Họa sĩ Lê Quảng Hà: "Tôi không kiễng chân, mà xông vào"

TTCT - Ở ngoài đời, Lê Quảng Hà hay cười, vẻ ngoài xuề xòa như dễ gần, nhưng trò chuyện thì thấy khác, anh có sự nghiêm cẩn với những phát ngôn của mình như thể biết rõ câu chữ cũng có thể làm đau...

Khá lâu, Lê Quảng Hà mới "giao dịch chính thống" với truyền thông, cũng bởi anh vừa có một triển lãm: Facebook của Lê Quảng Hà...

Phóng to

* Triển lãm lần này của anh ở Manzi lại là Facebook của Lê Quảng Hà, trong khi anh thậm chí còn chẳng có một tài khoản trên mạng xã hội này?

- Tôi luôn đánh giá cao những thành tựu của khoa học công nghệ với đời sống và xã hội. Bản thân tôi tận dụng khá nhiều trong công việc của mình. Tôi không phải loại người đóng cửa quay lưng lại với thời cuộc. Nhưng mỗi người sẽ chọn cho mình cách nào phù hợp với nhu cầu và hoàn cảnh của mình vào những thời điểm tương thích. Tôi chưa dùng Facebook không có nghĩa là tôi không biết dùng hoặc sẽ không bao giờ dùng.

* Những phác thảo được trưng bày trong khuôn khổ Facebook của Lê Quảng Hà lần này được anh thực hiện trong bao lâu, và ý tưởng của triển lãm ra đời vì lý do gì?

- Cách đây vài tháng chị Trâm ở Manzi nói muốn trưng bày những ký họa của tôi ở Manzi. Với nghĩa đen hoàn toàn, tôi thường mang theo người những cuốn sổ để ghi chép lại những gì mình thấy cần ghi chép. Và lần này tôi giới thiệu những khuôn mặt mà tôi ghi chép được trong những cuốn sổ như vậy.

* Nếu đứng tách ra khỏi chủ thể để nhận diện chính mình qua những phác thảo chì này, avatar Facebook của Lê Quảng Hà sẽ mang những đặc tính gì?

- Nó giống dạng nhật ký bằng hình ghi lại những khuôn mặt mà tôi gặp ở những thời điểm khác nhau với những cảm xúc và cách biểu đạt khác nhau. Nhưng sự thật là nhiều bức trong triển lãm này không chỉ là phác thảo mà là một tác phẩm hoàn chỉnh.

* Có người nhận xét tranh của anh chịu ảnh hưởng khá lớn từ Francis Bacon, nhất là thời gian sau này khi anh có khuynh hướng từ thô ráp sang tinh tế mềm mại hơn... Anh nghĩ sao về nhận xét này?

- Bacon ư? Ông là họa sĩ giỏi nhưng không phải tất cả. Có chăng nếu thấy cần, tôi cũng sẽ không từ chối tận dụng những thủ pháp của ông như tôi đã tận dụng rất nhiều những thành quả của nhân loại cho công việc của riêng mình.

* Những bước chuyển trong phong cách nghệ thuật của anh (từ biểu hiện sang pop và siêu thực chẳng hạn) đánh dấu những biến cố hay sự kiện gì trong đời sống tinh thần của anh không?

- Tôi không mấy để ý xem tôi đang đi theo trường phái hay phong cách nào. Điều quan trọng là tôi sẽ sử dụng phương pháp nào để thể hiện tối ưu nhất quan điểm và cảm xúc của mình trong thời điểm cụ thể về những vấn đề cụ thể.

* Và cũng không tránh được tính thời thượng như "nghệ thuật sắp đặt", phải chăng Lê Quảng Hà đang cố gắng để không tụt lại so với lớp họa sĩ trẻ khi anh sinh trước họ quá nhiều năm?

- Trong nghệ thuật không có cũ và mới, chỉ có hay hoặc không hay. Nghệ sĩ cần trung thực với chính mình khi biểu đạt cảm xúc mà anh ta cảm nhận được. Trong nghệ thuật cũng vậy, mỗi tác phẩm phải mang hơi thở thời đại anh đang sống. Dùng cách biểu đạt nào để truyền được cảm xúc nhanh nhất, mãnh liệt nhất đến công chúng là cách lựa chọn của mỗi tác giả. Tôi làm nghệ thuật không bằng cách kiễng chân, mà xông vào.

* Cảm ơn anh.

Phóng to

Ảnh: menzi
Sinh năm 1963 tại Hà Nội và tốt nghiệp Đại học Mỹ thuật năm 1992, Lê Quảng Hà được biết đến như một gương mặt độc đáo của nghệ thuật đương đại VN.
Các tác phẩm của anh thường đưa ra sự xung đột phức tạp giữa giá trị truyền thống và hiện đại của xã hội đương đại.

Ngoài các triển lãm trong nước, anh tham gia rất nhiều triển lãm nhóm và cá nhân tại Đức, Trung Quốc, Thụy Sĩ, Nhật, Mỹ và Anh.

Các tác phẩm của anh có mặt trong nhiều bộ sưu tập lớn của Fukuoka Asian Art Museum và Singapore Art Museum. (Manzi)

Phóng to

Phóng to

Phóng to

Phóng to

Hiện thực nhỏ của Hà

“Manzi bày “Sách mặt” - Facebook của Hà. Những gương mặt bạn bè. Bút chì vở vẽ. Thì nhất định là chân dung nào cũng là tự họa, ai cũng vậy thôi. Cách nhìn góc cạnh, phần lớn các mặt ở góc độ 3/4 quay sang trái. Gọi Facebook là rất phải - một cách vẽ dưới dạng social networking, giao du xã hội, “xã hội bạn bè người quen kẻ thuộc”.

Những ghi chép nhanh, nhưng dấu ấn trên tranh là những cảm nhận đã tích tụ khá lâu dài đối với người bạn được vẽ. Có bức đẹp vì sinh động. Có bức đẹp vì hình - cái form chắt lọc. Cũng có những bức còn màng màng chưa rõ cái cảm của người vẽ đối với một vài người có lẽ mới chỉ là quen biết, hoặc quen lâu mà vẫn chưa thật sự thấy người ấy là hình gì, thần thái gì. Nhiều bức khiến tôi nhớ đến lối đi nét tạo hình của Tạ Tỵ ngày trước.

Chưa biết có phải Hà đang tạm mù lòa với hiện thực lớn để ngắm nghía cái hiện thực nhỏ của mình hay không. Chỉ biết rằng, với tôi, Facebook Lê Quảng Hà mang đến một cảm giác thư giãn yên bình mà vẫn không kém phần hứng khởi. Chúc mừng Hà!”.

(Từ Facebook của dịch giả Trịnh Lữ)

CÁT KHUÊ thực hiện