Lò rèn bốn thế hệ ở Biên Hòa

TTCT - Lò rèn 12 có tuổi đời gần 100 năm, một thời nức tiếng xa gần khắp vùng Biên Hòa xưa. Từ những năm 1980 trở về trước, lò rèn 12 đã cung cấp hàng ngàn công cụ sản xuất nông nghiệp (dao, rựa, cán cuốc, lưỡi cày...) phục vụ khai hoang, trồng trọt trong và ngoài tỉnh Đồng Nai.

Ba cha con nhà ông Sơn, thế hệ thứ tư, đang chế tác những sản phẩm truyền thống của gia đình

Về sau này, những sản phẩm công nghiệp áp đảo hàng thủ công, nhưng lò rèn 12 vẫn đỏ lửa bền bỉ giữa lòng phố thị.

Ở một góc nhỏ gần khu vực chợ Đồn (đường Nguyễn Tri Phương, P.Bửu Hòa, TP Biên Hòa, Đồng Nai), những người thợ rèn tay búa tay kềm cần mẫn “giữ lửa” cho một thương hiệu lò rèn lâu đời còn sót lại ở đất Đồng Nai.

Chủ nhân lò rèn 12 là ông Phạm Hoàng Sơn (62 tuổi). Ông Sơn cho biết ông kế tục nghề truyền thống ba đời từ ông cố, ông nội, rồi đến cha. Hiện năm trong số bảy anh em trai nhà ông là đời thứ tư vẫn duy trì nghề rèn, mở và giữ được các lò khắp nơi như: ba lò rèn ở P.Bửu Hòa (Biên Hòa), một lò rèn ở huyện Trảng Bom, một lò rèn ở huyện Long Thành (Đồng Nai) và một lò rèn ở huyện Dĩ An (Bình Dương). Tất cả, dù tách ra làm ăn riêng, đều lấy chung thương hiệu số “12”.

Nói về nguồn gốc con số 12 được đánh dấu trên tất cả các sản phẩm do lò rèn chế tác, ông Sơn kể rằng cha ông - một thợ rèn có tay nghề giỏi bậc nhất xứ Biên Hòa xưa - có đôi bàn tay có đến 12 ngón nên dân trong vùng quen gọi là ông “Mười Hai”, dần dà hình thành nên cái tên “rèn 12”.

Đặc biệt, khi công trình đường dây điện 500 kV Bắc - Nam thi công ở địa bàn Đồng Nai và vùng lân cận, lò rèn 12 đã đóng góp gần... 500 cây rựa, dao, phảng cho công nhân ngành điện lực sử dụng để phát quang cây cỏ, dọn dẹp con đường khi lưới điện được kéo ngang qua.