Từ tổng thống thành người tị nạn?

Sau khi ông Saakashvili mất quốc tịch Ukraine, nghị viên châu Âu của Latvia Andrey Mamykin đã đùa trên Facebook rằng Latvia đề nghị cấp cho ông Saakashvili hộ chiếu “không phải công dân Latvia”!-Ảnh: RIA Novosti

Cách đây hai năm, cựu tổng thống Gruzia còn được chào đón ở Ukraine bởi chính quyền của Tổng thống Pyotr Poroshenko như một người hùng “chống Nga”, được cấp quốc tịch và trao luôn ghế thống đốc Odessa.

Nhưng giờ, mọi chuyện đang đổ vỡ và ông Saakashvili đứng trước nguy cơ hiện hữu trở thành người “không tổ quốc”.

Từng học ở Mỹ và trở về Gruzia làm chính khách dưới sự bảo trợ của cố tổng thống Gruzia Eduard Shevardnadze, ông Saakashvili, thông qua cuộc “Cách mạng hoa hồng” ở Tbilisi, đã lật đổ chính người bảo trợ của mình để trở thành tổng thống Gruzia khi mới 37 tuổi (hai nhiệm kỳ, 2004-2007 và 2008-2013).

Công dân... 2 năm

Ông Poroshenko có vẻ không nhớ lịch sử khi “rước” ông Saakashvili về năm 2015, trong không khí chống Nga sôi sục lúc đó, để giờ phải ngay ngáy lo đối phó.

Trong hai năm làm thống đốc Odessa, ông Saakashvili - lãnh đạo Gruzia trong cuộc chiến tranh chớp nhoáng năm 2008 mà Gruzia bị Nga đánh cho tan tác, còn đồng minh Mỹ thì chẳng thấy đâu - giờ đang quay qua chỉ trích ông Poroshenko dữ dội, cho rằng ông Poroshenko chẳng khác gì tổng thống bị truất phế Viktor Yanukovich, và vẫn để bộ máy chính quyền “cướp bóc” nhân dân.

Tháng 11-2016, ông Saakashvili tuyên bố từ chức thống đốc và “chuyển sang giai đoạn đấu tranh mới”.

Đầu năm nay, Bộ Tư pháp Ukraine chính thức cho phép đăng ký đảng mới của Saakashvili, “Phong trào các lực lượng mới”.

Tuy nhiên, sự lạc quan không kéo dài lâu. Đầu tiên, ông Saakashvili phát hiện Bộ Tư pháp dường như đã cho đăng ký một nhóm chính trị mang tên “Khối Mikhail Saakashvili”, giả mạo là của ông.

Rồi tháng 6 vừa rồi, trong một bài nói chuyện ở Krivyi Rog, ông Saakashvili bị ném trứng và mực xanh. Cựu thống đốc nói ông tin vụ việc do người của Tổng thống Poroshenko tổ chức.

Ông trả đũa bằng cách tổ chức một cuộc vận động chính trị ngay trên “sân nhà” của Poroshenko, tỉnh Vinitsia. Kết quả không có gì ngạc nhiên: Saakashvili lại bị tẩy chay và ném mực.

Lần này, cựu thống đốc Odessa không cần kiềm chế, đã nói Poroshenko “hoặc chấm dứt trò chơi vườn trẻ này, hoặc đền cho tôi cái áo thun Lacoste mà tôi mua ở Amstersdam với giá 50 euro!”.

Gần đây nhất, ngày 20-7, Sakashvili thách thức: “Chúng tôi tuyên bố tổng động viên và tiến hành thành lập trụ sở bộ tham mưu các hành động chung”, và nói thẳng mục tiêu của mình là “lật đổ chính quyền tài phiệt tham ô”.

Chả trách ngày 26-7, ông Poroshenko đã tước quốc tịch Ukraine của ông Saakashvili. Nguyên nhân công khai là bởi ông Saakashvili khai gian đơn xin cấp quốc tịch ở khoản chưa có tiền án tiền sự, trong lúc ông đang bị Gruzia truy nã vì tội lạm quyền và biển thủ công quỹ!

Ngày 30-7, ông Saakashvili lại khẳng định đơn xin cấp quốc tịch và chữ ký của ông đã bị làm giả, theo Kommersant. Thật là một tấn tuồng có một không hai!

Chính khách bị xua đuổi

Kết quả là cựu tổng thống Gruzia, cựu thống đốc Odessa giờ trở thành người không tổ quốc (khi nhận quốc tịch Ukraine, ông Saakashvili phải bỏ quốc tịch Gruzia, nơi không chấp nhận hai quốc tịch).

Nhận “hung tin” khi đang ở Mỹ, ông Saakashvili tuyên bố sẽ trở về Ukraine để đòi lại “quyền hợp pháp” của mình. Tuy nhiên, đó sẽ là một quyết định rất mạo hiểm. Ông Poroshenko có thể bắt giữ cựu tổng thống Gruzia và cho dẫn độ về Tbilisi.

Đại biểu quốc hội Ukraine Anton Gerashenko “gợi ý” ông Saakashvili là nên tìm chỗ trú ẩn khác: “Giờ đây Mikhail Saakashvili có cơ hội thể hiện mình ở Hà Lan (quê vợ của ông) hay Mỹ, nhưng tôi e ở đó không có những công dân nhẹ dạ, sẵn sàng tin vào vị sứ giả này, vốn hứa với mọi người tất cả mọi thứ, ngay bây giờ và miễn phí”.

Một ngày sau khi ông Saakashvili bị tước quốc tịch Ukraine, ở quảng trường Maidan, Kiev, đã nổ ra biểu tình của “Phong trào các lực lượng mới”. Cuộc biểu tình kết thúc bằng màn ẩu đả với cảnh sát.

Ông Saakashvili thì nhắc lại rằng ông đã sống ở Ukraine 13 năm và từng tham gia biểu tình ở Maidan: “Hiện giờ người ta muốn tôi nhận quy chế người tị nạn. Nhưng điều đó sẽ không xảy ra. Tôi không định đi đâu, cũng không muốn nhận quy chế nào khác. Tôi sẽ giành lại quyền trở về Ukraine hợp pháp”.

Câu chuyện xem ra sẽ còn dài. Ngày 30-7, ông Saakashvili nói với Đài truyền hình Gruzia Rustavi 2: “Poroshenko sẽ không thể thoát khỏi tôi, hành động của ông ta chỉ khiến phe đối lập Ukraine thêm đoàn kết... Ông ta sẽ bị lật đổ khi tôi trở về. Chúng tôi sẽ trở lại Ukraine trên những cương vị hoàn toàn mới”.■