Đông Nam Á: Thiên đường hưu trí mới

Những điều chỉnh chiến lược giữa phương Tây, nhất là Mỹ, và Trung Quốc trong thời gian qua không chỉ định hình lại lựa chọn của giới trẻ, như thể hiện qua dòng sinh viên quốc tế. 

Cả người cao tuổi từ Trung Quốc cũng đang suy nghĩ lại, khi họ chọn nghỉ hưu ở Đông Nam Á, điều đang thúc đẩy thị trường bất động sản, ngành du lịch, dịch vụ thân thiện với người cao tuổi, và chăm sóc sức khỏe trong khu vực.

Theo báo cáo đầu tháng 9-2024 của Bộ Nội vụ Trung Quốc, người cao tuổi nước này hiện chiếm hơn 20% dân số, trong đó có khoảng 297 triệu người từ 60 tuổi trở lên. Giai đoạn 2030-2035, ước tính 30% dân số Trung Quốc sẽ là người cao tuổi và tới giữa thế kỷ sẽ là hơn 40% - cũng là lúc quốc gia tỉ dân bước vào giai đoạn "xã hội siêu già".

Trong vòng hai thập kỷ, dân số trong độ tuổi nghỉ hưu của Trung Quốc được dự báo sẽ vượt qua toàn bộ dân số Mỹ. Với nhiều người Trung Quốc, thái độ về việc nghỉ hưu cũng đang thay đổi khi họ trở nên giàu có và độc lập hơn. 

Khảo sát về kế hoạch nghỉ hưu của Taikang Insurance và Hurun Report từ gần 10 năm trước, vào năm 2016, cho thấy người giàu ở Trung Quốc mong đợi cuộc sống trọn vẹn và thú vị trong những năm tháng nghỉ hưu. 

Phần lớn cho rằng dịch vụ y tế và sinh hoạt chất lượng cao, môi trường sống tuyệt vời và thời tiết tốt là những mối quan tâm hàng đầu khi nghỉ hưu, trong khi chỉ dưới một nửa nói sẽ đi du lịch thường xuyên để "mở rộng tầm nhìn".

Thiên đường dưỡng lão

Khi xã hội ngày càng già đi, ngày càng nhiều người Trung Quốc lớn tuổi bắt đầu cân nhắc chuyện ra nước ngoài sinh sống khi về hưu. Đông Nam Á đang nổi lên là địa điểm thích hợp cho họ. 

Ngoài chi phí sinh hoạt và dịch vụ chăm sóc y tế rẻ, Đông Nam Á còn có khí hậu ôn hòa, ít chênh lệch nhiệt độ, thuận lợi cho việc phục hồi các bệnh mãn tính. Phong cảnh nhiệt đới và hoạt động giải trí đa dạng quanh năm cũng làm phong phú thêm cuộc sống sau khi nghỉ hưu.

Tạp chí International Living của Ireland vừa đưa ra danh sách 10 quốc gia tốt nhất để nghỉ hưu trong năm 2025 thì có tới 2 nước Đông Nam Á là Malaysia và Thái Lan. 

Nhiều năm qua, các quốc gia trong khu vực như Việt Nam, Philippines, Thái Lan và Malaysia thường xuyên xếp hạng cao trong danh sách này, với điểm mạnh là giá cả phải chăng, nền văn hóa phong phú, cảnh quan đẹp và cộng đồng người nước ngoài sôi động.

Malaysia chẳng hạn, nổi tiếng trong dân về hưu bởi chính sách thị thực thân thiện, y tế chất lượng cao, thời tiết, phong cảnh đẹp, nền ẩm thực hấp dẫn và giá cả phải chăng. 

International Living đánh giá: "Malaysia là sự kết hợp hiếm có giữa chi phí sinh hoạt thấp, dịch vụ chăm sóc y tế tuyệt vời và nền văn hóa sôi động mà người về hưu thấy vừa dễ tiếp cận vừa bổ ích". Họ xếp Malaysia hạng 7 trong danh sách các điểm đến nghỉ hưu hàng đầu thế giới năm 2025.

Theo số liệu chính thức do Bộ trưởng Du lịch Malaysia Tiong King Sing công bố vào tháng 3, công dân Trung Quốc đang là nhóm người nước ngoài về hưu lớn nhất tại Malaysia theo chương trình thị thực cư trú hưu trí hiện tại. 

Theo ông Tiong, trong 22.282 đơn xin cấp thị thực dạng này được chấp thuận kể từ năm 2015, gần một nửa là người Trung Quốc về hưu. Malaysia đã có kế hoạch dài hạn cho việc này. Kuala Lumpur bắt đầu thúc đẩy "Kế hoạch thế hệ bạc" từ tận năm 1996 và một chương trình khác: "Ngôi nhà thứ hai", từ năm 2002.

Đủ loại thị thực

Ngoài Malaysia, 4 quốc gia khác trong khu vực đang có chương trình thị thực hưu trí là Thái Lan, Philippines, Indonesia và Campuchia. Philippines có thị thực hưu trí thường trú đặc biệt (SRRV), cho phép người nước ngoài sinh sống, làm việc và đầu tư kèm theo các quyền lợi như miễn thuế, nhập cảnh nhiều lần và lưu trú vô thời hạn.

Samantha Laureola, trưởng phòng nghiên cứu ở CBRE Philippines, cho biết 78.000 SRRV đã được cấp kể từ giữa năm 2024, với gần 40%, khoảng 30.000, là cho công dân Trung Quốc. 

Trong khi đó, thị thực nghỉ hưu của Thái Lan là Visa O-A, còn của Campuchia là Visa ER, đều khá thoải mái khi cho phép người về hưu sinh sống mà không cần có việc làm, miễn là họ đáp ứng các yêu cầu cụ thể về tài chính và bảo hiểm y tế.

Hãng tin Singapore CNA cho rằng người cao tuổi Trung Quốc, vốn ngày càng giàu có với sức mua tăng lên không ngừng, đang trở thành đối tượng thu hút của các quốc gia Đông Nam Á. Tuy nhiên, cũng giống như việc sinh viên Trung Quốc đổ xô đến khu vực, điều này đi kèm các thách thức về hạ tầng giáo dục, y tế và thiết chế xã hội. ■