Sách trong tháng: 4-2026

Nhật ký hư không – Emi Yagi – Eimii dịch (NXB Trẻ)

Cuốn tiểu thuyết Nhật Bản đã được trao giải Osamu Dazai, giải thưởng danh giá dành tiểu thuyết đầu tay xuất sắc nhất này, có tên chương mở đầu lơ lửng: Tuần 5, mà số độc giả hiểu được chắc đếm trên đầu ngón tay. 

Mọi thắc mắc dần được giải đáp sau đó: một phụ nữ tên Shibata, bất mãn với sự phân biệt giới của các đồng nghiệp nam ở công ty, đã quyết định nói dối rằng mình có thai, vì vậy đầu đề mỗi chương chính là nhật ký thai kỳ theo tuần tuổi của em bé tưởng tượng. 

Lời nói dối giúp Shibata thoát khỏi công việc lặt vặt như rửa cốc cà phê hay đổ rác, và có thời gian để tập trung chăm sóc bản thân. 

Vừa phi thực, kỳ quặc, lại rất đỗi thực tế, Nhật ký hư không là một bản mô tả chi tiết những áp lực mà phụ nữ gặp phải ở một xã hội nam quyền, đồng thời thể hiện quyền tự chủ tìm lại chính mình của người phụ nữ thông qua một lời nói dối kỳ lạ.

Khúc ca tiên tri – Paul Lynch – Thiên Nga dịch – (Lightbooks và NXB Hà Nội)

Tiểu thuyết đạt giải Booker năm 2023 này tạo nên một làn sóng tụng ca dữ dội, đặc biệt từ Ireland, khi Lynch trở thành tác giả thứ năm của nước này đoạt giải thưởng danh giá. Lấy bối cảnh Dublin trong tương lai gần đang dần rơi vào chủ nghĩa độc tài, khi địa ngục trỗi dậy, tác phẩm phản địa đàng này khắc họa cuộc sống của nhà khoa học Eilish Stack, bà mẹ của bốn đứa con, rơi vào bi kịch khi chồng cô, một lãnh đạo công đoàn, bị bắt giữ. 

Không khí căng thẳng và đen tối bao trùm mọi gia đình và xã hội khi bạo lực gia tăng, công dân bị giám sát và số phận cá nhân dần bị bóp nghẹt. Phong cách văn chương giàu chất thơ của Lynch đem lại một trải nghiệm đọc độc đáo: đọc về hoang tàn trong một giọng văn trữ tình.

Bắc và Nam – Elizabeth Gaskell – Phạm Thị Hải Yến dịch (NXB Văn học)

Tác phẩm, với cái tên do chính Charles Dickens đặt, được coi là một trong những tiểu thuyết nổi tiếng nhất của Gaskell - một nhà văn có danh tiếng ở thời Victoria nhưng bị quên lãng, tên tuổi được phục hồi vào giữa thế kỷ 20. 

Lấy bối cảnh là thành phố công nghiệp Milton đầy khói bụi (nguyên mẫu là Manchester), độc giả sẽ theo chân nữ nhân vật chính Margaret Hale, người phải rời bỏ nông thôn miền Nam thanh bình và ổn định của tầng lớp quý tộc và nông dân để sang sống ở miền Bắc - nơi đang trải qua cuộc cách mạng Công nghiệp với các nhà máy sản xuất và tầng lớp công nhân mới. 

Không chỉ khắc họa thành công hình tượng người phụ nữ chủ động và tư duy độc lập, Gaskell còn khai thác sâu sắc những căng thẳng giữa giai cấp lao động và giới chủ trong giai đoạn nước Anh chuyển mình, nhờ đó tác phẩm của bà trở thành một nguồn tư liệu văn hóa và xã hội quý giá.

Địa ngục trần gian – Fyodor Dostoevsky – Đào Quốc Minh dịch (NXB Hội Nhà Văn)

Cả Leo Tolstoy, Ivan Turgenev, và Ludwig Wittgenstein đều ngưỡng mộ cuốn sách này - một bản tường thuật hư cấu về chế độ lao tù, lấy kinh nghiệm từ bốn năm trong trại lao động ở Siberia của chính Dostoevsky. 

Người kể chuyện chính là Aleksandr Petrovich Goryanchikov, một quý tộc đã giết vợ và bị kết án mười năm khổ sai. Câu chuyện được đặt dưới khung kể của một người quen của Goryanchikov, người đã gom nhặt được hồi ký của Goryanchikov sau khi anh này qua đời. 

Hồi ký kể lại cuộc sống trong nhà tù với đủ các loại tội phạm khác nhau, nơi những hình thức lao động cưỡng bức diễn ra một cách đơn điệu, nhàm chán, không có mục đích, khiến cho con người tuyệt vọng. 

Văn phong Dostoevsky ở tác phẩm này tỉnh táo và khách quan với những miêu tả chuẩn xác xác về tâm lý, tạo nên sự khác biệt hoàn toàn với các tác phẩm khác của ông.

Nhà nước và quyền lực chính trị ở Việt Nam đầu thế kỉ XIX - TS. Vũ Đức Liêm (Omega – NXB Đại học Sư phạm)

Cuốn sách là một cuộc đối thoại với quá khứ trên cơ sở nhận thức và tái nhận thức những gì đã diễn ra, tập trung khảo cứu quá trình hình thành và vận hành của nhà nước Việt Nam trong giai đoạn đầu vương triều Nguyễn (1802-1945). 

Với một hệ thống tư liệu phong phú, Vũ Đức Liêm làm rõ cách thức triều đình nhà Nguyễn, dưới thời vua Gia Long và đặc biệt là thời Minh Mạng, xây dựng một mô hình nhà nước tập quyền, chế độ hành chính cấp tỉnh, các thực hành chính trị, luật pháp… đồng thời đối diện những thách thức như xung đột nội bộ, nổi dậy xã hội và áp lực địa chính trị. 

Tác giả muốn kể lại lịch sử theo hướng diễn giải mới trên cái nền đã biết, đã nghe và quen thuộc, đặt ra những câu hỏi về bản chất quyền lực, sự cạnh tranh phe phái và khả năng thích ứng của nhà nước trước khủng hoảng. 

Vì thế, cuốn sách gợi ra những liên hệ xác đáng với các vấn đề cấp thiết về quản trị nhà nước, hành chính hiện đại.