Lôi HIV ra khỏi nơi ẩn náu

Lôi virút HIV ra khỏi nơi ẩn náu và tiêu diệt chúng là một nghiên cứu mới đầy hứa hẹn-Getty Images

Ở những người đang dùng thuốc chống AIDS, virút HIV có thể ẩn náu trong một số tế bào, sẽ lập tức “vùng dậy” nếu bệnh nhân ngừng sử dụng thuốc. Các nhà nghiên cứu vừa phát hiện một loại thuốc chống bệnh nghiện rượu có khả năng lôi virút HIV ra khỏi nơi ẩn náu trong cơ thể để các loại thuốc khác có thể tiêu diệt chúng.

Đây là một trong những thách thức lớn nhất trong nỗ lực tìm kiếm loại thuốc có thể trị dứt điểm HIV/AIDS. “Đánh thức” virút HIV ở trạng thái “ngủ đông” và tiêu diệt chúng là một chiến lược được đánh giá đầy hứa hẹn. Nhưng mọi loại thuốc có thể “đánh thức” virút HIV trong trạng thái ẩn náu đều rất có hại cho cơ thể người bệnh.

Theo nghiên cứu đăng trên tạp chí y học The Lancet, giáo sư Sharon Lewin thuộc Đại học Melbourne (Úc) cho biết đã thử nghiệm thuốc chữa nghiện rượu Disulfiram trên 30 bệnh nhân đang dùng thuốc chống HIV/AIDS và chỉ sau ba ngày, nhóm chuyên gia phát hiện virút HIV bị kéo ra khỏi trạng thái ẩn náu nhưng người bệnh không gặp phải bất kỳ tác dụng phụ nào. “Rõ ràng thuốc Disulfiram có thể là thứ vũ khí làm thay đổi cục diện trong cuộc chiến chống HIV/AIDS” - giáo sư Lewin khẳng định.

Bước thử nghiệm kế tiếp sẽ là kết hợp thuốc Disulfiram với các loại thuốc khác để tiêu diệt hoàn toàn virút HIV. “Đánh thức virút mới chỉ là bước đầu tiên trong nỗ lực tiêu diệt nó. Bây giờ chúng ta phải tìm cách loại bỏ các tế bào bị virút HIV tấn công” - chuyên gia Julian Elliot thuộc Bệnh viện Alfred ở Melbourne, đồng tác giả nghiên cứu, nhấn mạnh.

Cũng liên quan đến cuộc chiến chống HIV/AIDS, tạp chí The Lancet đăng tải nghiên cứu cho thấy trẻ sơ sinh được nuôi dưỡng bằng sữa của người mẹ nhiễm HIV có thể tránh được nguy cơ lây bệnh từ mẹ nếu sử dụng thuốc chống AIDS thường xuyên. Các cuộc thử nghiệm trên 1.200 trẻ em ở châu Phi cho thấy chỉ chưa đầy 1,5% trẻ sơ sinh bú mẹ bị nhiễm HIV mắc bệnh từ mẹ sau khi dùng thuốc chống AIDS trong 12 tháng đầu đời.

Nuôi con bằng sữa mẹ là một trong những cách tốt nhất để đảm bảo trẻ sơ sinh khỏe mạnh, tránh được bệnh tật, đặc biệt ở các nước nghèo. Nhưng mẹ nhiễm HIV có thể truyền virút qua đường sữa sang con. Dù vậy Tổ chức Y tế thế giới (WHO) vẫn kêu gọi các bà mẹ nhiễm HIV ở các quốc gia đang phát triển cho con bú để giúp chúng có đủ dinh dưỡng và tránh các bệnh hiểm nghèo như tiêu chảy hay viêm phổi.

Những người mẹ nhiễm HIV nếu sử dụng thuốc chống AIDS có thể giảm tỉ lệ lây virút cho con xuống còn 2,4% trong vòng 12 tháng cho con bú. Nhưng trẻ sơ sinh uống thuốc chống AIDS trực tiếp thì tỉ lệ lây nhiễm giảm xuống còn chưa đầy 1,5%. Hồi đầu năm nay, WHO cũng đề nghị tất cả bệnh nhân HIV nên dùng thuốc chống AIDS bất kể bệnh phát triển ở giai đoạn nào.

Theo ước tính của Liên Hiệp Quốc, khoảng 39 triệu người trên thế giới đã thiệt mạng vì HIV/AIDS và hiện tại có 35 triệu người đang phải sống chung với virút tử thần này, đa số tại các nước nghèo. Thuốc chống AIDS giúp người bệnh sống lâu hơn, khỏe mạnh hơn nhưng không thể chữa dứt được bệnh.■