Sách trong tháng: 3-2026

Rải rác khắp nơi trên mặt đất - Yoko Tawada - Nguyễn Thị Ái Tiên dịch (NXB Phụ nữ Việt Nam)

Cuốn tiểu thuyết khoa học viễn tưởng của nhà văn viết bằng cả hai thứ tiếng Nhật và Đức và dành các giải thưởng danh giá này xoay quanh nhân vật Hiruko, một phụ nữ Nhật Bản du hành qua nhiều khu vực của châu Âu sau khi quê hương của cô biến mất vì biến đổi khí hậu và các dự án cải tạo địa hình cực đoan của con người. 

Hiruko giao tiếp bằng một thứ ngôn ngữ do cô tạo ra bằng cách pha trộn các ngôn ngữ châu Âu tên là Panska. 

Trên đường đi, cô gặp nhiều người: Knut - một nghiên cứu sinh người Đan Mạch, Akash - một sinh viên Ấn Độ, Nora, một phụ nữ làm việc tại bảo tàng Karl Marx. 

Cách chương lần lượt là trần thuật của các nhân vật này, mang đến cho tác phẩm những một góc nhìn văn hóa độc hóa. 

Tác phẩm là một chiêm nghiệm sâu sắc về toàn cầu hóa, sự biến mất của biên giới quốc gia, di cư và sự thay đổi của ngôn ngữ.

Ngọn đèn trong tim - Banu Mushtaq - Kim Diệu dịch (Rubik Books)

Tập truyện ngắn thắng giải Booker Quốc tế năm 2025 này gồm 12 truyện ngắn của nhà văn và nhà hoạt động xã hội Banu Mushtaq được dịch từ tiếng Kannada, một trong các ngôn ngữ chính của Ấn Độ, chủ yếu được nói ở bang Karnataka. 

Nhân vật cốt lõi trong các truyện là phụ nữ, giữa thực tại đời sống gia đình và xã hội của cộng đồng Hồi giáo ở miền Nam Ấn Độ, với những gánh nặng quen thuộc: áp lực phải sinh con trai, chăm sóc gia đình chồng, bị coi thường và khinh rẻ vì là phụ nữ. 

Trong một cộng đồng văn hóa phụ quyền nơi người phụ nữ không được bảo vệ về pháp lý, các số phận phụ nữ bi đát của Mushtaq là một sự vạch trần những sự đạo đức giả và làm nổi bật những khát vọng cá nhân vượt thoát của những người phụ nữ đáng thương mà kiên cường.

Hãy lái máy cày của mình qua xương những sinh linh chết - Olga Tokarczuk - Nguyễn Thị Thanh Thư dịch (NXB Trẻ)

Đây là tiểu thuyết thứ hai của nhà văn Ba Lan đạt giải Nobel Văn chương năm 2018 được dịch sang tiếng Việt (sau cuốn Bieguni - Những người không ngừng chuyển động). Về Janina Duszejko, một bà giáo già lập dị sống tại một ngôi làng hẻo lánh ở Ba Lan, đam mê thơ William Blake và chiêm tinh học. 

Một loạt cái chết bí ẩn liên quan đến thợ săn hay những người giết hại động vật xảy ra, trong mắt Janina, đó là tự nhiên đang trả thù. Giọng văn có phần tưng tửng và nhiều yếu tố giật gân, trinh thám, phơi bày thói đạo đức giả của con người, và đặt ra một loạt câu hỏi về quyền của động vật và vị trí của con người trong tự nhiên. 

Tên tác phẩm tiếng Ba Lan được lấy từ một câu thơ của Blake. Khi được dịch sang tiếng Việt, nhan đề này gây tranh cãi vì sự rườm rà và không chuẩn xác.

Người tốt lầu trên – Kevin Chen - Nguyễn Vinh Chi dịch (NXB Hà Nội, Nhã Nam)

Những ai từng làm quen với Kevin Chen qua Vùng đất quỷ tha ma bắt với ngôn ngữ ma mị đầy tính biểu tượng, sẽ ngạc nhiên trước ngôn ngữ sắc lạnh, trần trụi của nhà văn Đài Loan tài năng này dùng cho cuốn sách mới, người đã trao giọng nói cho những cư dân khác nhau trong một tòa chung cư cũ kỹ tại Đài Bắc, đan cài những mảnh vỡ ký ức, những suy nghĩ vụn vặt và cả những ham muốn thầm kín vào lời thoại, biến cuốn sách thành một biển sương mù day dứt giữa thực tại và ảo giác. 

Khả năng khai thác chủ đề "vùng xám của đạo đức" của Kevin giúp ta nhìn thấu những vết thương chưa lành của xã hội hiện đại, chân thực đến nghẹt thở.

Lịch sử của lên men - Katherine Harmon Courage – Trần Thị Thu Phương dịch (NXB: Dân Trí, Omega Plus)

Bạn sẽ thấy mình không chỉ đang đọc một cuốn sách khoa học, mà đang thực hiện một chuyến du hành mê hoặc, phấn khích vào thế giới của những "phù thủy" tí hon. 

Katherine Harmon Courage dẫn dắt ta đi xuyên qua các lục địa, từ những hũ kim chi nồng nàn đến những bánh pho mát kỳ công, để giải mã bí mật của sự sống, khiến ta kinh ngạc trước cách mà quá trình lên men – một sự "phân hủy có kiểm soát" đầy nghệ thuật – đã nuôi dưỡng trí tuệ và làm phong phú vị giác nhân loại. 

Cơ thể ta là một vũ trụ bao la, nơi hàng tỉ vi sinh vật đang khiêu vũ và cộng sinh. Và vì thế, mỗi khi nhấp một ngụm kombucha hay ăn một muỗng sữa chua, ta biết mình đang tận hưởng một di sản văn hóa và khoa học vĩ đại.

Những nam tính - Raewyn Connell - Nguyễn Thị Minh dịch (NXB Phụ Nữ Việt Nam)

Nhan đề Những nam tính có gây chút tranh luận vì "tiếng Việt nghe chưa thuận tai", nhưng như dịch giả đã lường trước và trình bày, chính lựa chọn từ ngữ này - tương ứng với thể số nhiều của tựa gốc Masculinities - đã khái quát trọn vẹn tinh thần của cuốn sách: không chỉ có một khuôn mẫu nam tính độc nhất, mà là nhiều loại hình nam tính khác nhau cùng tồn tại. 

Raewyn Connell, Giáo sư Danh dự tại Đại học Sydney, phân tích cách những cá nhân cụ thể "trở thành đàn ông" trong từng bối cảnh xã hội và những hệ quả đi kèm. 

30 năm sau khi xuất bản Masculinities, Connell vẫn đang miệt mài dẫn dắt các diễn đàn quốc tế về công lý giới, mà bối cảnh đương thời - với sự trỗi dậy của các phong trào nữ quyền và LGBT+ - chỉ thêm khẳng định giá trị bền bỉ và tính phổ quát từ những phát hiện của bà.