Mỗi tuần một chuyện: Cruyff là số 1

Thật ra còn có thêm một cặp nữa khiến người ta ưa so sánh, đó là Johan Cruyff hay Beckenbauer. Hai nhân vật này đối đầu nhau tại World Cup 1974. Khi đó người bưng cúp là Beckenbauer nhưng người tỏa sáng rực rỡ là Cruyff.

Với riêng mình, tôi lại thích cặp thứ ba này hơn. Những Pele, Maradona, Messi, Ronaldo quả là những nghệ sĩ đá bóng trên cả tuyệt vời; nhưng đóng góp của Cruyff và Beckenbauer còn ở một tầm khác. Có thể ví dụ thế này cho dễ hiểu: ngày nay có rất nhiều nghệ sĩ biểu diễn piano xuất sắc, nhưng họ cũng chỉ là người thể hiện lại những tác phẩm bất hủ của các nhạc sĩ thiên tài như Mozart, Beethoven, Bach…

Sở dĩ ví von thế là vì những Pele, Maradona, Messi, Ronaldo dù tài giỏi nhưng họ không/chưa phải là những người khai chi lập phái đúng nghĩa về chiến thuật và tư duy bóng đá.

Nếu ngày xưa người ta nhìn chiếc áo số 5 như là chốt chặn cuối cùng trước khi đối mặt thủ môn (bóng đá Việt gọi là trung vệ thòng) thì với Beckenbauer, ông đã biến nó thành libero - vẫn là chốt chặn nhưng đồng thời cũng là một mũi nhọn khi tấn công.

Tuy nhiên, cuộc cách mạng của "Hoàng đế" cũng chỉ là thay đổi một vị trí; còn với "Thánh Johan", bóng đá đã mang tầm tư tưởng.

Sau thất bại cay đắng ở World Cup 1974, Cruyff - một người rất kiêu hãnh (đến độ ngạo mạn) - đã chia tay đội tuyển Hà Lan. 

Ông mang trong đầu một nỗi bất bình với việc thành tích trong bóng đá đỉnh cao thường chỉ về tay những anh chàng lực lưỡng, những đội đá thực dụng và biết cách để không thua. Ông muốn chứng minh rằng những người nhỏ con, thấp bé và chơi đẹp vẫn có thể chiến thắng. 

Ông đã mang theo hoài bão đó tới Barcelona, để rồi khai thiên lập địa ra trường phái bóng đá tiki-taka (cái tên này do một nhà báo Tây Ban Nha đặt, cho lối chơi đập nhả và di chuyển liên tục này gợi đến tiếng tíc tắc của chiếc đồng hồ). 

Chính những anh chàng thấp bé nhẹ cân trưởng thành từ lò La Masia như Messi, Iniesta, Xavi… đã cho thế giới thấy thứ bóng đá ảo diệu vô địch này.

Đó cũng là nền tảng để bóng đá Tây Ban Nha thay đổi hoàn toàn, đến mức như lột xác. Nếu trước đây ngôi sao lớn nhất của họ là tiền đạo Raul đá chán ngắt và cũng chẳng mấy khi vào sâu được các giải lớn thì bây giờ họ không chỉ là đội bóng giàu thành tích nhất, mà còn chơi đẹp nhất ở Euro.

Vì vậy với tôi, Cruyff là số 1 và bóng đá Tây Ban Nha vươn lên đỉnh cao như hôm nay chính là nhờ người Hà Lan này.■