Ông Trump đắc cử tổng thống Mỹ: Rốt cuộc vẫn là sinh kế

Cuộc bầu cử đã chỉ rõ những chia cắt sâu sắc trong nền chính trị Mỹ trên cơ sở giai cấp, chủng tộc, tuổi tác và của cải. 

Ông Donald Trump có vẻ đã hưởng lợi nhờ tình trạng chia cắt đó nhiều hơn đối thủ Kamala Harris. Quan trọng không kém, ứng viên Cộng hòa còn một ưu thế quyết định nữa, đúng như lời Enten: nỗi thất vọng của cử tri Mỹ với nền kinh tế.

Về chuyện chia rẽ theo chủng tộc thì cử tri da đen và Latin, cả nam lẫn nữ, đã là nền tảng cho Đảng Dân chủ một thời gian dài. 

Về tuổi tác, thế mạnh của phe Dân chủ là người trẻ. Nhưng dữ liệu sơ bộ của hãng tin AP với hơn 115.000 cử tri trên cả nước cho thấy ngay cả các nhóm cử tri này cũng đang dịch chuyển sang phía Trump. 

Ví dụ, một nửa cử tri dưới 30 tuổi ủng hộ bà Harris, so với 6/10 từng ủng hộ ông Joe Biden năm 2020. Hơn 4/10 kỳ này ủng hộ ông Trump, so với chỉ 1/3 năm 2020.

Cử tri da đen và Latin cũng đã phản ứng lại với tình hình kinh tế: họ tỏ ra kém mặn mà với bà Harris hơn ông Biden; và một vấn đề nữa, tuy là chuyện ít người nói ra, nhưng vẫn còn dai dẳng và rất thật ở Mỹ: định kiến với phụ nữ làm chính trị (bao gồm từ chính nữ giới). 

Hãng tin AP bình luận: "Có thể thời đại Trump không phải là quá trình định vị lại lâu dài các liên minh trong những đảng chính trị lớn, nhưng rõ ràng các liên minh cũ và cách hiểu lâu đời về cách chiến thắng (bầu cử Mỹ) không còn đúng khi Trump nhập cuộc".

Vị tổng thống thứ 47 sẽ lãnh đạo nước Mỹ tiến vào một kỷ nguyên chia rẽ chính trị và văn hóa sâu sắc, cùng một cử tri đoàn đầy lo âu. 4/10 cử tri coi kinh tế và việc làm là vấn đề hệ trọng nhất. 2/10 nói đó là vấn đề nhập cư. 

Các vấn đề khác mà phe Dân chủ hay đẩy lên nghị trình và được truyền thông tiếp sức, như giới tính, quyền phá thai, tương lai của nền dân chủ, bình đẳng... hóa ra không phải là quan tâm chính của cử tri.

Câu chuyện của khu vực bầu cử Bronx, New York nói lên nhiều điều. Đây là nơi phe Dân chủ luôn chiến thắng, và chẳng ai ngạc nhiên khi lần này cũng vậy. Tuy nhiên, như lời Enten: "Tôi lớn lên ở Bronx. 

Hiện giờ Trump đang giành được 30% số phiếu ở đó. Phải trở lại tận năm 1984, trước khi tôi ra đời, vào thời Ronald Reagan, mới có một ứng viên Cộng hòa mạnh như vậy ở đây. Sức hút của Trump với cử tri da màu đã không được thể hiện trong các cuộc thăm dò, nhưng đó là điều rất thật".

Tương tự, ông Trump thắng ở Florida với khoảng cách lớn hơn nhiều bốn năm trước. Cuộc đua ở Virginia (bà Harris thắng) thì sít sao hơn dự kiến, và khi Trump thắng ở Iowa với khoảng cách tới 14 điểm phần trăm, đó thực sự là gáo nước lạnh giội xuống những thăm dò cho rằng bà Harris dẫn trước ở tiểu bang này. 

Tóm lại, ông Trump đã được ủng hộ rộng khắp hơn nhiều so với không chỉ cuộc bầu cử năm 2020, mà thậm chí là 2016, khi ông giành chiến thắng được coi là bất ngờ.■