Mang vàng thỏi vượt Đại Tây Dương

Đây là lượng vàng dân buôn đang tấp nập chở từ London qua New York, một hiện tượng lạ vì trước đây buôn vàng chủ yếu trên giấy tờ, chứ ít khi dùng vàng thật.

Phòng ngừa rủi ro

Trước nay thị trường vàng chủ yếu diễn ra ở hai đầu: London và New York; London chuyên mua bán vàng thực tế còn New York giao dịch dưới dạng hợp đồng tương lai, tức vàng trên giấy tờ. Những nhà buôn vàng lớn nhất thường là các ngân hàng quốc tế nắm trong tay hàng tỉ đô la trị giá vàng cất trong các hầm chứa ở London.

Tờ Wall Street Journal lấy JP Morgan làm ví dụ, ngân hàng này đang sở hữu 1 tỉ đô la vàng thỏi, để không thì vừa không sinh lãi như trái phiếu vừa rủi ro lỡ vàng sụt giá. Vậy nên họ mới sang thị trường vàng New York rao bán vàng dưới dạng hợp đồng tương lai. 

Chẳng hạn họ ký hợp đồng cam kết sẽ bán vàng với giá 2.500 đô la/ounce vào tháng 4 tới. Như vậy họ chốt được giá mong muốn, khỏi sợ vàng mất giá đột ngột. Giả thử đến tháng 4 vàng sụt còn 2.250 đô la/ounce, họ sẽ lỗ trên số vàng ở London, nhưng lãi nhờ hợp đồng tương lai đã ký. Hai bên bù qua sớt lại, xem như cách phòng tránh rủi ro.

Buôn bán kiểu này khỏi chở vàng đi đâu cả; các bên đợi giá tháng 4 rồi chung tiền để thanh lý hợp đồng. Nhưng buôn vàng như thế đòi hỏi giá vàng ở London và New York phải gắn vào nhau, không được chênh lệch quá nhiều. 

Thông thường mức chênh lệch nếu có chỉ 1-2 đô la trên mỗi ounce, nhưng đến cuối năm 2024 đầu năm 2025, Tổng thống Donald Trump tái đắc cử với nhiều tuyên bố làm xáo động thị trường vàng.

Ông Trump đe dọa đánh thuế đến 20% lên mọi loại hàng hóa nhập vào Mỹ. Mỗi người lo sợ một cách, nhưng dân buôn vàng lo nhất là lỡ như ông đánh luôn 20% thuế nhập khẩu vàng thì giá vàng sẽ tăng vọt. Thế là giá vàng ở New York tăng mạnh hơn giá vàng London, khiến mức chênh lệch lên bình quân 20 đô la/ounce, có lúc cao đến 50-60 đô la/ounce.

Từ buôn trên giấy sang buôn vàng thật

Chênh lệch giá quá lớn giữa hai thị trường là tin xấu với dân buôn vàng chuyên nghiệp. Giá vàng trong hợp đồng tương lai ở New York chốt ở mức giá X nhưng giá thực tế là X+ thì họ lỗ, X với X+ khác nhau càng nhiều, họ lỗ càng lớn. 

Để giảm khoản thua lỗ có thể lên tới hàng trăm triệu đô la, theo WSJ (dù không ai tiết lộ chi tiết), chủ vàng phải chở vàng từ kho London đem qua New York giao cho người mua theo hợp đồng tương lai đã ký kết. Vậy là vàng tấp nập lên máy bay vượt Đại Tây Dương!

Thế nhưng lộ trình đưa vàng gởi trong kho của Ngân hàng Trung ương Anh (BOE) qua New York không dễ dàng chút nào. Dù ở Anh có nhiều kho tư nhân, các ngân hàng thích gởi vàng vào kho BOE hơn vì rất an toàn. 

Trong 9 kho của ngân hàng này, có đến 420.000 thỏi vàng xếp thành chồng tận nóc hầm chứa. Tổng cộng lượng vàng ở London lên đến 8.500 tấn. Do nhiều nơi đòi lấy vàng ra cùng lúc, nên gây tắc nghẽn, phải xếp hàng chờ, có lúc mất 8 tuần mới đến lượt.

Lấy được vàng khỏi BOE rồi, dân buôn vàng còn phải đối diện một khó khăn khác. Kích thước vàng giao dịch trên thị trường New York khác với ở London; bên London một thỏi vàng nặng 400 ounce nhưng bên New York chỉ nặng 100 ounce. 

Vì thế vàng gởi ở London, lấy ra rồi, các nhà buôn phải chở qua Thụy Sĩ nung chảy, đúc lại. Buôn vàng trên giấy thì kích thước không quan trọng, nhưng giao vàng thật phải đúng kích cỡ bên mua mới nhận.

Chuyên chở vàng càng rắc rối, phải được "bảo tiêu" đặc biệt bằng các hãng bảo vệ và vệ sĩ chuyên dụng. Tất cả còn phải mua bảo hiểm rất nhiều tiền để phòng tránh rủi ro. 

Bất kể các trở ngại này, dân buôn vàng vẫn phải vận chuyển vàng từ Anh sang Mỹ để giảm thua lỗ, chưa kể nhiều tay chơi khác nhảy vào để hưởng chênh lệch, theo kiểu mua nơi giá thấp, bán nơi giá cao. Lượng vàng giao dịch kiểu giao hàng thật vì vậy tăng vọt.

JPMorgan trong công bố gởi cho sàn Comex nói họ dự tính di chuyển chừng 4 tỉ đô la vàng từ London sang New York trong tháng 2-2025. Tính đến giữa tháng 2, vàng ở sàn New York tăng thêm 20 triệu ounce, trị giá chừng 60 tỉ đô la so với thời điểm bầu cử tổng thống. Chỉ riêng tháng 1-2025, London ghi nhận lượng vàng họ cất giữ giảm 4,9 triệu ounce, mức giảm lớn nhất kể từ năm 2016.

Chừng nào ông Trump còn đe dọa đánh thuế, chừng đó dòng chảy vàng từ London sang New York vẫn tiếp diễn. Điều thú vị nữa là giới theo thuyết âm mưu bàn tán một cách khoái chí rằng ông Trump vừa mới đe dọa kiểm kê vàng xem thử có còn nguyên trong kho Fort Knox không thì vàng lũ lượt quay về Mỹ! ■