Euro nữ, còn một năm: Tranh cãi về tiền

Khi giải vô địch bóng đá nam châu Âu đang bước vào những trận cuối cùng tại Đức thì Euro nữ diễn ra tại Thụy Sĩ cũng chỉ còn đúng một năm nữa là sẽ khởi tranh.

Để giành quyền đăng cai giải đấu, Thụy Sĩ đã vượt qua Ba Lan, và liên minh Đan Mạch, Thụy Điển, Phần Lan và Na Uy. Đây là giải đấu lớn đầu tiên của Thụy Sĩ kể từ năm 2008, thời điểm họ đồng tổ chức Euro với Áo.

"Đây là ngày lịch sử đối với Thụy Sĩ, Liên đoàn Bóng đá Thụy Sĩ (SFA) và bóng đá nữ - Dominique Blanc, chủ tịch SFA, nói khi Thụy Sĩ chính thức giành quyền đăng cai vào tháng 4-2023 - Bước tiến quan trọng này sẽ định hình sự phát triển của bóng đá nữ ở mọi cấp độ".

Nhưng rồi mọi chuyện đã không êm đẹp. Vào tháng 1, Chính phủ Thụy Sĩ thông báo sẽ cung cấp 4 triệu franc Thụy Sĩ (khoảng 4,5 triệu USD) để hỗ trợ giải đấu. Quyết định này lập tức gây tranh cãi vì trong đề xuất ban đầu, con số mà họ hứa hẹn lên tới 15 triệu franc Thụy Sĩ.

Đài phát thanh và truyền hình Schweizer Radio und Fernsehen (SRF) cho biết con số được điều chỉnh giảm tới hơn 2/3 do tình hình kinh tế của đất nước. Các khoản dự kiến cắt giảm chính là chi phí truyền thông cho giải đấu và hủy bỏ đề xuất trợ giá cho giao thông công cộng thời gian giải diễn ra.

Hội đồng Liên bang (cơ quan hành pháp) Thụy Sĩ không phải là nguồn tài trợ duy nhất - các thành phố và tỉnh bang đăng cai cũng đã cam kết ủng hộ tài chính cho giải đấu. Tuy nhiên, vì ngân sách từ trung ương cắt giảm này, các thành phố có thể sẽ phải chi ra nhiều tiền hơn. Ví dụ, Zurich dự kiến chi 18,5 triệu và Basel 12,9 triệu franc Thụy Sĩ.

Tranh cãi trở nên căng thẳng khi nhiều người chỉ ra những con số khủng trong quá khứ. Năm 2008, chính phủ đã chi đến 82 triệu franc Thụy Sĩ cho kỳ Euro bóng đá nam - gấp hơn 20 lần số tiền được đề xuất cho Euro nữ. Đáng nói là sự chênh lệch này được giải thích rằng phần lớn chi phí đội lên do nhu cầu đảm bảo an ninh.

Katharina Ali-Oesch, ủy viên hội đồng của thành phố đăng cai Thun, nói trên SRF rằng bà "hoàn toàn thất vọng", và việc cắt giảm này có thể đặt ra "những thách thức lớn", mà nếu không được cải thiện, Thun có thể rút khỏi danh sách thành phố đăng cai giải.

SFA cũng tuyên bố rằng dù biết ơn sự đóng góp từ chính phủ, "ngân sách kiểu này chỉ đủ trang trải một phần cho mục tiêu biến mùa hè năm 2025 tại đất nước chúng ta thành một sự kiện có sức hấp dẫn quốc tế và hơn hết, tác động bền vững đến bóng đá nữ Thụy Sĩ".

Thành công vang dội của Euro nữ 2022 tại Anh đã khiến những cắt giảm vào phút chót của Thụy Sĩ càng thêm bị chú ý. Dù không rõ chính xác Anh đã chi ra bao nhiêu tiền để đăng cai giải (riêng London góp 3,5 triệu bảng, tương đương 4,5 triệu USD), nhưng lợi ích tài chính mang về là rất đáng kể. Báo cáo tác động ước tính rằng Euro nữ đã mang về cho nước Anh khoảng 81 triệu bảng (103 triệu USD).

Trong những tháng tiếp theo, dư luận liên tục tạo áp lực lên Chính phủ Thụy Sĩ. Tám thành phố đăng cai đã viết đơn gửi chính phủ vào tháng 3 để yêu cầu xem xét lại quyết định giảm ngân sách. Các đơn từ này được ủng hộ bởi Ủy ban về khoa học, giáo dục và văn hóa của Hội đồng Liên bang, cũng như Ủy ban Tài chính.

Chính phủ Thụy Sĩ chỉ họp bốn lần một năm trong các phiên kéo dài ba tuần, vì vậy quyết định này vẫn không thể đảo ngược đến ngày 30-5. Cuối cùng, Hội đồng Quốc gia và Hội đồng Liên bang, gồm Hạ viện và Thượng viện của Quốc hội Thụy Sĩ, đã bỏ phiếu để đảo ngược quyết định cũ, cấp lại nguồn tài chính ban đầu 15 triệu franc Thụy Sĩ cho giải đấu.

Ông Blanc thở phào: "Cùng chính phủ liên bang, các tỉnh bang và thành phố, chúng tôi rất mong đợi được đăng cai giải đấu sắp tới tại quê hương, để phát triển bóng đá nữ trong nước một cách bền vững và lâu dài".

Đâu lại trả về đó, nhưng thái độ với mọi thứ đã thay đổi, và nó cho thấy rằng còn lâu bóng đá nữ mới có thể đạt được vị thế đáng kể như người trong cuộc mong muốn.■