TikTok & những người "nghiện mà ngại"

Việc CEO TikTok ra điều trần trước Quốc hội Mỹ chỉ làm sâu sắc hơn khác biệt giữa các nhà lập pháp và người dùng ứng dụng này. Trong chuyện này, còn một nhóm "quan sát viên" đặc biệt, mê TikTok nhưng không phải người dùng TikTok (theo nghĩa có đăng ký tài khoản và có cài app).

TikTok đã phổ biến đến mức các video tạo ra ban đầu cho nền tảng này giờ được đăng lại khắp nơi, đồng nghĩa với việc người dùng Facebook, Instagram, YouTube, Twitter, thậm chí Pinterest, cũng có thể tha hồ "xem TikTok" mà không phải cài app, không cần lo gì về chuyện bảo mật thông tin. 

Điều này lại là cú tát vào mặt các nền tảng mạng xã hội Mỹ: một mặt phải chạy theo xu hướng làm video ngắn mà TikTok khởi xướng, mặt khác lại phải cay đắng nhìn người dùng xem video TikTok trên sân chơi của chính mình.

Báo cáo nội bộ của Meta năm 2022 cho thấy gần 1/3 các video ngắn Reels được tạo từ nền tảng khác - chủ yếu là TikTok - và đăng lại trên Instagram. Bản thân Reels định dạng video ngắn mà Meta copy của TikTok và mang về Instagram, sau đó là Facebook. Điều trớ trêu là nhiều video Reels còn nguyên logo TikTok, chứng tỏ người tạo nội dung chỉ việc bê về chứ không nhọc công chỉnh sửa, cắt ghép lại cho từng nền tảng.

Tương tự, video TikTok cũng được đăng lại trên YouTube, thường là dưới dạng tổng hợp nhiều đoạn ngắn. Một video dài 11 phút, tổng hợp các video khác nhau của MrBeast - một TikToker có đến 79,4 triệu người theo dõi, có tới 8 triệu view trên YouTube.

Video TikTok cũng xuất hiện trên Pinterest, mạng xã hội chuyên "ghim" hình ảnh và video từ khắp cõi mạng, hay trong trang kết quả khi tìm kiếm Google bằng hình ảnh. Nói tóm lại, người mê TikTok nếu muốn vẫn có thể xem đủ loại nội dung trên đây mà không bao giờ phải tạo tài khoản, cài app, giao nộp thông tin cá nhân và hành vi, thói quen của mình cho ứng dụng mà chính quyền Mỹ hết sức cảnh báo là có thể đe dọa an ninh quốc gia.

Angela Proto, một giáo viên dạy tiếng Tây Ban Nha 38 tuổi ở Louisville (Kentucky), ngay từ đầu đã kiên quyết không cài TikTok vào điện thoại, song lại rất thích các bí quyết làm tóc, xu hướng nấu ăn mới, vốn chỉ xuất hiện trên TikTok trước khi lan sang các nền tảng khác. 

Cô cũng mê video chó và cần các video ngắn, thú vị về tiếng Tây Ban Nha để chiếu cho học trò. Dù không cài app, Proto vẫn dễ dàng tìm được thứ mình cần khi các video TikTok thuộc nội dung này được chia sẻ lại đầy trên Instagram.

Lại có những người như Eli Stein, một công dân New York 33 tuổi đang làm việc trong ngành công nghệ, chỉ chờ bạn bè gửi link TikTok cho mình để vào xem. Điều này giúp họ tránh được chuyện cứ lướt mãi màn hình, xem hết video này đến video khác do thuật toán TikTok bày ra. 

Stein mở link TikTok do bạn bè gửi bằng trình duyệt web để bảo vệ thông tin cá nhân và thường tìm đến Instagram để xem video về chó và bóng chày, mang thẳng từ TikTok qua và đăng dưới dạng Reels.

Người lớn có thể chủ động hành vi, còn trẻ em thì sao? Wall Street Journal cho biết trẻ em, trẻ vị thành niên bị bố mẹ cấm dùng TikTok cũng có thể "lách luật" bằng các cách trên. Thậm chí có trường hợp cá biệt là bạn bè có TikTok quay màn hình và gửi cho các em bị bố mẹ cấm xem qua Snap.

Carla Birnbaum, có hai bé gái 12 và 14 tuổi, đang đau đầu vì lệnh cấm TikTok trong gia đình gần như vô tác dụng bởi các lẽ trên. Gia quy đã vậy, khó mà kỳ vọng quốc pháp có gì khác không. "Ngăn cấm thì chỉ có thua mà thôi" - Birnbaum nói.