Poutine có tội tình gì...

Tuần trước, giàn nhạc giao hưởng Cardiff, Xứ Wales, đã quyết định loại bỏ một tác phẩm kinh điển của nhà soạn nhạc lừng lẫy người Nga Tchaikovsky khỏi danh sách tiết mục. 

Giải thích cho quyết định này, lãnh đạo giàn nhạc nói họ nghĩ việc trình diễn các tác phẩm của bậc thầy Nga thế kỷ 19 “là không phù hợp ở thời điểm này”.

 

Tchaikovsky, cùng Beethoven và Wagner, có lẽ là ba nhà soạn nhạc cổ điển nổi tiếng nhất thế giới. Khả năng cao là ngay cả nếu bạn chưa bao giờ đi nghe nhạc giao hưởng, bạn cũng có biết tên họ. Giữa những tuyên truyền của chiến tranh, hiện chưa rõ ông Tchaikovsky có lỗi gì trong chuyện này. 

Điểm lại tin tức toàn cầu 3 tuần lễ đẫm máu ở Ukraine vừa qua, cả báo chí Nga lẫn phương Tây, đều không thấy Tchaikovsky bình luận gì về chiến cuộc. 

Thật ra, đã gần 130 năm rồi ông không bình luận gì về các sự kiện chính trị - quân sự của thế giới, cụ thể là từ năm 1893. Và suốt hơn 50 năm tồn tại trên cõi đời trước đó, Tchaikovsky cũng chưa bao giờ nổi danh vì tranh đấu cho hòa bình hay cổ vũ chiến tranh.

Đó là một câu hỏi không chỉ khiến nhiều người trong giới âm nhạc đứng hình. Cũng tuần trước, trong nhiều bồi hồi xúc động do những hình ảnh tang thương của cuộc chiến Ukraine, một đại học ở Milan đã quyết định loại các tác phẩm của Dostoyevsky khỏi chương trình giảng dạy. 

Chắc là các giáo sư ở Milan thấy rằng những tiểu thuyết của văn hào Nga thế kỷ 19 này quá ảm đạm và hư vô trong một bầu không khí lạc quan vui tươi và đầy mục đích ý nghĩa của cả thế giới hiện nay!

Vấn đề đụng chạm hơn khi không chỉ những người Nga đã chết bị ảnh hưởng. Alexander Malofeev là một nghệ sĩ piano 20 tuổi. 

Anh lẽ ra có lịch biểu diễn độc tấu ở Vancouver tuần trước, nhưng với tình hình hiện tại ở châu Âu, như giám đốc nghệ thuật của hội độc tấu Vancouver thông báo, bà cảm thấy “không còn lựa chọn nào khác” ngoài việc gạch tên Malofeev. 

Phải nói việc đối xử với một nghệ sĩ piano như vậy có phần khắc nghiệt, nhất là bởi Malofeev thậm chí chưa bao giờ lái xe tải bóp còi inh ỏi ở Toronto, chứ đừng nói là tham chiến ở Ukraine.

Không chỉ người Nga, cả sống lẫn chết, đang phải trả giá cho cuộc chiến, động vật Nga cũng không thoát. 

Một hiệp hội mèo ở Pháp đã cấm tất cả các giống mèo Nga tham gia những cuộc thi của họ. Fédération Internationale Féline (Hiệp hội Mèo quốc tế, tức FIFe) nói quyết định này là bởi họ “sốc và kinh hoàng” vì cuộc chiến ở Ukraine.

Chưa hết, cả những thứ vô tri vô giác, như đồ ăn Nga (và những món chẳng hề Nga chút nào) cũng bị tẩy chay. 

Nhiều nhà hàng trương bảng chuyên đồ Nga ở thành phố New York, Mỹ - có thể kể Russian Samovar, Russian Tea Room, Tzarevana, Sveta… - đã sụt giảm khách trông thấy, một số nơi còn bị xúc phạm, phá phách và tấn công. 

Thật ra, như hầu hết các nhà hàng trương bảng “đặc sản” của một quốc gia cụ thể ở đô thị “thập cẩm” lớn nhất nước Mỹ, các nhà hàng Nga đó đều là “giả cầy”, với không ít cơ sở có chủ là người gốc… Ukraine và các nước Đông Âu khác.

Và không chỉ có nhà hàng Nga. Maison de la Poutine, một nhà hàng Pháp có cơ sở ở Paris và Toulouse, cho biết họ đã nhận được vài cuộc gọi đe dọa và đang cân nhắc sửa lại thực đơn. Lý do là trong thực đơn của họ có món Poutine, một món gồm khoai tây chiên, nước xốt thịt và phô mai. 

Là một món quen thuộc trong nền ẩm thực Pháp, tin tức tình báo cho tới nay khẳng định món ăn này không liên quan gì tới Tổng thống Nga Vladimir Putin, dù cách phát âm Poutine và Putin quả thật na ná nhau.

Cũng liên quan tới ông Putin, một quán rượu 20 năm tuổi ở Jerusalem, Israel, đã phải đổi tên từ Putin thành “Quán trước kia gọi là Putin”. Sở dĩ cần nói tới thâm niên của quán này là do nó được đặt tên từ thời ông Putin mới lên làm tổng thống, và còn được kỳ vọng là cứu tinh của nước Nga. 

“Chúng tôi lên án cuộc chiến và ủng hộ đất nước và người dân Ukraine” - chủ quán Leonid Teterin, một người Israel gốc Nga, nói với kênh tin tức Israel Channel 12. Hiện nhân viên của quán đang lấy ý kiến khách hàng về việc đặt một tên mới, và gợi ý họ nhận được nhiều nhất là… Zelensky.