Hải tặc Mũ Rơm và câu chuyện của Gen Z

Lá cờ đó đã lại xuất hiện một lần nữa trong những biến động chính trị ở Nepal tuần qua.

Đó là lá cờ của băng hải tặc Mũ Rơm do Monkey D. Luffy làm thủ lĩnh - nhân vật chính trong bộ manga nổi tiếng toàn cầu Onepiece. Với hầu hết người lớn, nội dung Onepiece thuần túy chỉ là để giải trí, có phần trẻ nít, thậm chí là ngờ nghệch. 

Câu chuyện kể về hành trình của một băng hải tặc đi tìm kho báu với một thủy thủ đoàn là các nhân vật có những năng lực đặc biệt, cùng nhiều cảnh đánh đấm ngộ nghĩnh và không ít câu chuyện có phần sướt mướt hoặc thuần túy là lên lớp về đạo đức.

Một nguồn cảm hứng khác

Nhưng các diễn tiến trên đường phố ở Jakarta và Kathmandu cho thấy bộ manga giải trí đã vượt ra khỏi khuôn khổ "truyện tranh thiếu nhi" để trở thành một nguồn cảm hứng hoàn toàn khác. 

Luffy và đồng đội của cậu không cướp bóc của dân lành, mà dong buồm ra khơi để khám phá thế giới, theo đuổi ước mơ và đặc biệt là chiến đấu chống lại một Chính quyền Thế giới băng hoại. Với nhiều người trẻ ở Nepal và Indonesia, hình ảnh băng Mũ Rơm như thế phản chiếu cuộc đấu tranh của chính họ.

Trong truyện, Luffy và đồng đội sống ngoài lề xã hội, bị chính quyền xem là tội phạm, nhưng lại là người mang đến hy vọng và giải phóng cho những vùng đất bị áp bức. Lá cờ cướp biển với hình ảnh đầu lâu đội chiếc mũ rơm của họ hóa thành một tuyên ngôn, như lời nói thay cho thế hệ gen Z. 

Những cộng hưởng giữa văn hóa đại chúng và tư tưởng chính trị là chuyện đã lâu đời, và không hề ngẫu nhiên, thế giới trong Onepiece có nhiều nét tương đồng với thực tại của thế hệ trẻ ở Indonesia hay Nepal.

Bộ truyện của tác giả Eiichiro Oda có mọi yếu tố văn hóa của thời đại số. Kể từ khi xuất bản lần đầu năm 1997, nó đã bán được 500 triệu bản trên toàn cầu, và số bản lậu, bao gồm vô số bản trên mạng đủ thứ ngôn ngữ, phải gấp nhiều lần như vậy nữa. 

Trên Netflix, phiên bản anime (hoạt hình) ra mắt lần đầu năm 1999 hiện đã có hơn 1.100 tập và là thương hiệu có lượt xem nhiều thứ ba trên nền tảng phim trực tuyến lớn nhất thế giới, với hơn 174 triệu lượt xem từ năm 2023 tới 2025.

Luffy sẽ giải phóng Palestine

Onepiece cũng đã là nguồn gốc sinh ra vô số trò chơi điện tử trực tuyến, sản phẩm thương mại, diễn đàn và đủ thứ sản phẩm phái sinh của thời Internet. 

Chính trên một ứng dụng nhắn tin dành riêng cho dân chơi điện tử, Discord, giới trẻ Nepal đã đề cử vị thủ tướng tạm quyền hiện giờ, cựu chánh án tòa tối cao nổi tiếng không khoan nhượng với tham nhũng, bà Sushila Karki.

"Lá cờ (hải tặc) có thể coi là một dấu hiệu của tình đoàn kết quốc tế giữa những người trẻ", nhà nghiên cứu Edbert Gani Suryahudaya của Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế nhận định. 

Không chỉ ở Indonesia và Nepal, lá cờ cũng đã được ghi nhận xuất hiện ở Philippines, và áo phông với dòng chữ "Luffy sẽ giải phóng Palestine" đang là một trong những món hàng bán rất chạy trên các trang mua sắm.

Tiến sĩ Natalie Pang, giám đốc khoa truyền thông và phương tiện truyền thông mới ở Đại học Quốc gia Singapore, nói với báo Straits Times rằng lá cờ Onepiece đã được "tưởng tượng lại" thành biểu tượng cho tự do, tình bằng hữu và khát khao theo đuổi giấc mơ. 

Bà giải thích những biểu tượng như vậy gây được tiếng vang vì chúng có khả năng chắt lọc nhiều ý tưởng phức tạp lại thành hình ảnh trực quan, giản dị mà cực kỳ ấn tượng. "Chúng có thể rất hữu hiệu để bày tỏ ý kiến tập thể và huy động mọi người, vì khi đó nhiều người có thể tập hợp quanh những ý nghĩa và giá trị chung mà họ nhìn thấy nơi biểu tượng đó", tiến sĩ Pang nói.■