Facebook ra trang “tin thật” chống “tin giả”

Facebook chi tiền mang "tin thật" đến cho người dùng để ngăn tin giả. Ảnh: marketingland.com

Facebook News, “nơi dành riêng cho tin tức” theo cách gọi của Facebook, vừa bắt đầu được cung cấp thử nghiệm cho khoảng 200.000 người dùng ở Mỹ hôm 25-10, trong nỗ lực rõ ràng để đương đầu với tin tức giả của mạng xã hội 2,4 tỉ người dùng.

Những người được dùng thử Facebook News sẽ thấy thẻ “News” trên ứng dụng Facebook trên điện thoại, trong đó hiển thị tin tức nóng trong ngày, các thông tin theo chủ đề họ quan tâm với nguồn từ các báo, trang mạng uy tín như New York Times, Washington Post, Wall Street Journal và các tờ báo địa phương như Chicago Tribune và Dallas Morning News.

Chuyên mục mới này là nỗ lực “một mũi tên trúng hai đích” của mạng xã hội lớn nhất thế giới: một mặt thúc đẩy tin tức báo chí có chất lượng để “dập” tin tức sai lệch, mặt khác “xoa dịu” các tờ báo, trang mạng và hãng tin về câu chuyện “xài chùa” tin tức của họ.

Facebook vốn bị giới báo chí chỉ trích là hưởng lợi từ tin tức do họ sản xuất mà không chịu trả tiền nhưng với Facebook News, công ty sẽ chi ra 1-3 triệu USD mỗi năm trả cho các nhà phát hành nội dung, theo Bloomberg.

Ngoài việc chi tiền, Facebook còn cho thấy sự nghiêm túc trong nỗ lực chống tin tức giả bằng cách thay đổi cách lựa chọn tin tức để “bày biện” cho người dùng: dựa vào con người thay vì các thuật toán tự động.

Các thuật toán lựa chọn thông tin được cho là “đo ni đóng giày” với từng người dùng của Facebook trước nay vẫn được cho là tiếp tay cho tin tức giả được “ngụy trang” như một bài báo chính thống, hay tin tức lá cải và các bài báo mạng với dòng tít và ảnh minh họa giật gân.

Thuật toán tự động của Facebook cũng bị chỉ trích là thiên kiến và người dùng không đồng ý với việc để máy móc tự quyết định tin tức nào sẽ được “lăngxê” trên mạng xã hội này. Với Facebook News, “một nhóm nhỏ các nhà báo sẽ lãnh nhiệm vụ chọn lựa tin tức cho phần “Tin quan trọng” để đảm bảo rằng chúng tôi nhấn mạnh đúng những bài báo cần nhấn mạnh” - Campbell Brown, trưởng nhóm phụ trách quan hệ với báo chí của Facebook, nói với tờ Times.

Mạng xã hội của Mark Zuckerberg kỳ vọng sẽ tránh được vết xe đổ của Trending News, chuyên mục tin tức Facebook ra mắt năm 2014 và vừa “đóng cửa” hồi năm ngoái vì các tranh cãi dai dẳng về chất lượng của tin tức được lựa chọn là “nóng trong ngày” để giới thiệu cho người dùng.

CEO Zuckerberg hồi tuần trước cũng đăng đàn trên báo New York Times, cam kết “nói không” với tin tức giả và khẳng định: “Nếu một nhà phát hành nội dung đăng tải thông tin sai lệch, họ sẽ không còn xuất hiện trên Facebook News nữa”.

Nhưng Facebook dường như khó có thể làm gì đó mà… không gây tranh cãi. Ngay khi Facebook loan báo về sự ra đời của chuyên trang “tin thật”, New York Times đã chỉ ra trong số “nguồn đáng tin cậy” của Facebook News có cả Breitbart, một trang tin cực hữu mà nhà đồng sáng lập Steve Bannon từng công khai mô tả là “nền tảng cho những kẻ chủ nghĩa dân tộc da trắng ủng hộ hữu khuynh kiểu mới (alt-right)”.

Theo trang The Verge, Breitbart nhiều lần bị chỉ trích vì đăng tải thông tin không chính xác và không chuẩn mực, thường nhắm vào dân nhập cư và người da màu. Năm 2018, bách khoa toàn thư mở Wikipedia cũng xếp trang tin này và báo Daily Mail của Anh vào nhóm “nguồn trích dẫn không đáng tin”.

Phóng viên Marc Tracy của New York Times đã hỏi thẳng Mark Zuckerberg vì sao một trang tin tai tiếng như vậy được xếp cùng mâm với “các nhà phát hành tin tức đáng tin cậy” trên Facebook News, và nhà lãnh đạo mạng xã hội cho rằng thông tin cần phải đa chiều.

“Breitbart (có mặt trên Facebook News) một phần vì chúng ta cần sự đa dạng trong quan điểm và tôi nghĩ rằng quý vị cần các nội dung thể hiện với nhiều góc độ khác nhau” - Zuckerberg nói thêm. “Ông chủ” Facebook cũng nhấn mạnh thông tin đa chiều nhưng vẫn phải tuân thủ tiêu chuẩn của Facebook, và rằng việc một tờ báo hay hãng tin có trong danh sách đối tác không đồng nghĩa với việc nội dung của họ sẽ thường xuyên xuất hiện trên Facebook News.■