Lại một năm mờ mịt vì ô nhiễm không khí

TTCT - Những cơn bão và lũ lụt có thể chiếm nhiều chú ý trong bức tranh thiên tai 2025, nhưng sát thủ vô hình - ô nhiễm không khí - chưa bao giờ biến mất.

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), ô nhiễm không khí khiến con người phơi nhiễm với bụi mịn; các hạt này xâm nhập sâu vào phổi và hệ tim mạch, gây ra nhiều bệnh lý như đột quỵ, bệnh tim mạch, ung thư phổi, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính và nhiễm trùng đường hô hấp.

Năm 2021, dựa trên các cân nhắc về sức khỏe toàn cầu, WHO cập nhật hướng dẫn về chất lượng không khí, hạ mức phơi nhiễm trung bình hằng năm đối với bụi mịn PM2.5 từ 10 xuống 5 μg/m³.

Tuy nhiên, một thực tế đáng buồn là hầu hết dân số toàn cầu (83%, trên 90% thậm chí 99% tùy nguồn) đều đang sống trong khu vực vượt quá ngưỡng an toàn này. Chính vì vậy, WHO tiếp tục đặt ra 4 mục tiêu tạm thời (Interim Target 1-4, mức nghiêm ngặt tăng dần).

Đây là các mức ô nhiễm cao hơn chuẩn chất lượng không khí, nhưng đủ sát thực tế để các cơ quan quản lý ở những khu vực ô nhiễm nặng sử dụng làm cơ sở xây dựng chính sách giảm ô nhiễm trong khung thời gian hợp lý. Mục tiêu tạm thời ít nghiêm ngặt nhất (Interim Target 4) là 35 μg/m³, giảm dần đến cao nhất là 10 μg/m³ (Interim Target 1).

Hiện nay, 36% dân số toàn cầu đang phải tiếp xúc với mức ô nhiễm bụi mịn PM2.5 cao hơn mục tiêu tạm thời mức 4, theo The State of Global Air (SoGA 2025). Đây là báo cáo mới nhất về dữ liệu chất lượng không khí và các tác động đến sức khỏe tại các quốc gia trên toàn thế giới, do Viện Ảnh hưởng sức khỏe và Viện Đánh giá và đo lường sức khỏe của Mỹ công bố hồi tháng 10.