Càng già càng dẻo càng dai?

Phóng to

Nhiều người cũng có những băn khoăn tương tự: Già rồi, xương có khó lành hay không? Có nên bó bột hay cố định xương lâu hơn để xương lành hay không?

Xương gãy sẽ lành như thế nào? Khi bị gãy xương, hai đầu xương gãy có một ổ máu tụ. Trong ổ máu tụ này người ta thấy có sự hiện diện của các tế bào gốc có khả năng biến đổi thành tế bào tạo xương (osteoblast). Khi được cố định vững chắc, các tế bào tạo xương xuất phát từ màng xương bên ngoài và bên trong của xương sẽ bắc cầu qua hai đầu xương gãy tạo thành cal xương. Cal xương bắt đầu từ cal xơ, sau đó biến thành cal sụn và cuối cùng calci hóa để thành cal xương cứng chắc.

Ở trẻ con màng xương rất dày, mật độ tế bào tạo xương nhiều nên tốc độ lành xương nhanh. Ở người trưởng thành, màng ngoài xương mỏng đi, thời gian lành xương lâu hơn. Có hai yếu tố giúp lành xương nhanh là yếu tố cơ học và yếu tố sinh học. Yếu tố cơ học chính là sự cố định vững chắc xương gãy, có thể bằng cách bó bột, kết hợp xương bằng đinh hay nẹp vít.

Sự cố định này không cần phải quá cứng, chỉ cần vững chắc nhưng cho phép hai đầu gãy vẫn còn những cử động nhỏ sẽ giúp xương mau lành hơn. Yếu tố sinh học chính là lượng máu nuôi hai đầu xương gãy. Máu nuôi xương đến từ hệ thống mạch trong lòng tủy xương và hệ thống mạch đến từ màng ngoài xương, từ chỗ bám của cơ, gân… Bất kỳ một biện pháp điều trị nào bảo tồn được yếu tố này sẽ giúp xương lành mau hơn.

Do vậy chúng ta thấy điều trị bó bột về lý thuyết sẽ giúp xương lành mau nhất vì không phá hủy khối máu tụ, không lóc màng xương cũng như không khoan phá lòng tủy bên trong xương. Tuy nhiên, ở đời cái gì cũng có hai mặt. Xương cố định vững chắc thì mau lành, nhưng nếu cố định lâu quá các khớp hai đầu xương sẽ bị cứng vì bản chất của khớp là phải cử động.

Như vậy, có thể thấy trong trường hợp của bác Nhân, gãy xương đòn đã được cố định để lành xương nhưng khớp vai sẽ bị hạn chế vận động do bị cố định lâu. Bác Nhân cần phải tập khớp vai vì sau một tháng xương đòn đã có cal xơ - sụn, nếu không cử động khớp vai sẽ bị cứng.

Liệu người già có khó lành xương hơn người trẻ hay không? Trẻ em rõ ràng sẽ mau lành xương hơn người trưởng thành. Nhưng chưa có chứng minh giữa người trẻ và người già ai mau lành xương hơn. Câu nói “càng già càng dẻo càng dai” vì thế cũng không chính xác.

Cũng có nhiều người hỏi nên uống thuốc gì để mau lành xương hơn. Ăn tôm, cua, cá, ghẹ… có giúp mau lành xương không? Câu trả lời là cứ ăn uống bình thường, uống calci cũng không làm mau lành xương hơn. Chỉ có một điều đã được chứng minh là hút thuốc lá sẽ làm chậm lành xương, do vậy các bác sĩ khuyến cáo không nên hút thuốc lá.

Nếu bị gãy xương, các bạn cứ theo công thức: cố định xương, tập vận động chủ động để tránh teo cơ, cứng khớp, giúp máu lưu thông và mau lành xương. Ăn uống bình thường, tránh hút thuốc lá cũng sẽ giúp xương tự lành tốt.