Hữu lý và vô lý trong Nhật ký ngày thường

TTCT - Nhật ký ngày thường là triển lãm cá nhân lần đầu tiên của Nguyễn Đình Hoàng Việt tại Không gian nhiệm trú New Space Art Foundation (NSAF), Phú Vang, Thừa Thiên - Huế (từ 11-8 đến 11-9-2013).

Phóng to

Họa sĩ trẻ Nguyễn Đình Hoàng Việt - Ảnh: T.N.

Nguyễn Ðình Hoàng Việt (sinh năm 1988) tốt nghiệp chuyên ngành mỹ thuật ứng dụng năm 2012, nhưng rồi Việt quyết định chọn hội họa và nghệ sĩ tự do làm nghiệp dĩ của mình.

Hẳn nhiên không phải vô cớ. Ngay từ thuở sinh viên, tranh của Việt đã từng được giải thưởng và rồi dần dà Việt ngày càng gây được nhiều ấn tượng mạnh với người xem thông qua các cuộc triển lãm nhóm từ năm 2007 đến nay. Triển lãm Nhật ký ngày thường cũng không ngoại lệ dù Việt chuyển qua thao tác tạo hình khác trước.

Việt vẽ các đồ vật, con vật trên những bề mặt vốn là từ những hộp bao bì sản phẩm, báo chí đã qua sử dụng - một dạng vật liệu "ready make" theo quan niệm của nghệ thuật đương đại. Ðồ vật là mẩu thuốc lá, mẩu bút chì 2B, con cua, cá, ve sầu, vịt... đã hoặc đang chết. Lạnh lùng và đơn giản, chỉ vậy thôi nhưng sao có sức lôi cuốn người xem đến kỳ lạ. Kỳ lạ là bởi Việt tài khéo trong cách tận dụng các mảng bề mặt có sẵn màu và thông tin bằng chữ hoặc hình ảnh với việc vẽ thêm vào.

Tác phẩm là sự cộng sinh, hô ứng giữa cái đã có và cái thêm vào thành một chỉnh thể phát sinh ra trường ngữ nghĩa/liên tưởng mới. Một con thạch sùng cố làm xô lệch mẫu tự I ra khỏi cụm từ White Horse Filter - vỏ hộp thuốc lá Ngựa Trắng, con cua vẫy chào trong tư thế trói buộc, con vịt sạch hết lông dáng dấp vẫn trong tư thế vỗ cánh bay, mẩu tàn thuốc cố tình che nhòe mã vạch sản phẩm thuốc lá...

Mười chín tác phẩm sơn dầu trên giấy nền, dù không nhiều, kích thước nhỏ nhưng vẫn đưa người xem thụ cảm tâm lý có tính chất nước đôi. Cảm giác "tếu táo" trong sự tàn lụi, bỏ đi của các đối vật thị giác.

Cái chết nào là đúng và trái quy luật tiến hóa? Ðồ vật nào là bỏ đi? Hữu lý và vô lý? Và hành vi, thái độ, cách thức sử dụng - văn hóa tiêu dùng của chúng ta có sự "tương thông tương giao" nào với tình cảnh trên là sự ám ảnh, đeo đẳng mãi người xem khi thể nhập vào Nhật ký ngày thường của Việt.