Mùi vị của nước

Phóng to

Ảnh: Đăng Nguyên

Đi tới nhà ai chơi bắt gặp lu nước uống sạch sẽ tôi thích lắm, cảm thấy gắn bó với nhà ấy, y như lần sau sẽ tìm đến thăm. Đi đâu gặp sông sâu nước chảy tôi ngẩn ngơ nhìn, y như là lát sau tôi phải cởi áo lội xuống tắm rồi lội ra giữa sông uống một ngụm nước.

Con nít đứa nào cũng mê sông, nhưng có lẽ không ai mê như tôi. Bao giờ đi tắm tôi cũng lội ra giữa sông lặn sâu xuống uống một ngụm nước cảm nhận chất ngọt mát thấm vào cơ thể. Tôi không cắt nghĩa được hành động của mình, có thể do kinh nghiệm học được từ người lớn, uống một ngụm nước để tắm được lâu hàng giờ mà không lạnh, sau đó trở thành thói quen. Rồi từ đó trong tôi luôn có tiếng gọi hoang sơ, đi đâu thấy sông nước lập tức tôi nghe thân thể “ngứa ngáy” như con cá nhớ nước muốn ôm con sông.

Mặc dù biết con sông xa lạ kia nước trôi chảy chẳng phải là nước sông ngày nào, cũng đâu còn là môi trường thiên nhiên trong lành. Vậy mà khi ra Huế, đang cuộc rượu tôi bỗng bỏ đi lang thang ra bờ sông Hương ngồi ở một bến vắng, rồi cởi áo lội ra giữa dòng lặn xuống làm một ngụm nước. Ra miền Bắc tôi uống nước sông Hồng, sông Đáy rồi sông Lô cùng nhiều con sông khác. Khi đi thăm Tây Bắc, đoàn tham quan gồm có ba mươi người, mỗi người mang theo kỷ niệm về vùng đất này, riêng tôi nhớ mãi cảm giác hương vị núi rừng qua nước sông Đà Giang.

Người ta nói do phong thổ, nước uống mà từng miền đất có giọng nói khác nhau, tôi ngậm miếng nước của con sông trong miệng để nghiệm rồi tôi cười một mình. Nói là nước ngọt để phân biệt với nước phèn, nước mặn, thật ra nước không có mùi vị gì hết, nước lạt nhách. Vậy mà khi uống người lại có cảm giác trong mát lạ lùng.

Có vài trường hợp đặc biệt. Giếng nước vùng Thất Sơn đục như nước vo gạo, ban đầu đến vùng đất này tôi không dám uống, nhưng thấy dân địa phương thản nhiên đưa gàu nước lên miệng uống ừng ực, tôi uống theo thì thấy ngon ơi là ngon. Giữa rừng U Minh lá tràm rụng quanh năm khiến màu nước đỏ như cốt nước trầu, nhưng đây lại là thứ nước ngọt lành, lá tràm có mang những vị thuốc.

Tôi cũng từng uống nước sông Dương Tử của Trung Quốc, uống nước Biển Hồ của Campuchia và ở Pailin nằm sát biên giới Thái Lan đồi núi trùng điệp với mỏ kim cương, trên bản đồ thế giới nó là ổ dịch sốt rét. Xung quanh bộ đội mười người mắc bệnh hết tám đến độ tóc rụng đầu trọc lóc. Để phòng bệnh, ai đến đây cũng phải uống nước chín. Nhưng tôi thấy giữa núi rừng có con suối nước trong vắt tận đáy, thấy cả cá lội. Không cầm lòng được, lúc xuống suối tắm tôi uống đầy một bụng nhưng tôi như miễn nhiễm với bệnh!

Cuối cùng ở đây tôi muốn nói tôi yêu nước chỉ vì đặc tính của nước là hòa tan mọi thứ và trôi chảy không đòi hỏi bất cứ điều kiện gì, cho đường thì nước trở nên ngọt, cho muối thì nước mặn. Với một người đầu bếp giỏi về nghệ thuật nấu ăn bao giờ cũng bỏ gia vị vừa phải, nhất là khi nấu một nồi xúp, nồi canh. Tưởng đâu mùi xương thịt hầm là mùi chính, thật ra là mùi nước trong, nhẹ nhàng mới là mùi vị chính để tô xúp, tô canh trở nên tinh tế, ngon lành.