TikTok hưởng lợi những gì trong đại dịch?

Mới một năm trước, người ta sẽ nói về TikTok theo kiểu “lại một mạng xã hội nữa à”, hay “tuổi teen đã có sân chơi mới” bên cạnh Facebook, Instagram hay Snap.

Giờ đây mọi thứ đã thay đổi chóng mặt. Các “TikToker” không chỉ là giới trẻ mà còn là người nổi tiếng, các ngôi sao vốn đã có lượng fan hùng hậu trên mạng xã hội.

Ảnh: Hollywood Reporter

“Hưởng lợi” từ đại dịch

Hãy bắt đầu bằng những con số. TikTok có thêm 315 triệu lượt tải trong 3 tháng đầu năm nay, số lượt tải theo quý cao hơn bất kỳ ứng dụng nào, theo Hãng phân tích Sensor Tower. Tính đến nay, kể từ khi ra mắt toàn cầu vào tháng 9-2017, TikTok đã có trên 2 tỉ lượt tải.

Đại dịch lại là thời cơ vàng của TikTok khi những người phải tự cách ly xem Netflix, lướt Facebook và Instagram vẫn chưa hết ngày và cần tìm thứ gì đó để giết thời gian. “TikTok là thứ vui vẻ giúp người ta thoát khỏi các tin tức sầu thảm về con virus và tác hại kinh tế của nó” - CNN đưa ra một lý do khác.

Theo Hãng Comscore, tổng thời gian một người Mỹ dùng TikTok trong tháng 3, khi họ bắt đầu ở nhà tránh dịch, đạt mức trung bình 858 phút, tức hơn 14 tiếng! TikTok rất biết cách chớp lấy cơ hội, khuyến khích người dùng chia sẻ khoảnh khắc với hashtag #HappyAtHome (Ở nhà vẫn vui), và ta sẽ thấy người trẻ “dụ” cha mẹ cùng xuất hiện trong video, người nổi tiếng cũng chơi TikTok để tương tác với người hâm mộ.

TikTok, nơi xem và đăng tải các đoạn video 15 giây (hoặc chuỗi 4 video liên tục, kéo dài 1 phút) với nội dung chủ yếu là hát nhép, nhảy, làm trò, tham gia các thử thách (challenge), không còn là địa hạt của những người trẻ cảm thấy Facebook đã quá già, thành nơi dành cho ông bà cha mẹ, hay chán Instagram.

Năm 2019, Taylor Richard, một influencer (người gây ảnh hưởng) sống ở Hong Kong với hơn 30 vạn người mê trên Instagram và 1,1 triệu người theo dõi trên YouTube, từng từ chối đề nghị hợp tác với TikTok vì nghĩ mạng xã hội này quá trẻ so với người ở tuổi 30 như cô. Khi đại dịch xảy ra, Richard thử và nghiện luôn TikTok. Giờ cô có 15.000 người hâm mộ và nhận mail cập nhật hashtag, xu hướng nóng từ TikTok mỗi tuần để sáng tạo nội dung phù hợp.

Không chỉ có influencer, TikTok cũng đang có một rừng sao, từ nam diễn viên vạm vỡ “The Rock” (Dwayne Johnson) với 25 triệu người hâm mộ hay nữ ca sĩ Jennifer Lopez với 9,3 triệu người theo dõi đến các nghệ sĩ, người nổi tiếng của Việt Nam.

Vì sao thành công?

Từ phòng ngủ của mình ở bang Connecticut (Mỹ), thiếu nữ 16 tuổi Charli D'Amelio đăng các video nhảy vui nhộn để “lên dây cót tinh thần” cho những người phải ở nhà tránh COVID-19. Các video với hashtag #DistanceDance (Nhảy trong thời giãn cách) đạt tổng cộng hơn 13 tỉ lượt xem.

Câu chuyện của D'Amelio là điển hình cho công thức thành công trên mạng xã hội này. Nội dung sáng tạo, dễ viral (lan truyền mạnh) và đặc biệt truyền cảm hứng cho những người dùng khác: cô bé ấy nổi tiếng từ phòng ngủ và tôi cũng có thể như thế chứ.

Một video 15 giây đặt ra thử thách sáng tạo, bất ngờ, thậm chí ngớ ngẩn, một khoảnh khắc buồn cười, tất cả đều có thể viral với tốc độ tên lửa. Những thử thách là thứ khiến TikTok tăng độ phủ sóng của mình. Việc một thầy giáo cấp III ở TP.HCM cho học sinh nhảy theo một điệu đang hot trên TikTok là ví dụ.

Nhưng “mồi câu” khiến người dùng dính chặt với TikTok chính là trang For You (Dành cho bạn), nơi thuật toán tuyển lựa những video đo ni đóng giày theo sở thích của người dùng, khiến họ cứ xem một video đầu là sẽ còn lướt thêm vài chục clip khác.

Thuật toán của TikTok là thứ giúp Alana Tsui, nghệ sĩ người New Zealand hiện sống ở New York, có lượng người hâm mộ tăng từ 17 lên 10.000 chỉ sau một đêm nhờ may mắn có được video lọt vào For You. Nó cho thấy ai cũng có thể thành ngôi sao.

“Trong giai đoạn phong tỏa vì virus corona, TikTok san bằng khoảng cách giữa ngôi sao viết hoa như Jennifer Lopez và những người như D'Amelio” - The Hollywood Reporter viết. Nghệ sĩ đa tài có biệt danh J.Lo chỉ có 9,3 triệu người hâm mộ trên TikTok, thua xa cô bé 16 tuổi.

Ta có thể đăng video ở rất nhiều nơi, từ Twitter và Facebook đến Instagram và YouTube. TikTok thành công không chỉ nhờ thuật toán mang lại dòng chảy nội dung vô tận cho người dùng mà còn ở chỗ các video bắt buộc phải dưới 15 giây. Khi không bị giới hạn thời lượng, người ta sẽ làm video lê thê, còn với 15 giây, ta phải nói ngay cho được thứ mình cần nói.

Trong một giờ, ta có thể xem được 5-6 video trên YouTube là cùng, trong đó chắc chắn sẽ có khoảng thời gian lãng phí, xem đôi ba phút đầu của một video rồi bấm next vì quá chán. Với TikTok, chỉ vài ba giây đầu là ta biết có nên xem tiếp hay không.

Viết trên Medium, tác giả Aaron Dinin đưa ra một ví dụ sinh động hơn: các video dạng how to - hướng dẫn cách sửa chữa, chế tạo, nấu nướng - trên YouTube dài lê thê mấy chục phút, trong khi một video TikTok ghép bởi 4 clip 15 giây cũng giải quyết được vấn đề.■