn được sinh viên ưu tú thực chất. Số học sinh còn lại “đi học nghề cho nó lành”.

Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Vinh Hiển nói: “Giữa việc cho dạy thêm tràn lan xuất phát từ những nhu cầu giả tạo với cấm hẳn, cái gì mang đến chất lượng tốt hơn cho giáo dục thì bộ lựa chọn”. Đó là nói, còn làm thì sao? Tăng thêm một ít phụ cấp cho giáo viên và cấm tiệt dạy thêm có lẽ là toa thuốc nặng đô làm “cơ thể” giáo dục nước nhà lành mạnh ngay tức thì. Cấm dạy thêm hay không thôi, đừng nói cấm không được.

Nhớ chuyện cấm đốt pháo ngày xưa, ai cũng bảo tết nhứt không pháo nổ mất vui. Đó, tết bây giờ vẫn vui tràn mà có cần pháo đâu. Ai vi phạm dạy thêm mời ra khỏi ngành. Hàng ngàn hồ sơ xin việc của giáo sinh mỗi tỉnh, thành đang mỏi mòn chờ thế chỗ, lo gì.