Truyện ngắn đoạt giải Sách quốc gia Nga 2022: Chuyện nhỏ!

Sói lò sưởi - tuyển tập truyện ngắn của nhà văn đương đại nổi tiếng Stanislav Vostokov, vừa được trao giải Sách quốc gia Nga 2022 cho hạng mục "Trẻ em thế kỷ 21". Với sự hài hước nhẹ nhàng, tác giả miêu tả cuộc sống ở làng quê hiện đại, những con người bình thường và thiên nhiên bản địa. Tuổi Trẻ Cuối Tuần trích dịch và giới thiệu cùng bạn đọc.

Tình hình với các ông già ở làng tôi thật tệ. Họ còn ít lắm. Trong khe cụt ở Ovrazhye chỉ còn mỗi ông Ivan. Còn thì toàn các bà già. Và nếu tay cầm rơi khỏi chảo của một bà cụ nào đó hay mấy bậc tam cấp vênh khỏi hiên nhà, bà ta quày quả chạy tới chỗ ông Ivan.

- Chuyện nhỏ! – Ông Ivan nói – Họ đã tìm thấy trưởng bộ phận hậu cần!

Càu nhàu, cảu nhảu, sau đó ông xách đồ nghề đi sửa chỗ hư. Đặt tay cầm trở lại vị trí cũ, chỉnh bậc tam cấp cho thẳng, rồi thì các bà già sẽ tặng ông gì đó từ mớ đồ thủ công của họ: cái muỗng làm từ cây bạch dương, hoặc con dao tiện từ cái nhíp ô tô Zhiguli.

Cạnh nhà ông có một kho đồ nghề, trong đó có cái bàn thợ và tủ kệ tự chế. Đây cưa, đó rìu, đinh các cỡ đặt trong các lọ. Còn ốc và đinh vít nằm trong các hộp diêm.

Một lần nọ, ông Ivan cần cho việc gì đó mấy thanh dán cửa sổ cũ nằm ở kệ trên cùng. Ông trèo lên bàn thợ, nhìn vào kệ, bỗng từ đó bay ra một con chìm chìa vôi.

- Chuyện nhỏ! – ông ngạc nhiên.

Rồi lại một con nữa bay ra. Chúng chạy dọc cành cây gia chỗ mái che, kêu ríu rít. Hóa ra chúng làm tổ trên cái kệ này.

- Được thôi - ông Ivan nói – Ta sẽ làm mà không cần thanh cửa sổ.

Ngày hôm sau, ông lão cố gắng không gõ lớn để không làm lũ chim hoảng hốt. Rồi ngồi một hồi lâu bên chiếc bàn học cũ thay cho chiếc bàn thợ thứ hai, ông nhìn những con chìa vôi lôi những con sâu lên chiếc kệ trên cùng. Rồi ông quyết, trong lúc chờ cho chúng xong việc, ông sẽ hàn cái ấm cũ. Khi ông Ivan thò đầu vào tủ, nơi có đủ thứ đồ đồng nát đang chờ sửa chữa, thì gần như một con chim với bộ ngực đỏ hỏn gõ vào đầu ông.

- Chuyện nhỏ! – Ông Ivan nói rồi nheo mắt nhìn sâu vào trong tủ.

Giữa cái hộp carton của cái máy xay thịt và chiếc ấm cũ, một con chim cổ đỏ đang làm tổ. Không sợ ông lão Ivan, nó chạy lăng xăng quanh chân ông rồi lao vào tủ.

Ông Ivan không lui tới kho nữa, mà quan sát lũ chim từ sau cái bàn học cũ.

Nhưng hóa ra đây chỉ là khởi đầu.

Buổi chiều, ông già đi kiếm củi và thấy những vị khách mới – trên đống gỗ xuất hiện một tổ những con chim sáo thận trọng. Rồi ngày hôm sau, trên cái máng rộng ở chạc ba một cây phong, những con chim giẻ cùi kéo đến ở.

Chúng kêu trèo trẹo như những cành khô và chẳng sợ ông lão. Chúng nhận những con sâu do ông đào trong vườn trước nhà. Còn những con chim sáo thì không cho ông lão đến gần. Nhưng sáo cha lại hót rất hay, tựa như ai đó đang đăm chiêu thổi sáo.

- Đúng là sở thú! – ông Ivan nói – Thôi được, giờ thì ta sẽ sửa cái khung viền cửa. Rồi mọi thứ sẽ khác, sẽ khác đi…

Cái khung viền cửa nhìn ra đường, và công việc này không quấy rầy lũ chim. Trong lúc chúng nuôi lớn những chú chim non, ông Ivan đã sửa xong cái khung viền cửa, đổi các tấm ván ở bậc tam cấp, vá nền nhà và sơn lại một bức tường. Khi mệt, ông ngồi sau cái bàn học và quan sát lũ chim.

Bay đi đầu tiên là những con chim chìa vôi non, tiếp sau chúng là bọn chim cổ đỏ, rồi chim sáo. Lũ chim giẻ cùi ở lại chỗ ông lão lâu nhất.

- Có lẽ vì chúng lớn nhất - ông lão nghĩ - Càng lớn, nuôi càng khó!

Cuối cùng rồi bọn chim giẻ cùi cũng bay đi, ông lão lại bắt đầu sử dụng kho đồ nghề của mình hoàn toàn vui vẻ.

Nhưng vui hơn cả là các cụ bà. Vào ngày hôm đó, họ xếp hàng dài ở cửa rào nhà ông với những cái xô cũ và radio bị hỏng của mình.

- Chuyện nhỏ! - ông Ivan nói – Tôi còn không biết ai thương mình hơn, lũ chim hay mấy bà! Thôi được, ai đến trước?■

Stanislav Vostokov sinh năm 1975 ở Tashkent, tốt nghiệp Trường cao đẳng Nghệ thuật Cộng hòa. P.P. Benkov. Các tác phẩm: Đừng cho ăn và đừng trêu chọc!, Đảo mặc áo tơi, Cây làm ra gió.. Ông từng nhận các giải thưởng Cánh buồm đỏ thắm, giải thưởng mang tên V.P. Krapivin, giải thưởng của tạp chí Ural...