Khả năng chịu đựng tiếng động

TTCT - Âm thanh là hiện tượng chấn động không khí, tương ứng với sự thay đổi áp lực không khí và được xác định bằng các yếu tố: tần số, thời gian kéo dài và cường độ (đo bằng decibel, dB).

Phóng to

Tai người không cảm nhận giống nhau với mọi tần số: dễ chịu với loại trung bình nhiều hơn với loại trầm hay cao. Âm thanh tai người nghe được nằm trong khoảng 0-140 dB. Tiếng động từ 85 dB trở lên được xem là có hại, dù rằng chỉ gây đau đớn khi đến 120 dB. Ở các cường độ này, âm thanh kéo dài gây nguy hiểm cho thính giác, làm điếc tai và gây rối loạn giấc ngủ. Dưới đây là giới hạn thời gian có thể chịu đựng với một số tiếng động quen thuộc.

Đười ươi sống ở đâu?

Đười ươi là loài khỉ lớn nhất ở châu Á, sống trên các đảo Sumatra và Borneo. Chữ đười ươi trong tiếng Malay có nghĩa “người của rừng”. Chúng có thân hình to lớn, cổ dày và bàn tay dài, di chuyển bằng cách phóng từ cành cây này qua cành cây khác. Tuy nhiên do quá nặng nề, chúng thường xuống đất và đi trên bốn chân. Đười ươi là loài ăn tạp, tức ăn cả thịt và thực vật, rất thông minh, biết dùng đồ vật làm công cụ, chẳng hạn dùng lá cây lớn làm dù che, có nguy cơ diệt chủng do nạn phá rừng và săn bắn.

Vì sao máu người có màu đỏ?

Không phải các loại máu đều có màu đỏ. Máu một vài loại động vật có màu xanh lá cây, xanh lơ, tím... Màu của máu người và tất cả động vật có xương sống do chất haemoglobin (có nhiệm vụ vận chuyển oxy trong cơ thể) quyết định. Sắt trong phân tử haemoglobin làm máu chúng ta có màu đỏ. Máu động mạch có nhiều oxy thì đỏ sáng, máu khử oxy ở tĩnh mạch màu đỏ sậm và hơi xanh.

Máu của động vật không xương sống như động vật chân đốt (tôm nước ngọt, nhện...) và những động vật thân mềm như ốc... chứa haemocyanin thay vì haemoglobin. Haemocyanin chứa nguyên tử đồng, không màu khi khử oxy và có màu xanh khi oxy hóa. Máu một số nhóm động vật không xương sống dưới nước chứa haemerythrin sẽ có màu tím, tía hoặc hồng.

Vì sao ta chỉ mắc bệnh thủy đậu một lần?

Phóng to

Tế bào hồng cầu (erythrocytes)

Kháng nguyên (antigens) là những protein trên mặt ngoài của tế bào, như một tác nhân làm dấu giúp phân biệt những tế bào của cơ thể và những tế bào ngoại lai. Vi trùng hay virus xâm nhập cơ thể sẽ bị hệ miễn dịch của chúng ta nhận ra là những tế bào lạ.

Khi phát hiện một kháng nguyên không xác định, hệ miễn dịch của cơ thể sẽ tạo kháng thể (antibodies) là những protein chuyên biệt cho những dạng khác nhau của kháng nguyên. Ví dụ khi cơ thể nhiễm virus bệnh thủy đậu, hệ miễn dịch sẽ tạo nên những kháng thể chuyên biệt giúp cơ thể chống lại sự nhiễm trùng. Những kháng thể này vẫn tồn tại khi cơn bệnh đã qua, giúp hệ miễn dịch đáp ứng với virus thủy đậu lần sau một cách nhanh chóng. Điều này giải thích tại sao đa số chúng ta chỉ mắc bệnh thủy đậu một lần trong đời.

Ôtô được phát minh khi nào?

Ôtô đầu tiên được Nicholas Joseph Cugnot thiết kế và M. Brezin chế tạo ở Pháp năm 1769, chạy bằng hơi nước và chạy trên đường ray. Chiếc ôtô đầu tiên không chạy trên đường ray được Etienne Lenoir, cũng ở Pháp, chế tạo năm 1860. Lenoir lái chiếc ôtô đầu tiên chạy xăng từ Paris đến Joinville năm 1862.

Cây cao nhất

Năm 1885, tại Úc có một cây bạch đàn cao tới 143m. Cao nhất hiện nay là một cây tùng bách, được đặt tên là Tầng bình lưu khổng lồ (Stratosphere Giant), tìm thấy ở Mỹ năm 2000 và cao 112,7m, tương đương chiều cao của một tòa nhà 31 tầng. Cây cao thứ nhì cũng được tìm thấy ở Mỹ và được gọi là cây Liên bang khổng lồ (Federation Giant), với chiều cao 112m.

Bình luận Xem thêm
Bình luận (0)
Xem thêm bình luận