Tương lai bóng đá trên internet

Phóng to

Một cổ động viên bóng đá có thể xem các trận đấu miễn phí qua Internet với chất lượng không kém những gói truyền hình đắt tiền - Ảnh: Thanh Đạm

Tại Việt Nam chưa có thống kê, nhưng ở Anh có đến 49% đàn ông xem bóng đá qua mạng, theo một thăm dò mới đây của trang myvouchercodes.co.uk. Dân ghiền bóng đá sẽ phải mở cùng lúc vài trang để dự phòng vì thường vào những khoảnh khắc quan trọng nhất của trận đấu, trước các quả phạt đền, các cơ hội rõ ràng, những phút bù giờ… cũng là lúc nhà quản lý sẽ ra tay tấn công các trang mạng bất hợp pháp.

Ban tổ chức Premier League ở Anh đã đóng cửa 30.000 trang mạng xem bóng đá miễn phí như vậy ở mùa giải trước, theo tạp chí FourFourTwo. Chỉ tính riêng số trang mạng bị nhà quản lý tấn công, trung bình cứ mỗi trận đấu ở Giải ngoại hạng Anh có 75 trang web truyền hình trực tiếp! Đôi khi nhà quản lý không chỉ dừng lại ở việc chặn trang web. Trang atdhe.com từng cung cấp các trận đấu trực tuyến nổi tiếng một thời giờ chỉ còn lại một tin nhắn: “Tên miền này đã bị Cơ quan Thực thi pháp luật nhập cư và hải quan Mỹ tịch thu… hình phạt tối đa cho những người vi phạm bản quyền lần đầu có thể lên tới 5 năm tù ở trại giam liên bang”.

Không chỉ các trang web, xem bóng đá qua đó cũng là bất hợp pháp và vi phạm bản quyền. Nhưng về mặt logic không thể nào trừng phạt tất cả mọi người, có thể đã lên đến hàng tỉ trong thời đại Internet. Những nhà quản lý đã học được bài học tương tự với âm nhạc trên Internet và tới nay đó vẫn là cuộc chiến không hồi kết.

Tuy nhiên, bóng đá có thể sẽ khác. Dòng tiền của bóng đá và truyền hình từ lâu đã là một vòng quay khép kín. CLB trả lương cao cho cầu thủ, thu hút các ngôi sao nổi tiếng thế giới, những giải đấu lâu đời, hấp dẫn với chất lượng cao như Champions League, Premier League. Bản quyền các trận đấu được những công ty truyền hình trả tiền mua lại với những cái giá khủng khiếp. Chẳng hạn chỉ riêng bản quyền Premier League ở nội địa nước Anh trong ba mùa tính từ 2013-2014 được Sky và BT mua lại với giá hơn 3 tỉ bảng Anh (4,8 tỉ USD)!

Các công ty truyền hình bổ đầu số tiền này cho đại chúng, thông qua thu phí truyền hình, bán quảng cáo cũng như các chương trình ăn theo. Sau đó, số tiền này lại đóng góp một phần rất lớn vào doanh thu của các CLB để vận hành, trả lương cầu thủ… Cứ như thế, vòng quay tiếp diễn, năm sau cao hơn năm trước.

Nhưng Internet băng thông rộng và các trang web xem bóng đá miễn phí đang đe dọa phá vỡ vòng tròn đó. Khán giả không xem truyền hình trả tiền nữa mà chuyển sang Internet miễn phí có thể dẫn tới sự sụp đổ của cả hệ thống, theo cảnh báo của những người bi quan.

Dan Johnson, giám đốc truyền thông của Premier League, nói với tạp chí FourFourTwo: “Mô hình cũ là mô hình tái đầu tư, tạo ra nhu cầu từ khán giả nhờ bóng đá chất lượng cao và xem bóng đá vi phạm bản quyền trên Internet đang đe dọa điều này. Các cổ động viên nên suy nghĩ cẩn thận về những gì họ muốn: bóng đá chất lượng cao, hấp dẫn và đóng góp cho môn thể thao này cũng như nền kinh tế, hay xem những hình ảnh nhạt nhòa trên máy tính và hủy hoại chính CLB mà họ nói là họ ủng hộ”.

Tuy nhiên, phe xem bóng đá qua Internet cũng có những lập luận không kém thuyết phục. Họ nói là đã quá ngán ngẩm với những đài truyền hình độc quyền các giải đấu cứ mỗi mùa giải lại tìm cách tăng phí thu truyền hình, và thực chất thì các nhà tài phiệt truyền thông chỉ là những con cá mập hút máu người tiêu dùng. Hơn thế nữa, Internet là cơ hội rất tốt cho nhiều giải đấu chất lượng, hấp dẫn nhưng bị lép vế trước sức mạnh gần như độc quyền của bóng đá châu Âu tự giới thiệu mình.

Giải vô địch Nhật Bản, Chile, Nga… thường ít được biết đến ở ngoài phạm vi quốc gia. Chỉ Internet mới có thể thay đổi điều đó và thiết lập lại sự cân bằng cần thiết cho bóng đá toàn cầu.

Một hướng đi khác rất đáng cân nhắc là thay đổi bóng đá từ truyền hình sang hẳn Internet, với chất lượng đường truyền tốt và có thu phí. Như con quái vật Hydra của thần thoại Hi Lạp, những trang mạng xem bóng đá cũng là hàng triệu cái đầu mà cứ chặt một cái lại mọc ra hai cái mới. Vì vậy, truyền hình trả tiền trên Internet, với mức phí thấp hơn, chất lượng cao hơn và độ phổ cập đại chúng chưa từng có, sẽ là giải pháp có lợi cho cả doanh nghiệp và người xem.

Viễn cảnh một ngày nào đó bạn có thể xem bóng đá ở bất cứ đâu, bất cứ giải đấu nào ở mọi ngõ ngách của thế giới, có lẽ không còn xa.