Con mắt biết nói

TTCT - Bệnh tật đôi khi gửi lời phi lộ qua “phương tiện nghe nhìn” của chúng ta, qua đó giúp nhiều người phát hiện sớm bệnh tật hoặc ít ra đánh động về sự hiện diện của chúng.

Phóng to

Ảnh: toptenz.net

Mắt là kênh dẫn khá tốt cho lời tự bạch của nhiều tật bệnh. Ở đây cần phân biệt hai dữ liệu: dấu hiệu “khó ở” của chính đôi mắt và tín hiệu báo nguy của căn bệnh nào đó gửi đến mắt.

Triệu chứng chính của mắt thường là giảm thị lực, mờ mắt, đau mắt, chói mắt, đỏ mắt, phản ứng ánh sáng, biến dạng hình ảnh (méo hình, điểm tối, lệch màu, nhìn đôi, thay đổi thị trường…). Chúng là lời giới thiệu đơn lẻ hay phối hợp của bệnh khô mắt, tăng nhãn áp (glaucoma, hay còn gọi là cườm nước), đục thủy tinh thể (cườm khô), thoái hóa hoàng điểm, viêm màng bồ đào và loạt bệnh khúc xạ mắt.

Nhiều người mất ăn mất ngủ chỉ với một chút ê đau vùng thượng vị, nhưng lại rất bình thản trước những hồi “đánh kẻng la làng” của mắt.

Lời khai bệnh thứ hai phát tích một căn bệnh ngoài mắt, thường là bệnh toàn thân, trực tiếp hay gián tiếp phát tác tại mắt. Nội dung các thông điệp có thể giống hoặc khác những lời trần tình cơ sở của mắt.

Tiểu đường là bệnh khá duyên nợ với đôi cửa sổ tâm hồn. Rất nhiều bệnh nhân phát hiện bị tiểu đường nhờ những lời “phàn nàn” của đôi mắt chứ không phải tứ chứng “ăn nhiều, uống nhiều, tiểu nhiều, sụt cân nhiều” hoặc chỉ số đường huyết. Tiểu đường gây tổn thương vi mạch nên tổn hại từ nó với tay đến hầu hết cơ quan trọng yếu như tim, mạch, não, thận, mắt, thần kinh ngoại biên, cơ quan vận động…

Ở mắt, tiểu đường dấy can qua trên võng mạc, tĩnh mạch trung tâm, cườm nước, đục thủy tinh thể… Oan gia giữa đái tháo đường và đôi mắt có thể đến khá nhanh, có khi chỉ vài năm sau phát hiện bệnh.

Mắt cũng là “mặt trận” sáng giá của bệnh cao huyết áp. Ở mắt, huyết áp cao có thể gây xuất huyết, tắc mạch, phù gai thị... Hành tung của bệnh “tăng xông” trên mắt không khác tiểu đường. Do vậy, bác sĩ khuyên bệnh nhân cao huyết áp nên nhìn vào mắt mình thường xuyên hoặc nhờ các bác sĩ làm việc đó, đặc biệt với đáy mắt. Những ai đang khỏe mạnh vẫn có thể dựa vào đôi mắt để phát giác sớm cơn huyết áp cao, ngay khi nó chỉ mới “chào sân” bằng triệu chứng hoa mắt thoáng qua.

Nhờ công phát hiện của mắt mà không ít người tự cứu bàn thua trông thấy với một số căn bệnh nguy hiểm như u não, bướu tuyến yên, tai biến mạch máu não hoặc triền miên khổ sở nếu không được chẩn đoán ngay từ đầu như chứng đau nửa đầu (migraine).

Dù tật mắt nhìn thấy, nhưng nếu không chuyên bạn rất khó diễn giải tường tận những tín hiệu nguy nan gửi đi từ đôi mắt. Hay nhất nên “kính chuyển” những thông điệp đến bác sĩ chuyên khoa. Việc của bạn là chọn thái độ đúng với công “xây mấy bậc phù đồ” của đôi mắt.

Thực tế nhiều người mất ăn mất ngủ chỉ với một chút ê đau vùng thượng vị (vị trí được dùng định vị cơn đau dạ dày), nhưng lại rất bình thản trước những hồi “đánh kẻng la làng” của mắt vì không tin nó lại có thể là nơi mà loạt pháo dọn đường của nhiều chứng bệnh nguy hiểm rót tới. Người ta vô tình với mắt còn vì lẫn lộn nhân - quả.

Như đã nói, triệu chứng tại mắt có thể là tiên khởi nhưng cũng có thể là biến chứng trầm trọng của một căn bệnh. Chẳng hạn đục thủy tinh thể có thể chỉ là vấn đề lão hóa bình thường nhưng cũng có thể là biến chứng của tiểu đường, chứng bệnh hay viếng những người có tuổi.

“Giàu hai con mắt khó đôi bàn tay”, hãy quan tâm hơn nữa đến những lời đôi mắt nói, dù là lời khó nghe. Nhiều căn bệnh đáng sợ chọn đôi mắt để gửi cơ hội ngàn vàng giúp nạn nhân phát hiện sớm chính nó. Nhiều biến chứng bệnh tật chết người chọn đôi mắt làm nơi khởi sự.