Internet - Mảnh đất ít người nhiều AI

Năm 2025, các nhà nghiên cứu tại công ty an ninh mạng HUMAN (Mỹ) đã phân tích hơn một triệu tỉ lượt tương tác Internet trên tệp khách hàng toàn cầu của họ và đưa ra một báo cáo đáng lưu ý: lưu lượng truy cập (traffic) không phải do con người thực hiện đang tăng nhanh gấp 8 lần so với lưu lượng từ người thật. Trong đó, lưu lượng do các hệ thống AI tạo ra hoặc thay mặt cho các hệ thống này là nhóm tăng trưởng nhanh nhất.

Chúng ta đang chứng kiến một cuộc chuyển dịch mang tính bước ngoặt về cách Internet vận hành, ở đó AI được dự báo sẽ qua mặt con người để chiếm lĩnh các tương tác trên không gian mạng, biến Internet trở thành sân chơi của riêng chúng.

AI "xâm chiếm" Internet

Theo báo cáo của HUMAN, lượng truy cập web do AI điều khiển hàng tháng đã tăng gần gấp 3 lần trong năm 2025. 95% lưu lượng truy cập do AI điều khiển đổ vào 3 nhóm chính: bán lẻ và thương mại điện tử, truyền phát trực tuyến và truyền thông, và du lịch và khách sạn. 

"Đây là những ngành dọc mà dữ liệu mang tính cấu trúc, được cập nhật thường xuyên có giá trị thương mại cao nhất đối với các sản phẩm AI, cũng là nơi mà các sản phẩm AI hứa hẹn mang lại tiện ích lớn nhất cho người dùng cuối" - báo cáo nhận xét.

TollBit, một tổ chức chuyên theo dõi lưu lượng truy cập của bot AI, cho biết trong báo cáo State of the Bots rằng đến quý 4-2025, cứ mỗi 31 lượt truy cập của người dùng vào một trang web thì có một lượt truy cập của bot, tăng gấp hơn 6 lần so với quý 1 cùng năm. "Dữ liệu này là ước tính thận trọng. Tình hình thực tế có thể còn tồi tệ hơn những con số này" - TollBit lưu ý.

Trong một cuộc phỏng vấn tại sự kiện công nghệ SXSW ở Mỹ hồi tháng 3-2026, CEO Cloudflare Matthew Prince cho biết với tốc độ phát triển nhanh chóng như hiện nay, AI sẽ vượt mặt con người về lưu lượng truy cập web vào năm 2027. 

Trang TechCrunch dẫn lời Prince cho biết trước khi AI tạo sinh trở nên phổ biến, chỉ có khoảng 20% lưu lượng truy cập Internet là từ bot, trong đó trình thu thập dữ liệu web của Google chiếm tỉ trọng lớn nhất.

Không giống như giai đoạn đại dịch Covid khi nhu cầu sử dụng Internet nói chung tăng nhanh đột biến trong một vài tuần nhưng sau đó chững lại ở mức cao mới, CEO Cloudflare cho biết hiện "không thấy có bất cứ điều gì có thể làm chậm hoặc ngăn chặn" tốc độ tăng trưởng của lưu lượng đến từ AI. "AI là một cuộc chuyển dịch nền tảng… Cách mọi người tiêu thụ thông tin sẽ hoàn toàn khác" - TechCrunch dẫn lời Prince.

Về phía các công ty AI, OpenAI vẫn là tay chơi lớn nhất đứng đằng sau khoảng 69% lưu lượng AI do HUMAN thống kê trong năm 2025, theo sau là Meta (16%) và Anthropic (11%). Một điểm đặc biệt được chỉ ra trong báo cáo là các hệ thống AI không còn chỉ thu thập thông tin thuần tuý nữa mà đã tương tác nhiều hơn với Internet, nghĩa là thay mặt con người thực hiện các tác vụ như mua sắm, đặt chỗ, thanh toán hóa đơn...

Năm ngoái, 77% hoạt động của AI agent - các hệ thống AI có thể chủ động thực hiện các tác vụ thay con người - diễn ra trên các trang sản phẩm và tìm kiếm, trong khi 8,8% diễn ra trên các trang tài khoản, 5% trên các quy trình xác thực và 2,3% trên các trang thanh toán, theo báo cáo của HUMAN. 

"Lưu lượng truy cập thông qua AI agent mang đến cho các nhà bán lẻ một kênh mới có tỉ lệ chuyển đổi cao, vì các doanh nghiệp mà AI agent tiếp cận được sẽ nắm bắt được nhu cầu mà những bên khác bỏ lỡ" - báo cáo viết. Tuy nhiên, báo cáo cũng lưu ý các giao dịch tự động tiềm ẩn những rủi ro bảo mật và nguy cơ có gian lận.

Tác động của sự trỗi dậy của AI đối với tương lai Internet giờ rõ như ban ngày: thế giới mạng sẽ sớm trở thành nơi không còn dành cho những con người bằng xương bằng thịt. 

"Lưu lượng truy cập từ AI vào các trang web sẽ tiếp tục tăng mạnh và thay thế tệp khách hàng là con người. Cuối cùng, AI sẽ trở thành 'độc giả' chính của Internet" - Olivia Joslin, nhà sáng lập TollBit, trả lời The Register qua email.

Joslin thậm chí còn dự đoán rằng với tốc độ hiện tại, Internet có thể nhanh chóng trở thành một hệ thống do bot AI thống trị, và đây là điều không thể tránh khỏi. 

"Khách truy cập là AI đọc nhiều hơn khách con người; chúng không biết mệt mỏi và có thể đào sâu nghiên cứu hơn nhiều, trong khi chúng ta cảm thấy nhàm chán sau khi xem đến đường dẫn thứ ba" - ông bổ sung.

Bỗng dưng "nổi tiếng"

Mùa thu năm ngoái, blogger người Colombia Alejandro Quintero bất ngờ thấy trang web về hiện tượng siêu nhiên do mình quản lý có một lượng lớn lượt truy cập đến từ Trung Quốc và Singapore - hai đất nước cách anh nửa vòng Trái Đất và không hề nói tiếng Tây Ban Nha, ngôn ngữ chính mà Quintero sử dụng trong các bài viết của mình.

Quintero kể với Wired, traffic đến từ hai nơi này cao đến nỗi chỉ trong thời gian ngắn chúng đã chiếm hơn một nửa tổng lượt truy cập trong vòng 12 tháng. Ban đầu, Quintero cho rằng mình vừa tiếp cận được một nhóm độc giả mới. 

Nhưng khi đào sâu vào số liệu, anh nhận ra điều bất thường: tất cả những lượt ghé thăm của các "độc giả" hải ngoại đều xuất phát từ một nơi duy nhất: Lan Châu - một thành phố khiêm tốn nằm tại tỉnh Cam Túc, phía tây bắc Trung Quốc. 

Thời gian lưu trang trung bình của những lượt truy cập này là… 0 giây và không diễn ra một thao tác cuộn trang hay nhấp chuột nào như lẽ ra phải thấy ở một người dùng thông thường. 

Quintero nhanh chóng nhận ra những vị khách ghé thăm trang web của mình thực chất chỉ là những bot máy tính tự động.

Trường hợp của Quintero không cá biệt. Giống như anh, nhiều quản trị viên web khác cũng ghi nhận một lượng lớn lượt truy cập đến từ Trung Quốc và Singapore bắt đầu từ tháng 9-2025, theo Wired. 

Từ một tạp chí về lối sống ở Ấn Độ, một trang blog ở Canada, các trang web lý lịch cá nhân, nền tảng dự báo thời tiết, cửa hàng trực tuyến, cho đến các trang web của chính phủ Mỹ… tất thảy dường như đều bị cùng một loại bot ghé thăm trong khoảng thời gian trên.

Sở dĩ chúng dễ nhận ra là vì mọi số liệu thống kê đều bị xô lệch: trong vòng 90 ngày tính đến tháng 2-2026, 14,7% lượt truy cập các trang web của chính phủ Mỹ đến từ Lan Châu và 6,6% đến từ Singapore, theo trang Analytics.usa.gov.

Hiện hầu hết chủ các trang web bị ảnh hưởng đều chưa thấy có dấu hiệu để xác định rằng những con bot này có ý đồ xấu. "Trong bối cảnh hoạt động của các bot liên quan đến AI đã tăng đột biến trên Internet từ năm ngoái, nhiều người tin rằng lưu lượng truy cập này có thể liên quan đến các công ty thu thập dữ liệu web để huấn luyện mô hình AI" - Wired nhận xét.

Brent Maynard, giám đốc công nghệ và chiến lược bảo mật tại công ty cơ sở hạ tầng Internet Akamai, cho biết các công ty AI thường chỉ bắt đầu cố gắng ngụy trang bot của họ sau khi bị các trang web từ chối. 

Tuy nhiên, làn sóng bot từ Trung Quốc này có điểm khác là đã ngụy trang như một người dùng bình thường ngay từ đầu, thậm chí chúng còn vượt qua được những cơ chế thông thường mà các trang web thường áp dụng để chặn bot, một số chủ trang nói với Wired.

Dù bot AI nhìn chung không phải nguy cơ an ninh mạng, một số người vẫn lo ngại chúng có thể quét các tài liệu có bản quyền mà không xin phép. Bên cạnh đó, lượng truy cập cao bất thường cũng khiến chi phí duy trì cơ sở hạ tầng của các trang web tăng cao. 

Thiệt hại nhiều nhất có lẽ là những người kiếm tiền từ việc đặt quảng cáo trên trang web của mình. "Bởi vì họ nói [trang web của tôi] chỉ toàn bot ghé thăm, nội dung của nó không đáng giá đối với độc giả" - Quintero than thở.

Internet không bóng người

Cuối tháng 1-2026, mạng xã hội Moltbook ra đời đánh dấu cột mốc mới trong lịch sử Internet: lần đầu tiên có một nền tảng sinh ra chỉ dành riêng cho các AI agent giao lưu với nhau mà không có sự tham gia của con người. 

"Moltbook là một điềm báo, dấu hiệu thật sự đầu tiên cho thấy một loại Internet mới đang đến gần" - cây bút Michael Grothaud viết cho tạp chí Fast Company.

Grothaud mường tượng đến một "Internet xác sống" - một kiểu thế giới ảo ở lưng chừng giữa hai hình thái "Internet con người" và "Internet chết" - có thể gây hậu quả tàn khốc cho mối liên hệ giữa người với người trong những năm tới.

Internet con người, theo Grothaud, là nơi mà chúng ta vốn đã quen thuộc, đầy ắp những trang tin tức, cửa hàng trực tuyến, mạng xã hội và hơn thế nữa - nơi người thật tương tác và giao tiếp với nhau như xưa nay vẫn vậy. 

Internet chết là nền tảng chứa nội dung được tạo ra bằng AI nhưng dành cho con người, chẳng hạn như bách khoa toàn thư Grokipedia hay chatbot ChatGPT. Cuối cùng là Internet xác sống, nơi nội dung được tạo ra bởi AI và cũng được tiêu thụ bởi AI.

Điển hình nhất (và có thể là duy nhất) đến thời điểm hiện tại cho Internet xác sống chính là Moltbook - một mạng xã hội nơi các AI agent (và chỉ AI agent) có thể giao tiếp với nhau, trao đổi về những ý tưởng, suy nghĩ, và các vấn đề mà chúng gặp phải. 

"Nơi đây không có người sáng tạo nội dung hay người tiêu thụ nội dung nào có tri giác. Mọi nội dung - cho dù đó là bài viết, lượt theo dõi hay bài đăng trên mạng xã hội - đều được tạo ra bởi AI agent và dành cho các AI agent" - Grothaud viết.

Grothaud cho rằng có lý do để tin rằng Internet xác sống có thể trở thành hình thái chiếm đa số vào thập niên 2030. Trong tương lai đó, quảng cáo không còn mang lại lợi ích tài chính cho các công ty nữa. "Và nếu quảng cáo không còn, khái niệm web "miễn phí" cũng chết theo" - Grothaud viết. 

Kể cả khi con người được phép vén bức màn nhung để "nhìn trộm" những gì AI đang nói với nhau, anh cho rằng sẽ không mất nhiều thời gian để niềm tin vào những gì ta thấy sụp đổ hoàn toàn. 

"Tệ hơn nữa, nếu các AI agent quyết định chúng muốn thao túng những con người "chỉ có thể đọc", chúng có thể phát tán thông tin sai lệch với tốc độ và sự dễ dàng mà loài người chưa từng chứng kiến" - Grothaud cảnh báo.