Những cánh én

Khi những thửa ruộng như từng thảm lụa lớn được thu cuốn dần lại cũng là lúc từ trên không những đàn chim én nghìn nghịt cả một vùng trời lượn xuống gần mặt ruộng hơn. Vẫn với đôi cánh nhọn như những mũi tên khỏe khoắn chao lượn vùn vụt như xé gió, con nào mồm cũng hả hoác như để uống thỏa thuê làn không khí thơm lừng mùi lúa, mùi rơm rạ phả ra dưới nắng gió.

Thật ra bầy én há mồm sà xuống những thửa ruộng gặt chính là để đón mồi - những côn trùng có cánh lớn nhỏ khi bị thợ gặt dồn đuổi bay lên.

Phóng to

Ảnh: joyang.ca

Én ở đâu mà bay đến những cánh đồng mùa gặt nhiều đến thế? Nỗi tò mò của những đứa trẻ đã được người lớn giải thích rằng chúng đến từ những dãy núi xa vốn như những bức bình phong che chở, ôm ấp những xóm làng, những cánh đồng mênh mông bên dưới.

Nhưng để hiểu làm sao từ trong những hang sâu nơi núi thẳm, có nơi cách xa những cánh đồng bên dưới đến dăm bảy cây số, chúng lại có thể nhận ra tín hiệu mùa gặt hay đúng hơn từ những con mồi đang bị thợ gặt dồn đuổi bay lên, để rồi rủ nhau bay xuống đúng nơi đúng lúc thì vẫn là điều bí ẩn mà không ai có thể giải mã được, ngoài cách nói chung chung là nhờ cơ thể chúng có một màn rađa siêu nhạy.

Nhưng điều tôi muốn nói về lũ én núi én đồng này không phải để cầu tìm những giải đáp khoa học mà là về cái đẹp của bầy chim, nỗi vui của con người khi có được lũ chim thân thương về giao hòa, sẻ chia niềm vui mùa gặt, cũng yên hòa, đẹp đẽ như chúng đã “đưa thoi” vào những ngày xuân.

Không chỉ trẻ con, ngay cả người lớn có ai không thấy bức tranh quê đẹp tươi, sinh động thêm khi nhìn những bầy én sổ rừng về bay lượn tíu tít trên tầng không vào những chiều và cả những trưa râm mát, không chỉ vào giữa xuân mà cả giữa đông, giữa hạ. Lũ én đông trăm đông ngàn thay nhau bay trên mấy tầng không thôn dã, từ tầng mây cho đến sà trên ngọn lúa không phút nghỉ ngừng có lẽ là sứ điệp ngợi ca tình yêu cuộc sống của muôn loài.

Ngay cả trong những ngày mưa gió lê thê giữa đông, lũ én vẫn kiêu bạc chao liệng trên những cánh đồng ngập ngụa như động viên con người và bao loài hãy ráng vượt qua sự nghiệt ngã của đất trời. Trên bước bão dông đó, thỉnh thoảng có đôi con lụy cánh sà xuống đất, bị người bắt.

Không như những loài chim khác, những con én lạc bầy, kiệt sức sa vào tay người tuyệt đối không bao giờ chịu ăn uống, chỉ rũ cánh đứng vài ba hôm rồi chết. Cái đầu, chiếc mỏ, đôi mút cánh và mút đuôi nhọn hình chữ V sắc sảo, tất cả đều nhỏ nhoi vậy mà không ngờ chim én mạnh không kém cánh hải âu trên trời biển bao la. Chúng đã chao liệng miệt mài trên không trung cả một đời để biểu hiện sức mạnh tình yêu cuộc sống của một loài vật mọn hèn.

Những cánh én...

May mắn quá, giữa triều dâng nước cuộn của cái thời điêu linh tan tác của muôn loài trên mặt đất, loài én vẫn còn đông đủ bầy đàn. Những ngày én liệng trên đồng ai cũng chỉ trỏ, trầm trồ về sự đông đúc không cùng của những bầy én nối cánh nhau. Có lẽ do chúng chưa bị con người săn bắt - vì chúng chưa được khám phá tính đặc sản cho một thực đơn, vì chúng khó săn bắt bởi chỗ ở của chúng vẫn còn là nơi bí hiểm với con người.

Và cũng có lẽ chúng còn chưa dị ứng với bao mùi vị công nghiệp đã và đang phát tỏa trong không khí bởi tác động của con người. Tiếng chim én không hay nhưng những âm thanh đơn lẻ, nhỏ nhoi của cả một đàn đông đúc giăng trên tầng không lộng gió cũng tíu tít, âm vang cho bản giao hưởng của đồng quê.

Bản nhạc quê đã mất mát, thưa vắng quá nhiều những âm sắc nên thơ, cả đến tiếng ếch, tiếng dế cũng thưa vắng dần thì khi còn lại được lời ca của lũ én không mừng sao được.

Cầu mong sao lũ én sẽ ở lại với con người nơi ruộng đồng thôn dã được dài lâu. Vẫn là lời mong cầu thôi, bởi làm sao ai dám chắc một loài vật bé mọn có thể tồn tại khi thiên nhiên đã bị con người thống trị ngày một mạnh tay hơn!