Xây dựng quy chuẩn cho tiếng Việt

Xem ra đây là một công việc không hề đơn giản chút nào nhưng suốt nhiều năm qua dường như chưa được quan tâm đúng mức cần thiết.

Có thời kỳ tại một số trường học ở nước ta đã có quy định nếu bài văn có quá năm lỗi chính tả thì tất cả các bài thi còn lại sẽ không được chấm nữa và điều đó có nghĩa là học sinh đó đành chấp nhận phải lưu ban. Vậy nhưng dường như nền giáo dục của chúng ta nhiều năm qua có lẽ đã quá dễ dãi trong chuyện này và lỗi chính tả có thể dễ thấy ngay cả trong luận văn thạc sĩ, tiến sĩ chứ nói gì tới phổ thông hay đại học.

Chúng ta đã bước vào thời đại CNTT, nhiều người không còn thói quen viết tay, thay vào đó là soạn thảo những nội dung cần thiết bằng máy tính. Đương nhiên, khi soạn thảo bằng máy tính thì nhiều thực tế đã nảy sinh về chuẩn như bỏ dấu, vị trí của dấu phẩy, chấm câu… và thậm chí cả i (“i” ngắn) hay y (“y” dài). Viết tay hay soạn thảo bằng máy chữ thông thường thì chuẩn bỏ dấu, chấm câu, dấu phẩy... phụ thuộc vào kỹ năng của người viết, nhưng một khi ở trên môi trường máy tính thì tất cả phải được đưa về chuẩn một cách tự động.

Người ta đã biến “y” thành “i” trong một số trường hợp phát âm giống nhau. Theo không ít người, đây là việc nên làm vì đã phát âm giống nhau thì nên quy về một mối. Tuy nhiên, thực tế hẳn rằng các tiến sĩ sẽ chấp nhận chữ “i” nhưng các nghệ sĩ thì sẽ không dễ chấp nhận điều đó vì nghệ thuật phải là bay bổng, ngâm nga chứ không thể cụt lủn.

Làm thế nào để chuẩn hóa cho chữ quốc ngữ tiếng Việt? Hẳn rằng nếu làm được trên một diện rộng sẽ không dễ bởi điều đó hết sức phức tạp. Muốn hay không muốn vẫn phải làm thế nào để thừa nhận các ký tự vốn không có trong bảng chữ cái tiếng Việt là F, J, W, Z vì nó đã và đang hiện diện trên bàn phím máy tính và vẫn được sử dụng để gõ ra các ký tự có dấu của tiếng Việt.

Vấn đề này cần được tiếp tục thảo luận lại và phải sớm triển khai, bởi nếu không khó có thể kỳ vọng cho những mong muốn đưa VN sớm trở thành nước mạnh về CNTT.