Người Chăm An Giang: Mùa Tết, mùa cưới

Phóng to

Lễ cưới tổ chức vào mồng 6 tết ở gia đình ông Saleman, làng Chăm Khánh Hòa, huyện Châu Phú - Ảnh: Đức Vịnh

Sáng mồng 1 tết, vợ chồng chị Sariyah, làng La Ma - thuộc xã Vĩnh Trường, huyện An Phú - quanh năm lênh đênh trên ghe nhỏ, trong bộ trang phục truyền thống khá tươm tất lần lượt đi thăm cha mẹ hai bên, họ hàng rồi ghé thăm từng gia đình trong xóm. Sau đó họ trở về tiếp đón bà con, khách quen đến thăm, chúc tết. Các con chị xúng xính trong trang phục mới tung tăng cùng chúng bạn đi chơi xuân, đến thăm bà con ở những làng Chăm khác.

An Giang có chín làng Chăm với dân số hiện nay gần 20.000 người, lâu nay chủ yếu sống bằng nghề buôn bán dạo, chài lưới, chăn nuôi, trồng hoa màu... Những năm gần đây nhiều người lên TP.HCM, một số tỉnh miền Đông sinh sống, làm nghề buôn bán nhỏ, đi học, đi làm công nhân.

Người Chăm hầu hết theo đạo Islam, mỗi năm đón hai lễ tết Ramadan (khoảng tháng 8 và tháng 11 dương lịch). Ngoài ra, do bà con sống gần gũi, thân thiện với người Kinh nên dần dà cũng... ăn theo Tết Nguyên đán. Dù không phải là lễ tết của dân tộc mình nhưng mỗi dịp tết dù ai đang định cư, làm ăn xa bất cứ nơi đâu đều trở về tụ họp cùng gia đình. Gia đình nào cũng náo nức trang hoàng nhà cửa, quây quần cùng làm bánh mứt; đường sá được giăng mắc cờ hoa, đèn màu rực rỡ.

“Tết Nguyên đán đã trở thành lễ hội lớn của đồng bào Chăm, hai dân tộc cùng chung vui thân thiện” - ông Phạm Minh Trí, bí thư Huyện ủy An Phú, địa phương có đến sáu làng Chăm, nói.

Phóng to

Dịp tết, người Chăm qua lại thăm hỏi chúc mừng nhau - Ảnh: Đức Vịnh

Trong các dịp lễ tết của dân tộc mình cũng như Tết Nguyên đán, người Chăm qua lại thăm hỏi, chúc mừng nhau. Họ cùng ăn bánh trái uống trà, thân thiết lắm thì cùng dùng bữa cơm thân mật chứ không hề bày tiệc ăn nhậu, bởi họ không bao giờ dùng rượu bia.

Ngoài việc tự làm các loại bánh truyền thống như paychan, paycagah, hapam, haklin, tiam... và các món ăn đặc trưng của dân tộc mình như cari, lapour, curin, tolcha thì từng hộ còn làm bánh tét, mứt để dùng và đãi khách.

Ba ngày xuân đó đây các xóm ấp người Kinh luôn linh đình tiệc nhậu, sòng bài lớn nhỏ. Trong khi bên xóm Chăm tuy vẫn rực rỡ cờ hoa nhưng theo ông Samed, già làng Châu Phong: “Bà con qua thăm chúc tết đồng bào Kinh, có ép cách mấy họ cũng chối từ chuyện rượu bia. Chúng tôi theo đạo Islam, tuyệt đối không được rượu chè, cờ bạc. Trai đi chơi riêng, gái đi riêng, không được đi chung”.

Những năm gần đây, vào mỗi dịp Tết Nguyên đán người Chăm lại rộn ràng tổ chức lễ cưới. Chỉ riêng làng Chăm Khánh Hòa, huyện Châu Phú có tới bảy đám cưới. “Do dịp tết bà con họ hàng đều tập trung về làng, con cái đi làm xa cũng được nghỉ phép tụ họp đông đủ, nhân tiện chúng tôi tổ chức lễ cưới cho các đôi trẻ. Dần dần dịp tết cũng là mùa cưới của dân tộc Chăm” - ông Issa Sen, Ban đại diện cộng đồng dân tộc Chăm tỉnh An Giang, cho hay.

Lễ cưới, ngoài họ hàng thì người Chăm mời hết cả xóm, kể cả người Kinh nếu thân quen, bởi họ quan niệm càng có đông người dự thì gia chủ càng được nhiều phúc và người dự lễ cũng được hưởng phúc. Đám cưới của đồng bào Chăm không hề có rượu bia, chủ yếu là uống trà, nước ngọt.

“Gần đây bà con cũng mừng tiệc cưới bằng phong bì, ai có bao nhiêu mừng bấy nhiêu, không có cũng được chứ không bắt buộc. Bà con coi đấy là chúc phúc cho đôi trẻ” - ông Saleman, làng Chăm Khánh Hòa vừa gả con gái cho chú rể ở làng Chăm Châu Phong, kể.