Chê cũng có cái hay của chê

Và điều cuối cùng là người ta cần - được - chê để thấy giá trị hơn những thành tích và những lời khen.

Tôi còn nhớ mãi một kỷ niệm về lời chê của thầy dạy môn lý năm tôi học lớp 8. Vào học kỳ 1 năm đó, điểm trung bình tổng các môn của tôi trên 8,0 để đạt học sinh giỏi nhưng lại bị liệt môn toán chỉ có 4,9. Tôi bị rớt xuống loại học sinh trung bình (1). Thầy dạy môn lý của tôi rất giỏi và nổi tiếng nghiêm khắc.

Tiết học đầu tiên của học kỳ 2, thầy đã kêu tôi lên trước lớp và hỏi về kết quả học, rồi thầy quát to trước lớp rằng: “Em mà học hành gì nữa, về nói ba mẹ mua bò cho chăn đi!”. Câu nói đó còn hơn cả một câu chê bai, là một lời phê bình rất nặng với tôi.

Lúc đó dĩ nhiên tôi không biết phản ứng gì hơn là khóc, khóc nức nở. Tan học, tôi chạy về nhà và leo lên gác nằm một mình lại tiếp tục khóc. Tôi im lặng suốt cả tuần đó, mọi nhiệm vụ của lớp trưởng đều được lớp phó và các bạn hỗ trợ, ai cũng thương và động viên tôi.

Nhưng tôi vẫn không vui lên được, câu nói ấy quá nặng và tôi cảm thấy mình bị tổn thương, nó ám ảnh tôi suốt cả một học kỳ. Nhưng chính sự ám ảnh đó đã trở thành động lực mạnh mẽ nhất cho tôi nỗ lực không ngừng nghỉ. Học kỳ 2 điểm tổng kết toàn môn được cải thiện, đạt con số trên 8,0, đủ điều kiện đạt loại giỏi cả năm học. Kết thúc năm học tôi tự hỏi mình nếu không có câu nói chê bai mạnh mẽ của thầy, liệu tôi có đủ sức mạnh để học và nâng điểm cả năm lên loại giỏi, hay chỉ ở mức trung bình hoặc khá.

Câu nói ấy đặt vào hoàn cảnh hiện nay chắc sẽ bị lên án là nhục mạ học sinh, hay chí ít cũng là nặng lời, xúc phạm nhân phẩm học sinh. Nhưng với bản thân tôi, nó là một đòn bẩy giúp tôi đứng dậy sau khi gục ngã. Cho đến giờ tôi vẫn thầm cảm ơn thái độ chê bai và câu nói nặng lời ấy của thầy, để tôi luôn phấn đấu và tự nhủ phải cố gắng hơn nữa.

__________

(1): Theo cách tính điểm lúc chưa cải cách chương trình giáo khoa, trung bình cộng tất cả các môn phải trên 8,0 và mỗi môn không được dưới 6,5 mới đạt loại giỏi.