Tôn trọng, là thế nào

Phóng to

Tranh: Lê thiết Cương

Ở những đầu đường nhiều ngả, xe cộ qua lại tấp nập, hiếm nghe thấy tiếng còi. Bờ các vỉa hè được chôn thêm các khung lan can sắt như ở những bancông nhà để bảo vệ được người đi bộ. Và còn không quên treo thêm ở đó mấy giành hoa được chăm tưới hằng ngày.

Những vườn hoa, quảng trường công cộng không có chỗ cho loa đài trổ tài véo von. Những chiếc ghế gỗ sạch sẽ nơi đó đợi chờ trong tĩnh lặng những người khách của mình, mong gìn giữ được, bù đắp được sự bình yên cho những con người vốn đã bao vất vả trong ngược xuôi cuộc đời.

Trong rạp chơi nhạc rock, chiếc đồng hồ điện tử lớn đo độ ồn hiện rõ ràng cường độ âm thanh đang diễn ra cho mọi người. Kỹ sư âm thanh phải đảm bảo độ ồn luôn luôn dưới 80 décibels, bất kể sự khát khao sức mạnh của các nhạc công rocker lẫn những khán thính giả nghiện rock.

Đường phố không phải là cái phụ trang quảng cáo bừa bãi của mấy tờ báo lá cải, coi những con người chỉ là đám côn trùng đang sắp mắc bẫy các quảng cáo giăng ngang treo dọc lớn nhỏ tùm lum, lời lẽ ô hợp: “Nộm anh Sưa trố”, “Bia bố Sậu xồm”...

Tôi bước vào một tiệm ăn... Hễ cứ có thêm một người bước vào đây thì mỗi khách hàng ở đây lại tự tìm cách nói chuyện với nhau sao cho thì thầm thêm hơn nữa, để rồi ai ai cũng được hưởng sự yên tĩnh chung, xứng với thời gian và đồng tiền mình đang bỏ ra.

Tôi vào khu vệ sinh công cộng. Thật sạch sẽ, chu đáo, khô ráo, sáng sủa. Một tấm bảng nhỏ kín đáo nhưng dễ thấy: “Tôn trọng mọi người: giữ gìn nhà vệ sinh sạch sẽ như khi bạn bước vào”.

---

Chưa bao giờ được đào tạo thành một nhà tuyên huấn lõi nghề, tôi không biết phải giảng giải cho mình như thế nào về lịch sử mấy ngàn năm luyện rèn sự tôn trọng.

Tôi mới chỉ biết được rằng lòng mong muốn sự tử tế giữa các con người chung sống cần phải được ngẫm nghĩ, được nuôi dưỡng, được thiết kế, được hoạch định, được thực hành, được thiết chế hóa.

Từ đó, kết nên sự tôn trọng.