​Tin ở nông dân

Minh họa VIIP

Có dạo trong nước làm ầm chuyện cô diễn viên xinh đẹp vào buồng lái chụp ảnh cùng phi công. Đẹp không đúng chỗ hóa ra vô cảm. Nhưng thấy bác nông dân Luc 47 tuổi được vào trò chuyện cùng cơ trưởng chặng bay từ Bỉ sang Dominica, tôi lại xúc động.

Lần đầu trong đời bác Luc được nghỉ dưỡng ở nước ngoài khi tham gia chương trình “Nông dân tìm vợ” trên truyền hình. Cho khách vào buồng lái là vi phạm an toàn bay, tại sao lại ngoại lệ với bác Luc, một nông dân chứ không phải chính khách, hoa hậu? Từ chuyện này tôi có thêm niềm tin nông dân cần phải được trân trọng và tiếp cận công nghệ hiện đại nhất. Có tin ở nông dân mới tin miếng cơm, lát bánh đang ăn đúng là thứ sản phẩm ta muốn hưởng thụ. Và đầu tư vào nông dân là đầu tư cho an ninh lương thực, ở hiện tại cũng như tương lai.

Nhìn bảng điều khiển nhấp nháy trong buồng lái, bác Luc phấn khởi lắm, luôn miệng: “Ái chà chà, các anh giỏi thật. Tít mù trên không vẫn lần ra đường đi”. Bác Luc là thế hệ thứ tư theo nghề cha truyền ở nông trang Hoeve Pondoroza, sở hữu 45 con bò nuôi thịt và cánh đồng trồng khoai, củ cải, lúa mì, ngô, cỏ. Cha của bác trước đây còn nuôi ngựa. Người cao bồi già nay đã hưu, cử động chậm chạp tiến lại ôm chặt con trai khi nghe con nói sẽ bay đi Dominica một tuần. Vỗ vỗ lưng người cha già đang rơm rớm nước mắt, bác Luc nựng: “Bố yên tâm, con đi vài ngày rồi lại về với bố”.

Trong resort ở Dominica, bác Luc sung sướng quên cả ngày tháng. Nhưng về bên cha già, bác lại sống đúng tinh thần khẩu hiệu của Hội nông dân vùng Flanders (Bỉ): trung thành với đất và ruộng vườn.

Nhớ lại mấy tháng trước, vì căng thẳng ở Ucraine mà Nga và EU bất đồng, Nga cấm nhập khẩu nông sản EU. Ngày nào tôi cũng ăn lê, ăn táo ủng hộ bác nông dân gần nhà, vẫn lo nông dân Bỉ phải đổ trái cây ra đường. May chuyện đó không xảy ra. Người ta làm mọi cách khuyến khích dân trong nước ăn trái cây theo mùa nhiều hơn, tập đoàn siêu thị lớn tăng thêm một vài euro giá mua từng con lợn thịt của nông dân... Rồi bác nông dân gần nhà treo thêm biển: bán nước ép táo tươi. Vị chua găng gắt vì không thêm đường dần ngọt mềm lưỡi bởi người uống có niềm tin đây là thứ nước trái cây thật. Hội nông dân vùng đã ra tay. Những chiếc túi đựng sản phẩm nông nghiệp in logo và khẩu hiệu hội là dấu chứng nhận an toàn thực phẩm tin cậy nhất. Vừa thư giãn bên ly nước táo, tôi vừa tiếc cà chua ở Đơn Dương sao phải đổ đi phí hoài.

Peter Jan năm nay 31 tuổi, cũng như đồng nghiệp Luc tham gia chương trình “Nông dân tìm vợ” mong có được ý trung nhân yêu ruộng đồng, cùng anh gây dựng thế hệ nông dân thứ ba trên trang trại Witte Moere: “Tôi say mê nhìn lũ bê lớn thành bò, làm tất cả để chúng đẹp đẽ hơn, khỏe mạnh hơn, phối giống rồi đặt tên cho từng con”. Suốt 10 năm qua nhiều nông dân Bỉ kiên trì tham gia chương trình truyền hình xe duyên “Nông dân tìm vợ”. Phần lớn phụ nữ háo hức tìm đến rồi lặng lẽ chia tay, chỉ còn nông dân ở lại. Trung thành với đất và ruộng vườn là cách duy nhất để cho ra trái ngọt.

Đã lập đông mà trời chưa lạnh lắm. Sương mù buổi sáng làm mọi thứ đông cứng một chốc rồi mặt trời lên. Ánh sáng chứa chan sưởi mềm những ngọn cỏ lóng lánh. Lẽ ra tuyết đã rơi nhưng giờ này cừu, bò, dê, ngựa vẫn được ra đồng xanh thay vì chồn chân trong chuồng nhai cỏ khô đóng thành từng cuộn lớn như bánh xe bò.

Còn ở Úc đã cuối xuân. Người bạn Việt của tôi đón mẹ (từng là nông dân) sang định cư đã tròn năm. Xuân năm ngoái, nhìn ra trước nhà một dải đất công chính quyền để trống, sẵn mấy củ khoai sọ để lâu đang nhu nhú mầm, mẹ bạn tôi hăm hở cuốc đất trồng khoai. Đất tơi xốp khoai lên ầm ầm không cần phân bón. Sắp đến ngày dỡ ai đó đào trộm gần hết luống. Bạn tôi bực bõ: “Chắc người gốc Á chứ dân bản địa biết ăn khoai sọ đâu?”. Tôi nghĩ có thể chẳng phải vì lòng tham. Biết đâu lại một người nào đó nhìn luống khoai mà nhớ nghề xưa cũng thèm được cuốc xới, thu hoạch cái gì đó từ đất?