Hàn Quốc: Một thế khó điển hình

Seoul đã đạt được thỏa thuận thương mại với ông Trump nhờ cam kết một khoản đầu tư lớn vào Mỹ, nhưng Trung Quốc cũng đã công khai cảnh báo Hàn Quốc rằng nếu họ đứng hẳn về phía Washington, quan hệ song phương sẽ có nguy cơ đổ vỡ.

Khi Tổng thống tân cử của Hàn Quốc Lee Jae Myung thăm Mỹ vào tháng 8, báo giới ở Washington đã đặt câu hỏi với ông về chính sách anmigyeongjung ("an Mỹ kinh Trung", nghĩa là an ninh với Mỹ, kinh tế với Trung Quốc, nhưng "an" cũng có nghĩa là "làm an lòng", và "kinh" có nghĩa là "quản lý") hòng duy trì thế trung lập chiến lược của Seoul.

Tình thế cạnh tranh căng thẳng hiện nay đang đẩy Hàn Quốc, giống như nhiều quốc gia khu vực khác, vào thế khó: Họ ngày càng buộc phải lựa chọn. 

Trong tháng này, 5 chi nhánh tại Mỹ của hãng đóng tàu Hàn Quốc Hanwha Ocean đã bị Trung Quốc trừng phạt, với cáo buộc công ty này "hỗ trợ và tiếp tay" cho Mỹ trong các cuộc điều tra nhắm vào ngành công nghiệp đóng tàu Trung Quốc. 

Theo báo Mỹ The New York Times, Hanwha đã mua lại một xưởng đóng tàu ở Philadelphia vào năm 2024 với giá 100 triệu USD, nơi dự kiến sẽ là tâm điểm trong sáng kiến của ông Trump sử dụng đầu tư nước ngoài để hồi sinh ngành đóng tàu Mỹ.

Tính nhạy cảm của lĩnh vực này thì không cần phải nói, khi cả Trung Quốc và Mỹ đều đang muốn nắm thế độc tôn ở các vùng biển Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Vào tháng 7, tờ Hoàn Cầu Thời báo của Trung Quốc đăng một bài xã luận cảnh báo các động thái của Hàn Quốc với ngành đóng tàu Mỹ là "một canh bạc rủi ro lớn" do ngành này của Mỹ đã suy yếu suốt một thời gian dài và sẽ là ngây thơ nếu Hàn Quốc tin rằng "địa chính trị có thể đảo ngược các nguyên tắc kinh tế".

Chỉ vài tuần sau, cũng Hoàn Cầu Thời báo đăng một bài xã luận thứ hai cảnh báo nếu tàu mang cờ logo của Hàn Quốc tham gia vào hành động quân sự của Mỹ nhắm tới một nước thứ ba (hiểu là Trung Quốc), điều đó "có thể gây ra rắc rối lớn" và Seoul tốt hơn là nên "cẩn trọng trước một kịch bản như vậy". 

Khi tuyên bố lệnh cấm vận với Hanwha, Bộ Thương mại Trung Quốc giải thích lý do là hoạt động hợp tác của công ty này với Chính phủ Mỹ đe dọa "chủ quyền, an ninh và lợi ích phát triển" của Trung Quốc.

Thương vụ 100 triệu USD của Hanwha ở Philadelphia nằm trong gói thỏa thuận lớn hơn nhiều mà Hàn Quốc cam kết đầu tư 350 tỉ USD vào nền kinh tế Mỹ đổi lấy việc ông Trump hạ thuế quan cho nước này từ 25% xuống còn 15%, một nhượng bộ tối quan trọng với các hãng sản xuất xe hơi Hàn Quốc.

Công nghệ linh kiện bán dẫn của Hàn Quốc cũng đang trở thành một quân cờ trên bàn cờ địa chính trị. Trước khi ông Trump lên nắm quyền, Mỹ đã áp đặt hạn chế xuất khẩu với chip nhớ băng thông cao, vốn tối quan trọng để vận hành các hệ thống trí tuệ nhân tạo tạo sinh. 

Hàn Quốc có hai trong số những nhà sản xuất lớn nhất của mặt hàng này: SK Hynix và Samsung Electronics, và mất đi thị trường Trung Quốc sẽ là thách thức không nhỏ với họ.■