Youth - Nhẫn nại giữa nhớ - quên và những chấn thương

Một cảnh trong phim

Khu nghỉ dưỡng xa hoa ở dãy núi Alps, Thụy Sĩ hiện lên như lát cắt cuộc sống của những kẻ thượng lưu, là nốt nhạc lặng tờ, nơi mọi thứ đều ngưng đọng để tích giữ ký ức, nhưng đồng thời mở ra dự cảm về sự lãng quên. Mỗi nhân vật hiện lên như một mảnh ghép rời rạc, chất chứa một đời sống bí mật.

Đời sống của những chấn thương

Bộ phim xoay quanh câu chuyện về hai người đàn ông đang trên đường kiếm tìm kiệt tác cuộc đời, nhạc trưởng Fred Ballinger (Michael Caine thủ vai) đã nghỉ hưu và đạo diễn Mick Boyle (Harvey Keitel đóng) tràn trề nhiệt huyết. Quanh họ là những con người đang đối mặt với chấn thương cuộc đời.

Lena Ballinger (Rachel Weisz), cô con gái duy nhất của Fred, đang khủng hoảng trước cuộc hôn nhân sụp đổ. Jimmy Tree (Paul Dano) cười nhạo chính mình vì cả cuộc đời diễn xuất đầy nỗ lực của anh chỉ được mọi người ghi nhớ bằng vai diễn Mr. Q - là một con robot.

Hay như cặp vợ chồng chưa từng nói chuyện với nhau trong bữa ăn, bỗng nhiên âm thanh đầu tiên phát ra là cú tát trời giáng của người vợ vào mặt chồng... Mỗi người ở đây sống trong khoảng lặng của những ẩn ức tâm trạng, và mang trong mình khao khát tìm thấy một thực tại khác.

Sự mắc kẹt tuổi già - tuổi trẻ, quá khứ - tương lai, tất cả đều được thể hiện trên thân thể tưởng chừng rất cá nhân nhưng nằm ngoài tầm kiểm soát của chúng ta. Ý thức về thời gian chính là ý thức về thân thể mong muốn cưỡng lại mọi nỗ lực không chỉ trẻ hóa, mà còn già hóa của con người.

Sự từng trải và chín chắn của mỗi người được đong đếm bằng tâm trí, nhưng tuổi tác là thứ nhìn thấy thông qua hiện diện của thời gian trên thân thể. Cả Fred và Mick, từng ngày phải đối mặt với thế giới của thuốc men và bệnh tật, của những cuộc trò chuyện đã rụng rơi ký ức.

Poster của phim Youth

Nhẫn nại với trí nhớ suy tàn

Sorrentino không chỉ khiến người xem mãn nhãn bởi những cảnh quay trong trẻo hay ám ảnh bởi nhạc nền. Ông còn khiến họ thật sự rung động trước cấu trúc tự sự được dẫn dắt rời rạc như những mảnh vỡ tâm trạng nhưng gắn kết với nhau trong niềm nhẫn nại kiếm tìm trí nhớ suy tàn.

Sorrentino muốn mang đến cho bộ phim một tín hiệu lạc quan, xua tan nỗi sợ hãi về mối lo của bất kể ai về cái kết tất yếu của cuộc đời. Mỗi nhân vật dẫu mang trong mình những nhớ - quên và những chấn thương buồn rầu, đều đang nỗ lực thoát khỏi những chế ngự và kiềm tỏa của thời gian để sống trong tâm trạng chưa sẵn sàng đến với hồi kết. Họ đang tìm kiếm và lắng nghe nốt vĩ thanh đời mình.

Youth là một thước phim không tự giới hạn nó trong việc thể hiện những vấn đề về tuổi tác. Chính vì thế, Youth không dừng lại ở tham vọng lấy đi nước mắt đồng cảm của người già, hay niềm trân quý thời gian của người trẻ, càng không phải là một bộ phim khép lại với chiêm nghiệm, tuổi tác thật sự là một trở ngại cho những nỗ lực của con người.

Vượt khỏi giới hạn của câu chuyện tuổi tác, Sorrentino chạm đến vấn đề sâu xa hơn, bằng cách nào, và dựa vào đâu, chúng ta định vị được sự tồn tại của mình? Fred được tôn vinh bởi “Bản nhạc giản đơn”, Jimmy được ca ngợi bởi vai diễn Mr. Q, Mick không thôi tìm kiếm cái kết xứng đáng cho di tác của mình. Nhưng với họ, sự tồn tại của bản thân được định vị ở một hệ quy chiếu khác.

Mick từng nói với Fred, không có gì làm ta cảm thấy mình như ở trong đường hầm, trừ phi đang ở trong đường hầm. Với Youth, không có gì làm ta cảm nhận rõ hơn những tổn thương tinh thần và các vấn đề của tuổi tác trừ phi đang đối diện câu chuyện được những người già kể lại.

Bộ phim quy tụ dàn diễn viên tên tuổi. Bản thân họ là những ngôi sao đã từng lóe sáng, đã giã từ ánh hào quang điện ảnh, và lúc này đây họ quay lại để tìm thấy trong mình những thổn thức thăng hoa từ thuở hoa niên.

Bộ phim được đề cử giải Cành cọ vàng tại Liên hoan phim Cannes 2015. Và ở Giải thưởng Oscar 2016, Youth được hi vọng sẽ mang về những phần thưởng xứng đáng.■