Một bài học ứng phó lũ lụt thành công

Tháng 7-2025, những trận mưa lớn đã gây ra lũ quét trên khắp vùng đông bắc Romania. Chỉ huy Marian Ruscan, trưởng cơ quan thanh tra tình huống khẩn cấp hạt Suceava, cùng với nhóm ứng phó neo người của mình, những người đầu tiên có mặt tại hiện trường, một trong những khu vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất.

Trong cơn mưa xối xả, bị cắt đứt liên lạc với các đơn vị cứu hộ khác do điều kiện thời tiết khắc nghiệt, đội của Ruscan đã làm việc suốt đêm, trước khi nhận được tin vào rạng sáng rằng 200 người đã bị mắc kẹt trong nhà ở thị trấn Broșteni gần đó, nơi đã hoàn toàn bị cô lập do đường sá bị tắc nghẽn. 

"Cảnh tượng giống như một cuộc chiến tranh nào đó. Nhiều ngôi nhà bị phá hủy; một số bị cuốn trôi khỏi vị trí ban đầu do sức nước của con sông mà vào những ngày bình thường có thể lội bộ qua được" - ông kể với WHO.

Nhóm Ruscan cố gắng sơ tán được một vài người bằng thuyền và đi bộ, nhưng không thể làm gì nhiều cho những người dân thị trấn còn lại bị mắc kẹt, cho đến khi có chi viện: 5 máy bay trực thăng do Bộ Nội vụ phái đến. 

Tổng cộng, 110 người đã được đưa đến nơi an toàn bằng đường hàng không trong nhiệm vụ này, biến đây thành chiến dịch cứu hộ lũ lụt bằng trực thăng lớn nhất trong lịch sử Romania (Dù vậy, vẫn có 3 người thiệt mạng).

Tổng cộng, hơn 1.200 người đã được huy động để giúp đỡ tại các hạt Neamt và Suceava, cả hai đều bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi lũ lụt. Thành công được đánh giá là đến từ sự hỗ trợ của trực thăng, đội cứu hộ miền núi, máy móc hạng nặng và thông tin kịp thời do người dân địa phương cung cấp, giúp xác định vị trí và sơ tán tất cả cư dân bị mắc kẹt.

"Lũ lụt có thể gây ra những hậu quả tàn khốc, nhưng khi các cộng đồng được chuẩn bị tốt và các đội ứng phó được phối hợp, sinh mạng có thể được cứu" - Caroline Clarinval, đại diện WHO tại Romania, tuyên bố. Theo Clarinval, trận lũ quét ở Suceava nhấn mạnh sự tận tâm của những người phản ứng đầu tiên và tầm quan trọng của hành động nhanh chóng cùng sự chuẩn bị khẩn cấp.

WHO cho biết sự ứng phó nhanh chóng và phối hợp này không thể xảy ra nếu Romania không đầu tư vào công tác chuẩn bị khẩn cấp, bao gồm các hệ thống cảnh báo sớm, lực lượng ứng phó được đào tạo và sự hợp tác giữa các cơ quan. Tất cả đều đóng vai trò quan trọng trong việc giảm thiểu thương vong trong trận lũ lụt chưa từng có này.

Chỉ huy Ruscan cũng cho rằng nếu không có sự chú trọng của Romania vào kế hoạch khẩn cấp, số người chết có thể đã cao hơn nhiều. Nhờ có hệ thống cảnh báo khẩn cấp của quốc gia, RO-ALERT, các cảnh báo thời tiết nâng cao đã được gửi trực tiếp đến điện thoại di động, cho phép nhiều người gặp rủi ro di chuyển đến nơi cao hơn và tránh bị thương. 

Tuy nhiên, ông quan ngại không phải ai cũng coi trọng các cảnh báo khẩn cấp hoặc phản ứng với sự khẩn cấp cần thiết: "Mọi người nên lắng nghe cơ quan chức năng hơn khi họ gửi những tin nhắn này. Chúng là nghiêm túc, là thật, và rất nhiều lần, đã cứu mạng người".