Phim sitcom và kiểm duyệt

Về cơ bản, việc nhân vật Carol Willick là người đồng tính nữ đã bị xóa sổ trong phần 1 của loạt phim, bắt đầu được phát lại trên các nền tảng xem phim phổ biến của Trung Quốc như iQiyi, Tencent Video, Youku và Bilibili từ tuần trước. Một cảnh khác có hai nhân vật nam chính hôn nhau vào tối giao thừa ở phần 10 cũng bị xóa.

 

Những cảnh và cuộc nói chuyện khác về tình dục, vốn đầy rẫy trong bộ phim gồm 24 phần nổi tiếng thế giới Friends, phát sóng tập đầu ở Mỹ năm 1994, cũng bị biên tập mạnh tay. Báo Hong Kong SCMP dẫn một ví dụ là cụm từ “cực khoái nhiều lần” (tiếng Anh: “multiple orgasms”) được dịch thành “phụ nữ ai cũng thích nói chuyện thị phi” trong phần phụ đề tiếng Trung.

Trong khi khán giả Trung Quốc đã quen với các sô truyền hình và phim ảnh ngoại quốc bị kiểm duyệt, những thay đổi quá mạnh tay với bộ phim được đông đảo quần chúng mến mộ Friends trong lần đầu chiếu chính thức rộng rãi trên các nền tảng xem phim nội địa đã gây ra một cơn bão trên mạng xã hội Trung Quốc.

Hashtag “Friends bị kiểm duyệt” ngay lập tức trở thành đề tài số 1 trên Weibo, có lúc lên tới 54 triệu lượt xem, nhưng rồi chính hashtag này có vẻ cũng bị kiểm duyệt khi các tìm kiếm sau đó không cho ra kết quả nào.

“Vậy mà coi được, nếu không phát [trọn vẹn], thì thà đừng phát còn hơn”, một bình luận được nhắn lại nhiều nhất trên Weibo nói. “[Các nền tảng xem phim] chi tiền lớn để mua quyền [phát bộ phim], nhưng thay đổi lời thoại và cắt cúp khiến khán giả quay lưng. Vậy bỏ tiền làm chi?”.

Một người dùng Weibo khác viết việc kiểm duyệt “không chỉ phớt lờ mong muốn và sự tận hưởng quan hệ tình dục chính đáng ở phụ nữ, mà còn củng cố định kiến giới” - bình luận đã thu được hơn 80.000 lượt thích. Một tài khoản khác nữa nói các đoạn dịch phụ đề chỉnh sửa “xúc phạm năng lực nghe hiểu tiếng Anh của chúng tôi”.

Một số người dùng còn kêu gọi tẩy chay bộ phim và chia sẻ các trang xem phim không có bản quyền nhưng chiếu bản đầy đủ và không chỉnh sửa. 

Đáng chú ý trong đó có phiên bản Friends của Sohu Video, một nền tảng xem phim nhỏ ở Trung Quốc, vốn có bản quyền phát loạt phim này trong giai đoạn 2012-2018. Phiên bản 2012 đó giữ nguyên các cảnh về người đồng tính và tình dục cũng như có phụ đề tiếng Trung chính xác. 

Tuy nhiên, Sohu hiện giờ cũng đang phát bản bị kiểm duyệt. Người xem còn phát hiện rằng phần lớn các tập Friends bị kiểm duyệt có độ dài tổng cộng 21 phút trở xuống, trong khi phiên bản Netflix là 23 phút mỗi tập.

Trước đó, bộ phim hài - tài liệu dài 44 phút Friends: Reunion (Những người bạn gặp lại) vừa ra mắt năm 2021 chiếu ở Trung Quốc cũng bị cắt các cảnh có sự hiện diện của Justin Bieber, Lady Gaga, nhóm nhạc Hàn Quốc BTS, cùng các đoạn nói tới đồng tính hay nước tiểu. 

iQiyi, Youku và Tencent Video mỗi nền tảng lại phát một phiên bản khác của bộ phim, trong đó iQiyi cắt mạnh tay nhất: 6 phút, tương đương hơn 13% thời lượng. 

Giống như với Internet, các trang tìm kiếm và mạng xã hội, nhà chức trách Trung Quốc đã rất nhanh tay ngay khi những nền tảng xem phim trực tuyến vừa phổ biến. 

Năm 2015, chính quyền ban hành quy định về việc sản xuất các nội dung truyền hình, trong đó cấm cụ thể việc “phô bày những quan hệ hay hành vi tính dục bất thường, chẳng hạn như tình dục đồng tính” và “phóng đại khía cạnh đen tối của xã hội”.

Cũng năm đó, Cục Phát thanh truyền hình Trung Quốc yêu cầu mọi phim truyền hình nước ngoài đều phải được cấp phép trước khi phát sóng trên lãnh thổ nước này. 

Mới năm ngoái, chính quyền công bố hướng dẫn mới yêu cầu các hãng giải trí không được “quảng bá lập trường chính trị không đúng đắn” hay “hình ảnh ẻo lả”.

Cũng phải nói rằng ngay cả ở Mỹ, bộ phim gần 20 năm trước Friends ngày nay đã có nhiều tình tiết không còn hợp thời và phải đạo chính trị. 

Riêng việc một bộ phim truyền hình có cả 6 nhân vật chính đều là người da trắng ngày nay hẳn cũng khó lòng phát sóng, chưa nói tới nội dung, nhưng được cái là nếu ta muốn coi lại trọn bộ, để không chỉ cười xả stress, mà còn để hiểu hơn về đời sống của một giai đoạn, một thời kỳ, thì vẫn luôn có bản Friends đầy đủ, trung thực trên Netflix.■