Nổi tiếng, hay "tự đánh bóng" ?

1 Tôi nhớ trường tôi học hồi đó mỗi cuối năm ngoài các phần thưởng về thành tích học tập, hạnh kiểm cho các học sinh giỏi, còn có một phần thưởng gọi là “danh dự toàn trường” dành cho một học sinh. Người nhận phần thưởng này được cả trường biết đến.

Trước tiên, với tiêu chí ba năm liền, tháng nào cũng xếp vị trí thứ nhất trong lớp. Ngoài ra còn hạnh kiểm tốt, điểm thi cao... Những bạn này nổi tiếng thật sự, được nhiều người ngưỡng mộ.

Ngược lại, nhiều bạn quậy phá nức tiếng trong trường, thường bị nêu tên dưới cờ thuộc dạng “ngựa chứng trong sân trường”, bạn bè, thầy cô rất ớn! Tuy nhiên, tôi nghĩ chưa chắc những bạn này không có người hâm mộ. Biết đâu cũng có người thích được mọi người biết đến vì thành tích bất hảo nhưng không dám thể hiện.

Nhiều bạn nổi tiếng vì có dáng mặc áo dài quá đẹp, có mái tóc đen, dày và dài rất ấn tượng, quá đẹp trai, học giỏi, galant... Thậm chí có bạn có làn da nâu trông đẹp, khỏe mạnh, được mọi người gọi là “bộ trưởng bộ sắc tộc”...

Nói chung, sự nổi tiếng thời đó hữu xạ tự nhiên hương, do đám đông bình chọn, người trong cuộc ít khi cố ý chơi trội lấy tiếng. Ấy vậy mà vô tình sự nổi tiếng này làm “chết danh” đến tận nửa thế kỷ sau, bạn bè gặp lại, nhắc nhớ vẫn thấy như ngày nào còn ngồi ghế nhà trường hồn nhiên, trong trẻo.

2 Giờ đây, khi bất kỳ cá nhân nào cũng có thể tham gia cộng đồng mạng thì ai cũng có thể tự quảng cáo về mình nếu muốn. Từ một clip đánh đàn hay, hát hay cho đến khoe thân, hay thậm chí tung lên mạng những clip chứng tỏ mình “anh hùng”.

Cũng có thể ban đầu họ xuất phát từ tâm lý muốn chia sẻ, thế nhưng chính cộng đồng mạng không công bằng đã làm lệch lạc ý nghĩa chân thành ban đầu. Lời khen tạo cho chủ nhân ảo tưởng về mình, ngày càng lún sâu vào trò câu view, câu like.

Và mới đây, người ta không khỏi rùng mình kinh sợ bởi hình ảnh một thanh niên giết chó lấy máu uống... Nói chung, với công cụ đơn giản mà ai cũng có thể có được từ một chiếc điện thoại là đủ để “tự sướng” rồi, hay nếu thích nữa thì gây sốc. Ví dụ như có những bạn trẻ sẵn sàng quấn khăn tang, tham gia đua xe, bất chấp mạng sống của mình, một kiểu bạt mạng và ngông - chơi trội lấy tiếng!

3 Tuy nhiên, bình tĩnh phân tích sẽ thấy tâm lý muốn nổi tiếng là tâm lý bình thường mà bất cứ ai cũng có thể có, tùy theo mức độ họ có muốn thể hiện hay không. Và nếu có một cái nhìn bao dung, sẽ thấy việc dùng Internet để nổi tiếng là điều ắt phải có trong thời công nghệ số.

Gạn đục khơi trong sẽ thấy có nhiều thứ bổ ích, và biết chọn lọc sẽ có cái nhìn tích cực hơn, bởi tính đa dạng xã hội mà con người bắt buộc phải chấp nhận. Quan trọng là sáng suốt, tỉnh táo, biết cái nào cần thiết, cái nào vô bổ để không phí thời gian.

Cũng phải thấy rằng đã tham gia xa lộ thông tin ảo này, không tránh khỏi việc sa lầy vào những cái không đáng. Hơn nữa, khi giờ đây thông tin lan tỏa nhanh chóng chỉ bằng những thao tác quá đơn giản, thì riêng việc người tham gia đã phải khó khăn lắm mới thoát ra được những mê hồn trận “ảo” mà những người vô danh muốn thể hiện mình trên mạng mong được nhiều người biết đến cả tiếng khen và lời chê. Đã có fan thì tức phải có antifan.

Làm gì để thoát khỏi hay không tham gia vào việc muốn nổi tiếng? Chỉ có cách là phải tỉnh táo, không bị đám đông lôi kéo, không a dua... Tuy nhiên, bởi tâm lý con người rất mong manh cho nên việc “giữ mình” không dễ, nhất là giới trẻ.

Một ngày nào đó họ sẽ lớn và nhìn lại sự ngông cuồng của tuổi trẻ; thế nhưng hết lớp trẻ này lại đến lớp trẻ khác, mỗi thế hệ còn sẽ phát sinh nhiều chiêu trò khác hơn nữa mà không ai có thể lường được.

50 năm trước đã có “ngựa chứng trong sân trường”. Ngựa chứng mỗi thời mỗi khác, nhưng đều có cách trị chung lấy nhu thắng cương là vậy!

■