Những cánh đồng và dòng sông chết

Trong khi hoạt động khai thác vàng trái phép ở các xã thuộc huyện Na Rì và Ngân Sơn để lại những hố sâu hoắm san sát nhau trên đồng ruộng, thì các doanh nghiệp khai thác vàng gây tác hại chẳng kém bởi không phục hồi môi trường và hoàn thổ cho người dân như đã cam kết.

Chỉ riêng một doanh nghiệp khai thác vàng tại thung lũng Tốc Lù thuộc vùng lõi của khu bảo tồn thiên nhiên Kim Hỷ (xã Kim Vân, Na Rì) đã để lại đây một cánh đồng chết. Hơn 40 hộ gia đình người Tày sau khi cho thuê mặt ruộng khai thác vàng giờ không còn nhận ra đâu là ruộng của mình, thay vào đó là hàng triệu mét khối đất đá và những hố sâu hơn 20m. Vào mùa mưa, Tốc Lù trở thành một cái hồ lớn, nơi đã bẫy chết hai người dân vào năm 2008.

Phóng to

Cánh đồng màu mỡ ở Nà Lịa (Na Rì, Bắc Kạn) giờ như thế này, thật khó mà san lấp, hoàn thổ sau này! - Ảnh: Trọng Chính

Còn ở thượng nguồn dòng sông Hiến thuộc ba xã Canh Tân, Minh Khai, Quang Trọng (huyện Thạch An, Cao Bằng), hai bên bờ và lòng sông là một bãi chiến trường với hàng trăm hố đào vàng nham nhở. Không chỉ có các doanh nghiệp mà người dân địa phương còn tổ chức khai thác vàng trái phép ngay trên đồng ruộng của mình. Hậu quả là dòng sông Hiến, nguồn cung cấp nước sinh hoạt cho thị xã Cao Bằng, quanh năm bị ô nhiễm nghiêm trọng, ảnh hưởng đến hàng vạn người dân.

Theo ông Trần Thế Minh - phó giám đốc Công ty Cấp nước Cao Bằng, nếu tỉnh không ngưng ngay việc cấp phép cho các doanh nghiệp khai thác vàng trên dòng sông Hiến thì hậu quả còn tồi tệ hơn khi thủy ngân và cyanur, những hóa chất cực độc, được sử dụng trong quá trình khai thác vàng.

Phóng to

Những can dầu 100 lít được vận chuyển bằng ngựa đến xã Thượng Quan và Thuần Mang (huyện Ngân Sơn, Bắc Kạn) cho các đầu nậu khai thác vàng trái phép

Phóng to

Đối tượng khai thác vàng trái phép có khi chính là người nông dân. Họ tự đào, đãi vàng trên đất ruộng nhà - Ảnh: Trọng Chính

Phóng to

Túi nilông chứa quặng vàng sau khi đãi được của một cô gái ở Kim Vân, huyện Na Rì, Bắc Kạn. Bình quân mỗi lao động sau khi trừ chi phí còn 200.000-300.000 đồng/ngày. Thu nhập hấp dẫn như vậy nên nhiều người dân sẵn sàng bỏ ra hàng chục triệu đồng để đầu tư khai thác vàng trái phép - Ảnh: Trọng Chính

Phóng to

Từ tỉnh lộ 209 nhìn xuống, dòng sông Hiến chảy qua địa bàn xã Minh Khai, Thạch An, Cao Bằng nay tan hoang và bị ô nhiễm nghiêm trọng

Phóng to

Khai thác vàng ở thượng nguồn sông Hiến

Phóng to

Mặc dù đã qua nhiều công đoạn xử lý nhưng “nước sạch” của Công ty Cấp nước Cao Bằng cung cấp cho thị xã Cao Bằng vẫn có màu như thế này - Ảnh: Trọng Chính