Học việc 20 năm

TTCT - Đã nghe nhiều về bài học vỡ lòng của người Nhật: đất nước ta là một nước nghèo, không tài nguyên khoáng sản, không được thiên nhiên ưu đãi, tất cả chỉ dựa vào con người; đã đọc nhiều về hoa đạo, trà đạo Nhật; đã xem nhiều sản phẩm tinh xảo “made in Japan”, nhưng chỉ khi vào tận những làng nghề, cơ sở sản xuất ở Nhật thì mới hiểu được cái “đạo” là như thế nào.

Phóng to

Nghệ nhân làm những bông hồng đãi du khách

Sau khi được phục vụ khay thức ăn bài trí như một vườn hoa, ăn bằng mắt no trước khi ăn bằng miệng, chúng tôi vào xem một người thợ làm bánh. Đôi bàn tay thoăn thoắt xoay tròn miếng bột và một bông hoa trà, một đóa tú cầu nở ra. Vài thành viên trong đoàn lập tức xăm xắn lau tay chuẩn bị học làm bánh, ông thợ nhẹ nhàng xua tay từ chối.

Thay vào đó, chúng tôi được mời vào gian trưng bày. Trong tủ có vài loại khuôn gỗ và khắp nơi là những bình hoa rực rỡ, đủ kiểu, đủ màu. Ai cũng muốn té ngửa khi được biết những bông hoa đó chính là bánh nếp. “Làm bánh bao lâu mới làm ra được những bông hoa này?”, ông chủ cơ sở trả lời: “Dưới 20 năm thì không làm được”.

Ở xưởng làm búp bê tre, ai cũng xuýt xoa khi chứng kiến người thợ tay cầm dao, tay cầm ống tre và từ đó mà chuốt ra những sợi mảnh như sợi tóc. Và từ “sợi tóc” đó, ông còn vuốt ra làm đôi, làm đôi nữa. Búp bê Nhật tóc búi cao, búp bê hiện đại tóc uốn xù, búp bê tóc xõa dài như dòng suối... lần lượt hiện ra. Ai nấy thi nhau chụp ảnh, xin ghi tên của nghệ nhân.

Buông con dao, người thợ lại xua tay: “Tôi chưa phải chuyên nghiệp đâu, mới làm búp bê được 17 năm thôi, còn đang học mà”.

Thì ra mỗi nghề đã trở thành một “đạo” là như vậy, để những sản phẩm từ hạt gạo, lóng tre khác xa nhau như thế.

Phóng to

Nghệ nhân cơ sở Tsuruya Yoshinobu ở Kyoto, Nhật Bản cẩn thận gắn từng cánh hoa hồng

Phóng to

Những bông hoa nở, sắc màu rực rỡ giống như thật được làm bằng bột gạo do bàn tay nghệ nhân cơ sở Tsuruya Yoshinobu tạo nên

Phóng to

Nghệ nhân Yamagisi giới thiệu các mẫu tóc búp bê

Phóng to

Khách tham quan được làm quen với những vật dụng chế tác búp bê, những thanh tre có vòng xoắn để làm hình 12 con giáp

Phóng to

“Thợ học việc 17 năm” Yamagisi của xưởng làm búp bê tre Echizen Take Ninggyo, tỉnh Fukui, Nhật Bản, cho biết mỗi cây tre được trồng nhờ bàn tay nghệ nhân uốn từ lúc còn non đến khi thu hoạch nên thân tre có những đường xoắn rất tinh xảo

Phóng to

Mỗi một gian phòng là một công đoạn làm búp bê do một nghệ nhân đảm nhận nên cần sự im lặng, tập trung cao. Trong ảnh: nghệ nhân lắp ghép những thanh tre làm búp bê Nhật Bản