Kỳ World Cup của AI

World Cup 1970 là cuộc cách mạng truyền hình màu. World Cup 1998 mở ra thời đại toàn cầu hóa bóng đá. World Cup 2022 đánh dấu sự bùng nổ của dữ liệu và công nghệ hỗ trợ trọng tài. Và World Cup 2026 có thể sẽ là cột mốc của AI.

Theo FIFA, tập đoàn công nghệ Lenovo sẽ là đối tác quan trọng trong phát triển hệ sinh thái AI cho World Cup 2026. Các nền tảng mới bao gồm hệ thống phân tích chiến thuật bằng AI, xử lý video tự động, mô hình dữ liệu thời gian thực và công nghệ tạo nội dung số phục vụ truyền thông. 

FIFA cho biết mục tiêu của họ là "dân chủ hóa dữ liệu bóng đá", tức giúp các đội tuyển nhỏ cũng tiếp cận được công nghệ phân tích vốn trước đây chỉ thuộc về các cường quốc bóng đá.

Thay đổi từ chơi bóng đá đến xem bóng đá

Nhà báo công nghệ thể thao Tariq Panja của The New York Times nhận định: "World Cup 2026 sẽ không còn là giải đấu chỉ được quyết định bởi những gì diễn ra trên sân. Nó sẽ là cuộc cạnh tranh của dữ liệu, thuật toán và khả năng khai thác thông tin theo thời gian thực".

Điều dễ thấy nhất là AI đang thay đổi cách người xem tiếp cận bóng đá. Các đài truyền hình và nền tảng số hiện không còn đơn thuần phát sóng trận đấu. Họ muốn tạo ra trải nghiệm "cá nhân hóa", nơi mỗi khán giả nhìn World Cup theo cách khác nhau.

Các công cụ AI hiện đã có thể tự động cắt các đoạn video điểm nhấn trận đấu, nhận diện khoảnh khắc đáng chú ý, phân tích biểu cảm cầu thủ và tạo clip ngắn cho mạng xã hội chỉ vài giây sau khi tình huống xảy ra. FIFA cũng đang thử nghiệm các góc quay theo góc nhìn trọng tài hoặc cầu thủ bằng camera tích hợp AI chống rung và theo dõi chuyển động.

Giáo sư Simon Chadwick, chuyên gia kinh tế thể thao tại Trường Kinh doanh Skema, cho rằng World Cup 2026 sẽ giống một "siêu sự kiện giải trí số" hơn là giải bóng đá truyền thống. Ông nói với hãng tin Reuters: "Thể thao hiện đại đang dịch chuyển sang mô hình kinh tế trải nghiệm. AI giúp các nhà tổ chức hiểu khán giả muốn gì, xem gì và tiêu tiền vào đâu. World Cup 2026 sẽ là ví dụ lớn nhất cho xu hướng ấy".

Không chỉ trên màn hình, AI còn xuất hiện ngay trong sân vận động. Phần lớn các sân đấu tại Mỹ vốn được xây dựng cho giải bóng bầu dục nhà nghề Mỹ NFL hoặc các đại nhạc hội, nên vốn đã có hạ tầng công nghệ cực mạnh. 

Những sân như SoFi Stadium hay Mercedes-Benz Stadium sử dụng hệ thống thanh toán không tiền mặt, dẫn đường thực tế tăng cường, phân tích dòng người theo thời gian thực và điều phối an ninh bằng dữ liệu.

AI và bài toán hậu cần

Với quy mô trải dài ba quốc gia đều cực kỳ rộng lớn, bài toán hậu cần của World Cup 2026 phức tạp hơn bất kỳ kỳ World Cup nào trước đây. 

Đây là nơi AI trở thành công cụ gần như bắt buộc. Các hệ thống phân tích dữ liệu sẽ được dùng để dự đoán mật độ giao thông, nguy cơ chen lấn, thời gian làm thủ tục sân bay, kiểm soát đám đông và phát hiện vé giả.

Theo hãng Deloitte, ngành công nghệ thể thao toàn cầu đang bước vào giai đoạn bùng nổ mới, trong đó AI là trung tâm. Báo cáo của Deloitte dự đoán doanh thu từ AI trong lĩnh vực thể thao sẽ tăng mạnh trong thập niên tới nhờ nhu cầu thương mại hóa dữ liệu người hâm mộ.

World Cup 2026 vì thế không chỉ là giải bóng đá mà còn là một "phòng thí nghiệm kinh tế số". Nhà tài trợ có thể dùng AI để đo chính xác mức độ tương tác của khán giả, tối ưu quảng cáo theo khu vực và thậm chí định giá vé linh hoạt dựa trên nhu cầu theo thời gian thực. 

Với Mỹ, nơi thể thao từ lâu gắn chặt với ngành công nghiệp giải trí, đây là mảnh đất lý tưởng để FIFA thử nghiệm mô hình World Cup kiểu mới.■