Khi giới âm nhạc không bận làm nhạc

TTCT - Những nhạc sĩ nổi tiếng nhất thế giới hiện nay đang bận rộn đóng phim và bán nước hoa. Có thể họ không hiểu rằng bí mật của một sự nghiệp lâu dài là các tác phẩm âm nhạc được đầu tư công phu.

Phóng to

Justin Bieber - cơn sốt của giới trẻ - biểu diễn tại sân vận động Ahoy (Rotterdam, Hà Lan) ngày 27-3 - Ảnh: AFP

Hình ảnh của Justin Timberlake dán trên cửa sổ của một cửa hiệu ở Paris rất đẳng cấp từ người mẫu, chất lượng hình ảnh, in ấn, thông điệp. Chỉ có điều poster đó không phải để quảng cáo cho album mới của anh. Timberlake đang quảng cáo cho nước hoa Play của Hãng Givenchy khi ra thị trường vào mùa hè năm 2009.

Trong bốn năm qua, Timberlake không ra album nào cả. Thật ra, anh mới chỉ ra hai album trong tám năm qua kể từ khi trở thành ca sĩ solo. Ban nhạc *Nsync trước đây của Timberlake cho ra bốn album trong thời gian ba năm (1998-2001), người ta tự hỏi có phải anh đã “hết vốn”?

Các nghệ sĩ và thương hiệu của họ

- Madonna khai trương trung tâm tập thể lực Hard Candy Fitness ở Mexico City.

- Lady Gaga ra mắt tai nghe mang tên Heartbeat.

- Beyoncé đang bận bịu với thương hiệu thời trang mang tên House of Deréon và I Am Sasha Fierce.

- Jay-Z gắn liền với những thương hiệu thời trang Rocawear và hộp đêm ở New York 40/40.

- Leona Lewis ký hợp đồng với Hãng phát hành trò chơi Final Fantasy XIII.

Nhưng đây không phải là chuyện hiếm trong nền âm nhạc hiện nay. Kể từ khi *Nsync bán 11 triệu bản album No strings attached năm 2000, lượng album bán ra ở Mỹ rơi tự do. Từ năm 2003, không có album nào bán được 10 triệu bản ở Mỹ. Năm nay, album bán chạy nhất Recovery của tay rap Eminem đang vật vã đến con số 3 triệu. Tạp chí âm nhạc Billboard cho biết doanh thu tính tới tháng 11-2010 giảm 13% so với cùng kỳ năm ngoái. Đó là lý do các nghệ sĩ phải tìm nguồn thu khác để bù vào phần thiếu hụt từ album bên cạnh việc đi lưu diễn.

Trong số năm nữ nghệ sĩ giải trí hàng đầu của tạp chí Forbes trong thời gian từ 1-6-2009 đến 1-6-2010 thì có bốn là ngôi sao nhạc pop (người còn lại là Oprah Winfrey), nhưng họ lại không kiếm tiền từ thu âm. Đó là Beyoncé, Britney Spears, Lady Gaga và Madonna. Tổng thu nhập của họ là 271 triệu USD nhưng chẳng ai ra album mới nào. Vì sao? Câu trả lời là các nhãn hàng và thương hiệu của họ.

Beyoncé khai trương nhãn hàng thời trang House of Deréon và Madonna có những hợp đồng tạo mẫu mới. Nhưng phần lớn số tiền họ có được từ các chuyến lưu diễn. Beyoncé đã đặt chân tới tất cả các châu lục (trừ Nam Cực) tổng cộng 32 quốc gia. Madonna đã bỏ túi 138 triệu USD trong các đợt lưu diễn. Britney Spears có 130 triệu USD từ 100 chương trình và Lady Gaga là 95 triệu USD từ 106 chương trình.

Hầu hết nghệ sĩ đều tranh thủ các điều kiện tốt mà ban nhạc The Beatles không có. Đó là thế hệ các sân vận động mới và thương mại điện tử khiến hàng triệu người có thể có vé trong vài chục phút, với mức giá trung bình 100 USD/vé.

Trong khi đó, các công ty thu âm lại đang gặp khó khăn khi người trẻ không muốn mua đĩa, và người mà họ hâm mộ là các nghệ sĩ hát trực tiếp hay các chương trình thực tế. Các công ty thu âm đang cố gắng học sống chung với công nghệ bằng việc ký các hợp đồng bán nhạc chuông và truyền trực tiếp trên truyền hình. Các nhạc sĩ cũng ít thấy lý do phải nhốt mình trong phòng thu, trong khi họ có thể ra ngoài chơi nhạc, kiếm hàng triệu USD và mở thêm một nhãn hàng của riêng mình.

Năm ngoái, ngôi sao nhạc pop Katy Perry đã nói: “Tôi có công việc của mình. Tôi biết trách nhiệm và luôn nỗ lực phát triển sự nghiệp. Sao các đồng nghiệp toàn đi làm những việc không liên quan tới âm nhạc? Không phải là chỉ trích họ, nhưng có thể tôi sẽ làm việc đó vào cuối đời”. Nhưng có lẽ Katy Perry đã quên mất tuyên bố đó vì tháng trước cô đã ra mắt nước hoa mang tên Purr!