Sách trong tháng: 2-2026

Cúc giậu Đông - Phạm Giai Quỳnh - NXB Phụ nữ Việt Nam

Lấy bối cảnh thời Trần Minh Tông, cuốn tiểu thuyết lịch sử này tái hiện không khí Nho học thanh bình của một gia đình thầy thuốc tại Thanh Hóa thông qua ký ức của nhân vật người con gái Trần Đông Cúc. 

Phần lớn tác phẩm dành để kể về những ngày tháng êm đềm hái cúc làm trà trong nếp nhà đầm ấp yêu thương lẫn nhau, điểm xuyết vào mối tình thầm kín của nhân vật chính nảy nở trong chuyến tầm sư học đạo tại Giáp Sơn. 

Câu chuyện đột ngột chuyển hướng khi một biến cố chính trị tàn khốc ập đến, đẩy gia tộc vào cảnh ly tán và chết chóc. 

Mười mấy năm sau, Cúc sống trong bệnh tật, hồi tưởng về giấc mộng phồn hoa xưa cũ và ghi lại câu chuyện đời mình, chính là "Đông ly ký" – Ghi chép bên giậu đông. 

Tác phẩm là nốt nhạc buồn về thân phận con người trước những thăng trầm của thời cuộc. Qua lối kể truyền thống và văn phong gọn gàng, ta thấy được một bức tranh lịch sử u hoài.

Tối đen gần như đêm của Joanna Bator, Nguyễn Văn Thái dịch (NXB Phụ nữ Việt Nam)

Cuốn tiểu thuyết đạt giải Nike – một trong những giải thưởng văn chương hàng đầu của Ba Lan – vào năm 2013 này để kể về Alicja Tabor, một nhà báo, trở về Wałbrzych, một thành phố ở phía Tây Nam Ba Lan, để điều tra vụ mất tích của ba đứa trẻ. Tại đây, cô phải đối mặt với quá khứ đau thương của gia đình. 

Qua các lời kể của nhiều nhân vật, Alicja khám phá ra mạng lưới tội ác kinh hoàng liên quan đến dùng trẻ em để sản xuất nội dung đồi trụy nhằm thu lợi nhuận ẩn sâu trong các căn hầm bê tông bí mật dưới lòng đất. 

Cấu trúc truyện lồng trong truyện là công cụ để tác giả khám phá sự thật đa tầng, lột tả nỗi đau tâm lý và những góc khuất lịch sử đầy ám ảnh. 

Kết hợp giữa hư cấu và thực tế, tác phẩm là sự hòa quyện giữa tính hiện thực khốc liệt của các vấn đề xã hội và sự lãng mạn đen tối của thể loại Gothic, với một lối văn chương đầy góc cạnh và tinh tế.

Ông cha đạo ở Wakefield của Oliver Goldsmith, Nguyễn Hoài dịch – Vita Nova phát hành

"Ông cha đạo ở Wakefield", tác phẩm kinh điển của văn chương Anh thế kỷ 18, xoay quanh Tiến sĩ Primrose, một giáo sĩ mẫu mực đại diện cho đức hạnh và sự kiên định, dẫu có phần ngây thơ, giáo điều và tự mãn. 

Sau khi mất đi gia sản, gia đình ông chuyển đến vùng quê và đối mặt với nhiều bi kịch: con gái bị lừa gạt, ngôi nhà bị hỏa hoạn, bản thân ông bị bỏ tù vì nợ nần. Dù vậy, Primrose vẫn giữ vững phẩm giá, lấy đức tin làm nguồn an ủi thay vì oán hận. 

Goldsmith thiết lập thế đối lập giữa sự giản dị thôn dã và vẻ hào nhoáng giả tạo của giới thượng lưu, qua đó ngầm chỉ ra rằng những giá trị đạo đức ngây thơ dễ va chạm với một thực tại đầy tội lỗi. 

Với giọng văn hài hước nhằm châm biếm nhẹ nhàng, phê phán lối viết hoa mỹ rỗng tuếch đương thời, cuốn sách khẳng định sự chính trực cao quý hơn tài trí, buộc độc giả chiêm nghiệm về bản chất của cái ác và sự hối cải.

Chính trị tâm lý (Psychopolitik: Neoliberalismus und die neuen Machttechniken) của Byung-Chul Han, dịch giả Đỗ Phương Thụy, Trần Anh Tuấn hiệu đính (NXB Hồng Đức và PHANBOOK)

Trong cuốn tiểu luận chỉ hơn 100 trang này, triết gia, nhà lý thuyết văn hóa người Đức gốc Hàn Byung-Chul Han cảnh báo về một cuộc khủng hoảng tự do mới: sự mất kiểm soát nảy sinh khi con người tự nguyện đưa mọi thông tin và dữ liệu cá nhân lên mạng, không cần biết "ai sẽ biết gì, vào lúc nào, trong hoàn cảnh nào về chúng ta". 

Khi ấy, khái niệm "bảo vệ dữ liệu" trở nên lỗi thời, bởi dữ liệu đã được chính chúng ta chủ động phát tán khắp nơi. 

Xuất bản lần đầu năm 2014, Chính trị tâm lý lập luận rằng Big Data tuyên bố sự kết thúc của con người và của ý chí tự do trong thời đại chính trị tâm lý kỹ thuật số. Bản dịch tiếng Việt, dù ra đời muộn hơn hơn một thập kỷ, vẫn chưa phải là quá trễ.

Về nghệ thuật và nghệ sĩ (On Art and Artists), Tác giả Denis Diderot, Biên tập: Sử gia Jean Seznec, Dịch giả: Bùi Thanh Châu (Nhà xuất bản Tri Thức)

Dù nhiều người biết tới ông như một trong những người sáng lập bộ bách khoa toàn thư Encyclopédie, triết gia - tiểu thuyết gia Denis Diderot - "ngôi sao sáng" của thời kỳ Khai sáng – còn là người đặt nền móng cho cách chúng ta phê bình nghệ thuật ngày nay. 

Vào cái thuở mà phê bình nghệ thuật thuần túy mang tính tin tức tiểu sử hoặc kỹ thuật, Diderot đã dùng những lời mô tả sống động, đầy kịch tính, hài hước và chất chứa cảm xúc riêng của ông khi thưởng lãm hội họa, khiến người đọc cảm thấy như thể họ đang đứng trước bức tranh. 

Ông tin rằng, nghệ thuật phải nắm bắt được những "chi tiết nhỏ" và những khía cạnh chân thực của đời sống con người, rằng nghệ thuật có nghĩa vụ phản ánh (và cải thiện) hiện trạng của xã hội. 

Ông dạy độc giả của mình cách quan sát và thưởng lãm hội họa một cách tự nhiên và bình tĩnh.