Món dân dã vẫn có thể bổ sung collagen

TTCT - Cách nay vài năm, rất ít người biết collagen là gì. Vậy mà gần đây người ta phát sốt vì collagen!

Nước cam là thức uống có lợi cho sự tổng hợp collagen - Ảnh: cdn.sheknows.com

Thông thường, hễ nhắc tới collagen người ta thường nghĩ đến da, bởi collagen cùng với keratin sẽ tạo thành “cặp bài trùng” giúp da có sự vững chắc, linh động cũng như sự đàn hồi.

Đừng quá tin quảng cáo

Collagen rất quan trọng cho cơ thể, tuy nhiên chưa có bằng chứng khoa học xác định rằng uống thức uống có collagen hoặc ăn thực phẩm có collagen giúp bạn nhìn trẻ đẹp hơn nhờ kiếm thêm được collagen. Các nhà khoa học cho rằng collagen chỉ công hiệu khi cơ thể chúng ta tổng hợp ra chúng một cách tự nhiên.

Chính vì vai trò vô cùng quan trọng của collagen trong cơ thể nên sự thiếu hụt chất này sẽ là một vấn đề nghiêm trọng cho sức khỏe. Có những chứng bệnh liên quan tới gen gây thiếu hụt collagen, chẳng hạn như bệnh osteogenesis imperfecta (xương dễ gãy). Với bệnh này, lượng collagen bị suy giảm một cách nghiêm trọng. Theo quy luật tự nhiên, trung bình một người sẽ mất khoảng 30% tổng lượng collagen khi chạm ngưỡng 40 tuổi.

Khi da lão hóa thì lớp collagen cũng bị thâm hụt và sẽ gây nên những nếp nhăn. Các hãng dược phẩm, mỹ phẩm, thực phẩm... thấy được điều này nên đã cho xuất xưởng hàng loạt sản phẩm có chứa collagen. Đó là lý do khiến collagen lạ bỗng thành quen.

Người ta cho rằng khi thiếu hụt collagen do tuổi tác thì cách tốt nhất là huy động từ bên ngoài. Các nhà sản xuất bào chế collagen bổ sung theo đủ dạng, từ thức uống, viên bổ sung đến mỹ phẩm. Tuy nhiên, tác dụng của những loại collagen này vẫn còn gây nhiều tranh cãi. Có người chỉ nghĩ đơn giản uống nhiều collagen thì càng giúp cơ thể tạo ra collagen. Điều này chưa chính xác vì trong cơ thể chúng ta có rất nhiều dạng collagen đảm đương những nhiệm vụ khác nhau. Ví dụ như collagen I là loại có chức năng hỗ trợ cấu trúc da, gân, các mao mạch, các mạch máu, xương và các cơ quan; collagen IV đóng vai trò quan trọng cho cấu trúc da.

Biết ăn, sẽ có collagen

Chúng ta có thể “nâng cấp” collagen trong cơ thể bằng cách ăn những thức ăn giúp cơ thể tổng hợp ra collagen. Riêng đồ ăn, thức uống có chứa collagen thì sau khi vào hệ tiêu hóa sẽ được dịch tiêu hóa nhào trộn, phân hủy và biến chúng thành các aminoacid, collagen không còn nguyên như lúc chưa được tiêu hóa và cũng không hòa vào dòng collagen sẵn có của cơ thể. Chưa kể một số người sau khi uống thức uống có collagen sẽ bị dị ứng thực phẩm nếu cơ địa dễ bị dị ứng, vì phần lớn chế phẩm collagen bổ sung được phân lập từ bò, gà...

Riêng về mỹ phẩm chứa collagen có thật sự công dụng hay không? Các nhà nghiên cứu cho rằng cấu trúc phân tử của collagen quá lớn, không dễ dàng ngấm qua da để phát huy tác dụng. Có nhiều người quá nôn nóng việc bổ sung collagen nên đã yêu cầu thầy thuốc chích thẳng collagen vào cơ thể. Điều này gây hại vì có thể xảy ra các phản ứng dị ứng như nôn mửa, nóng sốt, ngứa, nổi đỏ, tróc da... hoặc bị đau ở nơi chích.

Tại Úc, những trường hợp bổ sung collagen cần phải có sự tư vấn và trị liệu của bác sĩ chứ không thể tự ý mua dùng.

Như trên đã nói, chúng ta có thể giúp cơ thể tổng hợp thêm collagen bằng cách ăn những thực phẩm có khả năng kích thích sự tổng hợp collagen. Đó là những thực phẩm giàu vitamin C như dưa hấu, cam, quýt, ớt xanh, dâu tây...; những thực phẩm giàu vitamin B3 như cá ngừ, củ dền, hạt hướng dương...; những thực phẩm giàu chất đồng như ngũ cốc, nấm, các loại hải sản như ngao sò ốc hến...

Có hai món “quốc hồn quốc túy” vốn có lợi cho sự tổng hợp collagen cần lưu ý là cam và khoai lang. Vì vậy có ăn sơn hào hải vị gì cũng đường quên những món ăn dân dã này.