Con cóc trong hang con cóc nhảy ra

TTCN - Sau kỳ tích đưa Hi Lạp lên đỉnh vinh quang tại Euro 2004, “vua Otto” sẽ thay thế Rudi Voller dẫn đắt đội Đức?

“Vua Otto” được tôn vinh sau chiến thắng

TTCN - Sau kỳ tích đưa Hi Lạp lên đỉnh vinh quang tại Euro 2004, “vua Otto” sẽ thay thế Rudi Voller dẫn đắt đội Đức?

Dư luận Đức bối rối: Rehhagel về đầu với 38% phiếu thuận trong cuộc thăm dò ý kiến, nhưng Paul Breitner của “đảng” Bayern Munich cho đấy là một bước lùi: “Chẳng ai còn chơi bóng đá của thời 1970-1980 nữa”.

Liên đoàn Bóng đá Hi Lạp thì tuyên bố đã gia hạn hợp đồng của Rehhagel cho đến năm 2006, nhưng ông này chưa xác nhận. Khi thủ tướng Hi Lạp đề nghị “vua Otto” nhận quốc tịch Hi Lạp, ngài hứa... sẽ hỏi ý kiến “hoàng hậu” Beate!

Phóng to

“Vua Otto” trên sân chỉ đạo đội Hi Lạp

Trước khi có bóng đá, trò chơi bóng đã xuất hiện ở nhiều nơi trên thế giới, và một trong những chiếc nôi lịch sử ấy ở phương Tây là Hi Lạp cổ đại. Từ 400 năm trước Công nguyên, một trò chơi gọi là episkyros đã thành hình tại đây. Dù chủ yếu dùng tay, nó cũng có hai đội bóng thi đấu trên một sân chơi hình chữ nhật, mỗi bên cố gắng đưa bóng vượt đường ranh cuối sân đối phương.

Đến thời La Mã thì episkyros trở thành harpastum, một trò tập huấn quân sự mà đế quốc này sau đó đã mang đi khắp nơi, theo bước chân chinh phục của quân La Mã. Trong số các thuộc địa ấy có cả nước Anh, nơi đã đặt ra luật chơi bóng đá hiện hành. Rồi lịch sử xoay vần, khi đến lượt Anh phất lên thành đế quốc của thế kỷ thứ 19 thì bóng đá lại theo hàng hóa và súng ống trở về vùng đất cũ.

* * *

Mặc dù có một đội tuyển tham dự Thế vận hội năm 1920 ở Anvers - Bỉ, Liên đoàn Bóng đá Hi Lạp (EPO) chỉ ra đời vào năm 1926, gia nhập FIFA năm 1927 và UEFA năm 1954. Còn về thành tích thì đội tuyển quốc gia xứ này thuộc vào loại khiêm tốn nhất nhì của châu Âu cho đến nay.

Hi Lạp tham dự tất cả các kỳ World Cup, trừ lần đầu (1930, Uruguay) và lần thứ 4 (1950, Brazil) nhưng bóng đá Hi Lạp chỉ bắt đầu khá lên từ thập niên 1970: suýt vượt qua vòng loại để dự World Cup năm 1970 ở Mexico (nhì bảng sau Romania), và Cúp Euro năm 1976 ở Nam Tư (đứng nhì sau CHLB Đức).

Cuối cùng, nhờ một huấn luyện viên bản xứ giỏi là Alketas Panagoulias, Hi Lạp đoạt được vé tham dự Euro lần đầu tiên năm 1980 tại Ý và World Cup năm 1994 ở Mỹ nhưng đều thất bại ngay từ vòng đầu, chỉ kiếm được 1 điểm năm 1980, và thua tổng cộng 0-10 sau ba trận đấu năm 1994!

Bởi vậy không có gì lạ khi chiến thắng của Hi Lạp tại Euro 2004 làm cả châu Âu bàng hoàng và được xem là một “phép lạ” hơn là may mắn. Thắng Bồ Đào Nha ở trận mở màn có thể bị coi là do hên xui. Lấy chỗ của Tây Ban Nha vào vòng 2 có thể được giải thích bằng căn bệnh... bất lực kinh niên của đội bóng xứ bò tót. Hạ Pháp ở tứ kết có khi chỉ là nhờ đội bóng của ông Jacques Santini đang hồi thoái trào, lục đục. Chỉ từ khi loại Cộng hòa Czech ở bán kết, Hi Lạp mới thật sự mang tên Jean-Marc Bosman.

Kẻ gây bối rối

Đội tân vô địch Euro đã làm bối rối khá nhiều người. Đầu tiên chính là Liên đoàn Bóng đá Hi Lạp vì đã chắc mâm các cầu thủ của mình cũng sẽ ra về trắng tay như hồi World Cup 1994 nên đến cả mức thưởng họ cũng không thèm đưa ra cho hợp lý.

Kẻ bối rối tiếp theo là các bình luận viên bóng đá, đặc biệt là các vị nói trên đài truyền hình ở xứ ta. Do chẳng có bao nhiêu thông tin về đội Hi Lạp nên các vị ấy đành cứ phải đem chuyện thần thoại Hi Lạp với thần Zeus và các vị thần khác ra bình luận.

Thật tội nghiệp các thần: lúc các vị ấy còn trẻ khỏe, nước Anh đâu đã phát minh trò đá bóng!

Nhưng sau những màn trình diễn ấn tượng tại Euro, đội Hi Lạp đã có cái để người ta nhớ lâu. Như anh chàng tiền đạo Charisteas chẳng hạn: hai pha ghi bàn bằng đầu của anh ta thật tuyệt vời, nhất là pha bật cao có độ dừng trên không rất tốt rồi đánh đầu cực mạnh làm bó tay thủ môn tài ba Barthez.

Ngoài ra tiền đạo này còn có một khuôn mặt rất... Hi Lạp, cứ như chính anh ta đã làm mẫu cho các bức tượng Hi Lạp cổ nổi tiếng vậy.

Một người nữa không thể không kể đến là HLV Otto Rehhagel. Chuyện giỏi giang của ngài Otto thì không còn phải bàn, chỉ có điều nhiều người kinh hãi khi một lần nữa lại thấy một vị người Đức có mặt ở trận chung kết bóng đá đỉnh cao nhất.

Lật lại lịch sử của các giải World Cup, Euro… mới thấy bao giờ người Đức cũng giành phần có mặt trong các trận chung kết, nếu không với tư cách là đội tranh cúp thì là với tư cách… trọng tài, và bây giờ họ kiếm ra thêm một cách nữa: cử người Đức đi làm HLV các đội sẽ vào chung kết!

Từ sau án lệnh có cái tên này (1995), một câu lạc bộ bóng đá giàu có thể thuê bao nhiêu cầu thủ nước ngoài cũng được miễn là xuất xứ từ Cộng đồng châu Âu và do đó các câu lạc bộ danh tiếng đã không ngần ngại thuê cầu thủ giỏi của các nước nhỏ và nghèo hay không chuyên nghiệp.

Cầu thủ của các tiểu quốc bóng đá từ đây có dịp học hoặc chơi trong các giải vô địch lớn, và nhờ vậy mà có điều kiện tiến bộ nhanh (9/23 tuyển thủ của đội Hi Lạp hiện nay chơi ở Ý, Anh, Đức và Bồ Đào Nha). Kết quả là trình độ bóng đá giữa đội tuyển các nước ngày càng gần nhau.

Nhưng cầu thủ Hi Lạp không vô ơn. Đối với họ “phép lạ” mang tên là Otto Rehhagel. Cựu hậu vệ của Hertha Berlin rồi FC Kaiserslautern trong thập niên 1960, Rehhagel trở thành huấn luyện viên từ năm 1974, và đã lần lượt hướng dẫn nhiều câu lạc bộ ở Đức (Kickers Offenbach, Werder Bremen, Borussia Dortmund, Arminia Bielefeld, Fortuna Dusseldorf, Werder Bremen (lần hai, 1981-1995), Bayern Munich và Kaiserslautern), với những thành tích đáng kể: ba chức vô địch (hai với Werder Bremen, một với Kaiserslautern), ba cúp quốc gia (hai với Werder Bremen, một với Fortuna Dusseldorf), một cúp C2 (với Werder Bremen).

Từ khi nhận làm huấn luyện viên trưởng cho đội tuyển Hi Lạp, Rehhagel đã đi khắp nơi có cầu thủ của nước này để thuyết phục họ trở về đá cho đội tuyển quốc gia.

“Vua Otto” là một nhà nhân bản độc tài! Nhân bản vì ông tìm hiểu giá trị con người song song với tài nghệ cầu thủ. Trước khi chọn một tuyển thủ, Rehhagel mời anh ta dùng cơm tại nhà để hỏi ý kiến Beate, "hoàng hậu" kiêm… "huấn luyện viên phó" của ông.

Sau trận Hi Lạp thua Nga 1-2, ông tuyên bố với đám phóng viên như một diễn viên trên sân khấu: "Không có gì quan trọng cho người hơn con người". Một số công thức khác của Rehhagel: "Ngôi sao duy nhất là đội bóng", "Tôi là nhà độc tài dân chủ ở nôi sinh của dân chủ»… Vì không được hoàn toàn tự do, ông đã rời Bayern Munich và nếu không hoàn toàn làm chủ, chắc chắn ông sẽ không nhận chức huấn luyện viên trưởng của đội tuyển quốc gia Đức thay Rudi Voller.

Dù không biết tiếng Hi Lạp, Rehhagel đã thành công trong việc làm cho các tuyển thủ xứ này hiểu lối chơi mà ông muốn áp đặt. “Chiến thuật được xây dựng từ loại cầu thủ mà ta có, chứ không phải từ mộng mị của huấn luyện viên”. Món xúp bóng đá của “vua Otto” chỉ giản dị là vũ khí của kẻ yếu, nhãn mới rượu cũ: cố thủ một chọi một, chỉ phạm lỗi xa vòng cấm địa, và phản công chớp nhoáng; nó cần kỷ luật, tinh thần đồng đội, điều kiện thể lực và quyết tâm tối đa. Nói cách khác, lối chơi “catenaccio” của các câu lạc bộ Ý thời Helenio Herrera! Không ngoạn mục nhưng kiến hiệu.

“Phép lạ” Hi Lạp, với một đội cầu mà tuổi trung bình là 28 (cao nhất trong 16 đội), sẽ là đầu mối cho một cuộc tranh cãi chiến thuật trong những ngày sắp tới chăng? Đa số các đại cường bóng đá châu Âu, kể cả Ý, đã từ bỏ lối đá nhắm đến kết quả hơn là nghệ thuật, bởi vì loại tỉ số tiêu cực (0-0 hay 1-0) làm cho khán giả xa rời sân cỏ trong các giải vô địch quốc gia.

Nhưng trong các cuộc thư hùng lớn như World Cup hoặc Euro thì sao? Hi Lạp chỉ ghi nổi hai bàn trong một trận duy nhất nhờ quả phạt đền, còn lại chỉ toàn là một bàn mong manh, song nếu không để lọt lưới bàn nào là đủ rồi! Ngược lại, nếu Nga giữ nguyên tỉ số 2-0, nếu Cộng hòa Czech được nghỉ sáu ngày (thay vì bốn) như Hi Lạp, liệu “phép lạ” sẽ xảy ra chăng?