Để giữ phong độ sau khi mổ

Phóng to

Luyện tập sau khi bị chấn thương - N.C.T.

Đây là giai đoạn dây chằng hóa sợi dây chằng chéo trước tái tạo bằng gân hamstring do hình thành mạch máu, thần kinh và tăng sinh các bó sợi collagen của mảnh ghép hamstring, nên giai đoạn này phải tập luyện tích cực để có thể quay trở lại chơi thể thao đỉnh cao (bóng đá).

Tập nhiều chưa chắc đã tốt

Phương pháp tập luyện rất quan trọng bởi nó chiếm 60-70% tỉ lệ thành công trong việc tập cơ bắp. Để phát triển cơ bắp thật tốt đáp ứng với cường độ thể thao đỉnh cao (bóng đá) đòi hỏi phải có phương pháp tập luyện khoa học. Tập tạ là hình thức kích thích sự tăng kích thước các sợi cơ tối đa qua việc tăng tải lên các sợi cơ qua trọng lượng tạ tối đa mà cơ thể chịu đựng được. Không phải cứ tập nhiều là đã tốt. Chẳng hạn tập gánh đùi trước là không phải ngày nào cũng gánh mà phải có thời gian cho các sợi cơ nghỉ ngơi và phát triển, xen kẽ ngày tập và nghỉ, vì cơ bắp phát triển tốt khi được nghỉ ngơi (24-36 giờ).

Ngoài ra cần phải chú ý trọng lượng tạ. Cố gắng cho cơ chịu đựng tối đa trọng lượng tạ cho phép vì như vậy sợi cơ sẽ tăng trưởng về thể tích, khiến cơ to hơn về kích thước hơn là số lượng. Ngoài ra điểm quan trọng nhất trong khi tập tạ là phải tập thêm các sợi cơ nhanh (cơ đỏ). Vì nếu tập tạ đơn thuần cơ bắp sẽ phát triển nhưng chỉ là những sợi cơ trắng (cơ chậm chiếm tỉ lệ cao trong cơ thể chúng ta), do đó sẽ tăng sức ỳ, thiếu linh hoạt khi chơi bóng đá. Vì vậy phải tập thêm các động tác bổ trợ giữa các lần gánh tạ, tăng sự nhanh nhạy của cơ đỏ như chạy nâng cao đùi tại chỗ, đạp xe tại chỗ... với tốc độ cao.

Dù tập luyện đúng phương pháp nhưng nếu thiếu dinh dưỡng thì việc tập cơ sẽ kém hiệu quả. Do vậy với một vận động viên bóng đá, đặc thù hoạt động thể lực cao nên nhu cầu dinh dưỡng rất cao. Khi bị chấn thương, đặc biệt là đứt dây chằng chéo trước, thiếu luyện tập khiến vận động viên sẽ mập ra, trong khi ăn thì như khi tập luyện, khiến tích lũy mỡ. Hoặc là ốm đi do thiếu luyện tập, giảm sự trao đổi chất, ăn uống kém dẫn đến teo cơ bắp. Nguồn dinh dưỡng này phải ưu tiên protein từ thịt, cá vì protein là vật liệu cơ bản để xây dựng cơ bắp. Tất nhiên cần phải phối hợp với các nguồn dinh dưỡng khác như chất xơ, chất khoáng, vitamin... góp phần vào sự trao đổi chất tốt hơn. Với nguồn dinh dưỡng gây mập như tinh bột, chất đường, chất béo, chỉ cần giảm một cách phù hợp trong tình trạng cơ thể tập luyện không cao chứ không cần hạn chế.

Luyện tim mạch và kỹ năng

Một người với lượng cơ bắp to lớn không đồng nghĩa với việc có những chỉ số tim mạch tốt. Ví dụ: một vận động viên cử tạ cơ bắp hơn so với một vận động viên điền kinh, nhưng về sức chịu đựng của tim mạch khi thực hiện một cách liên hoàn đòi hỏi sức bền và sự chịu đựng của cơ bắp trong thời gian dài thì vận động viên cử tạ không thể nào so sánh được. Đặc thù của bóng đá là một môn thể thao đòi hỏi sức bền rất cao do thực hiện những động tác gắng sức, nên việc tập luyện tim mạch cần có sự phối hợp giữa bác sĩ chuyên khoa và huấn luyện viên để đưa ra những bài tập thích hợp tránh tái phát chấn thương.

Tập kỹ năng là những bài tập giúp vận động viên có thể thực hiện những động tác kỹ thuật liên hoàn, nhuần nhuyễn do một thời gian dài không tập luyện sau khi bị chấn thương đứt dây chằng chéo trước và được mổ tái tạo. Với kỹ năng chung, nên tập thăng bằng, tập phối hợp các động tác như chạy ziczac, chạy thay đổi hướng, chạy lùi, chạy ngang, chạy chéo, chạy biến tốc... Còn với kỹ năng chuyên biệt của bóng đá, nên tập những động tác kỹ thuật như là tâng bóng, chuyền sút bóng, dẫn bóng...

Do vậy, tập phục hồi chức năng sau mổ tái tạo dây chằng chéo trước (sau ba tháng) là một giai đoạn khá nhạy cảm, cần có sự hiểu biết rõ ràng về sinh bệnh học của bệnh nhân sau mổ cũng như nắm các vấn đề về dinh dưỡng và cách tập luyện.