Tính công khai giúp cải thiện thành tích

Phóng to

Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam Michael Michalak - Ảnh: C.T.V.

* Từ báo cáo PCI này, đâu là ấn tượng mà đại sứ cảm nhận? Các khu vực nào có chỉ số PCI cao nhất, khu vực nào có chỉ số thấp nhất? Đâu là những lý do? Liệu điều hành tốt có thể là một lý do hay các yếu tố xã hội nào khác?

- Báo cáo PCI năm nay phản ánh tiếng nói của 9.890 công ty. Báo cáo phản ánh một số dấu hiệu cải thiện mà giới doanh nghiệp đã cảm nhận được. Có vẻ như các tỉnh thành trên cả nước đã giảm bớt nhiều hàng rào quy định vốn cản trở tăng trưởng và đầu tư. Các kết quả khảo sát dường như cho thấy một doanh nghiệp có thiện ý nay phải mất ít thời gian và năng lượng hơn trong việc đăng ký kinh doanh và nhận giấy tờ pháp lý từ chính quyền địa phương.

Tương tự, các thủ tục hậu đăng ký cũng giảm bớt tốn kém, 47% số doanh nghiệp được hỏi cho biết khâu giấy tờ đã giảm trong hai năm qua, 44% số doanh nghiệp thừa nhận rằng công chức làm việc hiệu quả hơn trong các thủ tục giấy tờ.

Mặt khác, khảo sát cho thấy ngày càng có thêm khó khăn trong việc tiếp cận các tài liệu (thông tin) ở cấp tỉnh, như ngân sách, các kế hoạch kinh tế - xã hội, cơ sở hạ tầng, sử dụng đất và các bản đồ địa giới. Phát hiện này đáng được các nhà hoạt động chính sách quan tâm.

Năm nay, các tỉnh thành được quản lý tốt nhất là Đà Nẵng và Bình Dương. Đó là những tỉnh thành có xu hướng lãnh đạo năng động và chủ động, cũng như có phong cách quản lý thúc đẩy minh bạch và cởi mở. Qua các báo cáo PCI hằng năm có thể nhận thấy rằng yếu tố liên quan nhiều nhất với việc cải thiện thành tích của khu vực kinh tế tư nhân và an sinh xã hội chính là sự tăng cường tính công khai.

- Nói cho cùng, bất cứ cải cách nào cũng cần được “đo đếm” một cách tương ứng để biết được mình đang đến đâu, trước khi vạch ra một kế hoạch. Quản trị tốt chính là cải thiện sức cạnh tranh của một tỉnh bằng việc giảm các chi phí và rủi ro trong làm ăn, để thu hút thêm nhiều doanh nghiệp, thêm đầu tư và công ăn việc làm, qua đó tạo thêm thu nhập đầu người.

Việc xếp hạng các tỉnh chủ yếu nhằm nhận diện những tỉnh nào đang tiến bước trong việc cải thiện tính quản trị, giảm rào cản luật lệ đối với sự phát triển kinh tế hơn là nhằm khuyến khích sự cạnh tranh giữa các tỉnh. Qua đó, lãnh đạo của các tỉnh kém thành công có thể học hỏi những tỉnh có thành tích tốt để áp dụng cho tỉnh nhà của họ.

Báo cáo PCI nhấn mạnh: “Một tỉnh đạt thành tích tốt là một tỉnh có:

1/ Mức chi phí khởi sự kinh doanh thấp.

2/ Không khó khăn trong việc tiếp cận đất đai và an toàn pháp lý trong kinh doanh.

3/ Cung cấp thông tin kinh doanh một cách minh bạch và công bằng.

4/ Giảm thiểu tối đa các “khoản phí bán chính thức”.

5/ Hạn chế mất thời giờ cho các thủ tục giấy tờ và thanh tra.

6/ Một tinh thần lãnh đạo chủ động và sáng tạo.

7/ Có nhiều dịch vụ hỗ trợ kinh doanh từ các đơn vị nhà nước lẫn tư nhân.

8/ Có lao động được đào tạo tốt.

9/ Có các thủ tục pháp lý sòng phẳng và hữu hiệu trong giải quyết tranh chấp”.

Tất cả mục tiêu quản trị và thủ tục trên đều là những chuẩn mực quản trị quốc tế. PCI nhằm đo lường việc quản trị trong bối cảnh của Việt Nam. Trong thực tế, nhiều nước khác trên thế giới (Campuchia, Indonesia, El Salvador, Sri Lanka và Bangladesh) cũng đã tích cực tham khảo các khảo sát PCI của Việt Nam để ứng dụng vào việc thiết lập các khảo sát PCI cho đất nước họ.

Và khi lãnh đạo các tỉnh thành của Việt Nam chủ động tập trung hơn nữa vào việc triển khai các cải cách quản trị và thủ tục, không những họ đã giúp cho tỉnh nhà của họ trở thành một địa điểm quyến rũ đầu tư hơn so với các tỉnh lân cận mà còn so với các nước láng giềng trong khu vực và xa hơn nữa.